Opisane dolegliwości są nieswoiste (mogą pojawiać się w wielu chorobach), ale ich zestaw jest bardzo charakterystyczny dla depresji, zwłaszcza gdy objawy psychiczne nie są wprost zgłaszane. W depresji częste są:
- zaburzenia snu (trudności w zasypianiu, wybudzenia, sen nieprzynoszący odpoczynku),
- przewlekłe zmęczenie i spadek energii,
- objawy somatyczne, w tym bóle głowy i napięciowe dolegliwości bólowe.
Dlatego odpowiedź "Depresja" jest najbardziej prawdopodobna w ujęciu przesiewowym (rozpoznanie medyczne zawsze wymaga pełnej diagnostyki). W praktyce terapeuty zajęciowego taki obraz powinien skłaniać do pogłębienia wywiadu o: obniżony nastrój, utratę zainteresowań, spadek motywacji, zmiany apetytu, problemy z koncentracją, a także o czynniki stresowe i funkcjonowanie w rolach dnia codziennego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne?
- "Cukrzyca" może wiązać się ze zmęczeniem, ale typowo oczekuje się także innych sygnałów (np. zaburzeń gospodarki glukozowej) i nie jest ona najczęstszym wyjaśnieniem przewlekłych bólów głowy połączonych z zaburzeniami snu.
- "Nadciśnienie tętnicze" bywa kojarzone z bólami głowy, jednak wiele osób z nadciśnieniem nie ma objawów, a samo nadciśnienie nie wyjaśnia wprost utrzymujących się problemów ze snem i stałego wyczerpania jako dominującego obrazu.
- "Choroba Alzheimera" jest przede wszystkim chorobą neurodegeneracyjną z zaburzeniami pamięci i innych funkcji poznawczych; bóle głowy i bezsenność nie stanowią typowego rdzenia obrazu klinicznego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się jednocześnie problemy ze snem, przewlekłe zmęczenie i dolegliwości somatyczne, warto rozważyć zaburzenia nastroju (w tym depresję), pamiętając o konieczności różnicowania i kierowania pacjenta do właściwego specjalisty.
