KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 22.
Pacjenta po udarze mózgu, z wiotkim niedowładem połowiczym prawostronnym, należy posadzić na wózku inwalidzkim, pamiętając aby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W fazie wiotkiej po udarze porażona kończyna wymaga stabilnego podparcia. Cała stopa na podnóżku zmniejsza ryzyko obrzęku i nieprawidłowego ustawienia stopy. Kończynę górną układa się z przodu i nieco wyżej, aby ograniczyć obrzęk oraz chronić bark przed podwichnięciem; zwis ręki temu sprzyja.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjenta po udarze z wiotkim niedowładem połowiczym (tu: prawostronnym) mięśnie po stronie porażonej mają obniżone napięcie i słabą kontrolę posturalną. Dlatego podczas sadzania na wózku kluczowe jest takie ustawienie kończyn, aby zapobiegać typowym powikłaniom: obrzękom, przykurczom oraz podwichnięciu i bólowi barku.

Dlaczego prawidłowa odpowiedź jest właściwa?

  • Cała stopa na podnóżku zapewnia pełne podparcie kończyny dolnej, sprzyja lepszemu krążeniu i zmniejsza ryzyko obrzęku. Dodatkowo ogranicza tendencję do nieprawidłowego ustawiania stopy i rozkłada nacisk, co jest ważne w profilaktyce zmian skórnych.
  • Kończyna górna ułożona z przodu i nieco wyżej (np. na stoliku lub poduszce) zmniejsza zastój żylny i limfatyczny, a jednocześnie chroni staw barkowy. W wiotkości bark jest podatny na "pociąganie" tkanek przez ciężar kończyny, co może prowadzić do podwichnięcia i zespołu bolesnego barku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zwis kończyny górnej jest częstym błędem: wygląda na "naturalny", ale zwiększa ryzyko przeciążenia struktur barku i powstania bólu.
  • Stopa na podłodze przy wiotkim niedowładzie nie daje właściwego, stabilnego podparcia i sprzyja obrzękowi oraz nieprawidłowemu ustawieniu stopy (brak kontroli i nierówny nacisk).
  • Oparcie tylko pięty nie zapewnia pełnego podparcia stopy i może nasilać ucisk na piętę, co jest niekorzystne dla skóry i komfortu.
  • Temblak w tej fazie bywa nadużywany; może ograniczać funkcję i nie rozwiązuje problemu właściwego ułożenia oraz kontroli obrzęku. Priorytetem jest podparcie i ułożenie kończyny.

W praktyce opiekun medyczny powinien pamiętać o regulacji podnóżków, zastosowaniu stolika/poduszki pod kończynę górną oraz kontroli ułożenia w trakcie siedzenia, aby wcześnie korygować pozycję i zapobiegać powikłaniom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze jest stabilne podparcie kończyn porażonych: stopa powinna spoczywać całą powierzchnią na podnóżku, a kończyna górna być ułożona z przodu na podparciu (stolik/poduszka) i nieco wyżej niż tułów. Takie ustawienie zmniejsza ryzyko obrzęku oraz urazu barku.
Pełne podparcie stopy poprawia stabilność siedzenia i sprzyja lepszemu krążeniu w kończynie. Zmniejsza to ryzyko obrzęku i nieprawidłowego ustawienia stopy. Opieranie stopy o podłogę lub tylko pięty nie daje równomiernego podparcia i może nasilać dolegliwości.
Swobodny zwis zwiększa obciążenie tkanek w obrębie barku, który w fazie wiotkiej ma słabą stabilizację. Może to sprzyjać podwichnięciu stawu barkowego, bólowi i obrzękowi. Dlatego dąży się do ułożenia ręki na podparciu z przodu i lekko wyżej.
Porażoną kończynę górną należy ułożyć z przodu (nie za tułowiem) i nieco wyżej niż poziom tułowia, najlepiej na stoliku lub poduszce. Celem jest ograniczenie obrzęku oraz ochrona barku. Ułożenie powinno być stabilne i wygodne, bez ciągnięcia za ramię.
W praktyce klinicznej temblak bywa nadużywany. W fazie wiotkiej priorytetem jest prawidłowe podparcie i ułożenie kończyny, które chroni bark i zmniejsza obrzęk. Temblak może ograniczać funkcję i nie zastępuje właściwego ułożenia na stoliku/poduszce; decyzję warto konsultować z zespołem terapeutycznym.
Do błędu dochodzi często przy pośpiechu lub gdy opiekun zakłada, że stopa na podłodze "stabilizuje" pacjenta. Przy wiotkim niedowładzie to założenie jest mylące: chora kończyna nie kontroluje ustawienia, a brak pełnego podparcia na podnóżku sprzyja obrzękowi i nieprawidłowej pozycji stopy.
Alarmujące mogą być: narastający ból barku, dyskomfort przy ruchu, wrażenie "ciągnięcia" w dół, obrona przed dotykiem oraz nasilanie obrzęku ręki. Opiekun powinien zgłosić takie objawy pielęgniarce lub fizjoterapeucie i zadbać o właściwe podparcie kończyny na wózku.
To stan osłabienia siły mięśni i obniżenia napięcia mięśniowego po jednej stronie ciała po udarze. Kończyny są "bezwładne", trudniejsze do kontroli, co zwiększa ryzyko urazów i obrzęków. W opiece ważne jest bezpieczne transferowanie oraz pozycjonowanie, aby zapobiegać powikłaniom unieruchomienia.
Najczęściej stosuje się stolik do wózka, poduszkę, klin lub wałek, które pozwalają ułożyć rękę z przodu i lekko uniesioną. Podparcie powinno stabilizować przedramię i dłoń, a nie tylko ramię. Ważne jest też regularne sprawdzanie, czy ręka nie zsuwa się i czy nie narasta obrzęk.
Ucz się przez schematy: osobno zasady dla fazy wiotkiej i spastycznej. Zapamiętaj cele: ochrona barku, profilaktyka obrzęku, stabilne podparcie stopy. Trenuj na przykładach klinicznych: "co jest błędem i dlaczego". Na egzaminie zwracaj uwagę, czy odpowiedź eliminuje zwis ręki i stopę na podłodze.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "W fazie wiotkiej po udarze porażona kończyna wymaga stabilnego podparcia."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pielęgniarstwa rehabilitacyjnego (pozycjonowanie po udarze)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu neurorehabilitacji i koncepcji Bobath (ujęcie ogólne)
  • Instrukcje stanowiskowe placówki dotyczące transferu i sadzania pacjentów na wózku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego