U osoby z zaawansowaną demencją częste są zaburzenia pamięci i dezorientacja (w miejscu, czasie, sytuacji). Celem opiekuna medycznego nie jest "nauczenie na siłę" zapamiętywania, lecz ułatwienie codziennego funkcjonowania i zmniejszenie lęku, frustracji oraz ryzyka zagubienia.
Dlatego właściwe są techniki przypominające, czyli rozwiązania kompensacyjne: krótkie notatki, podpisane zdjęcia, proste etykiety, stałe miejsce przedmiotów, plan dnia, kalendarz i zegar. Takie pomoce działają jak "zewnętrzna pamięć" i zwiększają samodzielność w prostych aktywnościach. Dodatkowo pomagają w adaptacji do zmian funkcjonalnych, bo pacjent ma więcej przewidywalności i punktów odniesienia.
Odpowiedź "Ignoruj jego dezorientację i pozwól mu samemu sobie radzić" jest nieprawidłowa, ponieważ brak wsparcia zwykle nasila niepokój, może prowadzić do błądzenia i zwiększa ryzyko urazów. W opiece nad osobą niesamodzielną ignorowanie objawów poznawczych jest sprzeczne z celem zapewnienia bezpieczeństwa i komfortu.
Odpowiedź "Powiedz mu, że nie powinien zapominać tak ważnych rzeczy" jest błędna, bo zawiera element oceny i zawstydzania. Pacjent nie ma pełnej kontroli nad deficytami pamięci; takie komunikaty mogą prowokować złość, wycofanie lub zachowania trudne, a nie poprawiają pamięci.
Odpowiedź "Zmusz go do zapamiętania informacji, które zapomniał" jest nieprawidłowa, ponieważ presja i przymus obniżają poczucie bezpieczeństwa i zwykle pogarszają współpracę. W demencji preferuje się proste komunikaty, spokojne prowadzenie krok po kroku oraz środowiskowe podpowiedzi zamiast treningu opartego na przymusie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy dezorientacji w demencji, najczęściej poprawne są działania: podpowiadanie, rutyna, oznaczenia, walidacja emocji i modyfikacja otoczenia. Niepoprawne są: krytyka, ignorowanie, przymus i moralizowanie.
