KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 34.
Pacjentka ma zniekształcone stawy w obrębie ręki, przykurcze w stawach łokciowych. Jaki sprzęt ułatwi pacjentce samoobsługę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sztućce z pogrubioną rączką ułatwiają chwyt przy deformacjach stawów dłoni i ograniczeniach ruchu, bo wymagają mniejszej siły i precyzji palców. Łatwoślizgi i maty dotyczą głównie transferu lub stabilizacji przedmiotów, a podnośnik służy do przemieszczania pacjenta, nie do jedzenia.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjentki opisano zniekształcenia stawów ręki oraz przykurcze w stawach łokciowych. Taki obraz oznacza, że największą trudnością w samoobsłudze będzie pewny chwyt i manipulacja przedmiotami przy ograniczonym zakresie ruchu oraz możliwym bólu i osłabieniu siły mięśniowej.

Odpowiedź "Sztućce z pogrubioną rączką" jest właściwa, ponieważ pogrubienie uchwytu:

  • zwiększa powierzchnię chwytu i zmniejsza wymagania co do precyzji pracy palców,
  • pozwala utrzymać sztuciec bardziej "całą dłonią", co bywa łatwiejsze przy deformacjach stawów,
  • często redukuje potrzebną siłę zacisku, co sprzyja samodzielności podczas posiłku.

Pozostałe propozycje nie rozwiązują głównego problemu w opisanej czynności:

  • "Łatwoślizgi" są typowo kojarzone z ułatwianiem przemieszczania się lub transferów (zmniejszenie tarcia), a nie z precyzyjną manipulacją sztućcami w trakcie jedzenia.
  • "Maty antypoślizgowe" mogą stabilizować talerz lub deskę, ale nie kompensują ograniczonego chwytu i deformacji stawów – pacjentka nadal miałaby problem z utrzymaniem sztućca.
  • "Podnośnik" służy do podnoszenia i transferu pacjenta (np. z łóżka na wózek). Jest to sprzęt do mobilizacji/transportu, a nie do samoobsługi przy posiłku.

W praktyce opiekun medyczny powinien obserwować, która czynność sprawia największą trudność (chwyt, zasięg, stabilizacja), a następnie dobrać najprostsze i najbezpieczniejsze rozwiązanie zwiększające samodzielność pacjenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej pomagają sztućce z pogrubioną rączką, bo wymagają mniejszej precyzji palców i mniejszej siły chwytu. Dzięki większemu uchwytowi łatwiej je utrzymać nawet przy ograniczonej ruchomości i bólu stawów.
Pogrubienie zwiększa powierzchnię chwytu i poprawia stabilność w dłoni. Osoba z deformacjami stawów może chwytać "całą dłonią", bez mocnego zacisku palcami. To zmniejsza zmęczenie i ryzyko upuszczenia sztućca.
Samoobsługa to wykonywanie czynności dnia codziennego (ADL), np. jedzenie, higiena, ubieranie, bez stałej pomocy drugiej osoby. Rolą opiekuna jest tak wspierać i dobierać pomoce, aby pacjent robił sam tyle, ile jest bezpiecznie możliwe.
Mata antypoślizgowa stabilizuje talerz lub miskę i ogranicza przesuwanie się naczyń po stole. Nie rozwiązuje jednak kluczowego problemu, gdy pacjent nie może pewnie utrzymać sztućca. Wtedy potrzebna jest pomoc ukierunkowana na chwyt.
Podnośnik wykorzystuje się przy transferach, np. z łóżka na wózek lub na toaletę, gdy pacjent nie jest w stanie bezpiecznie wstać i przesiąść się sam. To sprzęt do przemieszczania osoby, a nie do ułatwiania jedzenia czy ubierania.
Najpierw obserwuj konkretną czynność (np. jedzenie): czy problemem jest chwyt, zasięg, czy stabilizacja przedmiotów. Następnie dobierz pomoc, która kompensuje najsłabsze ogniwo (np. grubszy uchwyt dla chwytu).
Częsty błąd to dobór sprzętu "ogólnie pomocnego" bez powiązania z mechanizmem trudności, np. wybór maty zamiast adaptacyjnych sztućców. Drugi błąd to pomijanie bezpieczeństwa i komfortu (ból, męczliwość) oraz brak próby praktycznej z pacjentem.
Tak, bo ogranicza zakres zgięcia/wyprostu i może utrudniać doprowadzenie ręki do ust. Jednak w tym zadaniu kluczowe jest także zniekształcenie stawów dłoni, które pogarsza chwyt. Dlatego pomoc powinna przede wszystkim ułatwiać trzymanie sztućców.
Pomocne bywają naczynia z wyższym brzegiem, talerze z rantem, kubki z uchwytami ułatwiającymi chwyt czy podkładki stabilizujące. Dobór zależy od tego, czy trudniejszy jest chwyt, nabieranie jedzenia, czy utrzymanie naczynia w miejscu.
Połącz objaw z funkcją sprzętu: deformacje dłoni → problem z chwytem → wybierz pomoc zwiększającą łatwość trzymania. Odrzuć sprzęt do innych celów (transfer, przemieszczanie). Zawsze myśl: jaka czynność i co ją blokuje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sztućce z pogrubioną rączką ułatwiają chwyt przy deformacjach stawów dłoni i ograniczeniach ruchu, bo wymagają mniejszej siły i precyzji palców.

Materiały:

  • Podręczniki i materiały dydaktyczne z zakresu czynności dnia codziennego (ADL) w opiece długoterminowej
  • Materiały szkoleniowe dotyczące zaopatrzenia ortopedycznego i sprzętu pomocniczego (np. katalogi producentów jako przykłady)
  • Notatki z zajęć o terapii zajęciowej/usprawnianiu funkcjonalnym w opiece

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego