KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 23.
Pacjentka w celu utrzymania sprawności w stawach rąk wykonuje ćwiczenia polegające na otwieraniu i zamykaniu dłoni. Są to ćwiczenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Otwieranie i zamykanie dłoni wykonywane samodzielnie przez pacjentkę to ruch inicjowany i kontrolowany przez nią, a więc ćwiczenia czynne.
Ćwiczenia bierne wykonuje za pacjenta inna osoba, "w odciążeniu" wymagają warunków zmniejszających ciężar kończyny, a "z obciążeniem" – dodatkowego oporu.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad pacjentem ważne jest rozróżnienie, kto wykonuje ruch i czy występują dodatkowe warunki, takie jak odciążenie lub opór. Opis: "pacjentka … wykonuje ćwiczenia polegające na otwieraniu i zamykaniu dłoni" wskazuje, że ruch jest wykonywany samodzielnie, z własnej inicjatywy i przy aktywnym udziale mięśni.

Dlatego poprawne są ćwiczenia czynne – pacjent sam wykonuje zakres ruchu w stawach. Taki rodzaj ćwiczeń służy m.in. podtrzymaniu sprawności, poprawie ruchomości i wspieraniu funkcji ręki w codziennych czynnościach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "bierne" – w ćwiczeniach biernych pacjent nie wykonuje ruchu samodzielnie; kończynę porusza druga osoba (np. opiekun, fizjoterapeuta) lub urządzenie. W treści nie ma takiej informacji, przeciwnie: pacjentka ćwiczy sama.
  • "w odciążeniu" – taki wariant oznacza zmniejszenie działania ciężaru kończyny (np. podparcie, pozycje ułatwiające ruch). Sama informacja o otwieraniu i zamykaniu dłoni nie wskazuje na zastosowanie odciążenia.
  • "z obciążeniem" – wymagałoby użycia oporu/dodatkowego ciężaru (np. przyborów, gum oporowych). W opisie ćwiczenia są proste i nie wspomniano o żadnym obciążeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się sformułowanie "pacjent wykonuje", najpierw rozważ ćwiczenia czynne; dopiero dodatkowe informacje (kto porusza kończyną, czy jest opór lub odciążenie) kierują do innych kategorii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ćwiczenia czynne to takie, w których pacjent sam wykonuje ruch dzięki pracy własnych mięśni. Mogą być proste (bez przyborów) lub z oporem, ale kluczowe jest, że inicjatywa i kontrola ruchu należą do pacjenta.
Ćwiczenia bierne polegają na tym, że ruch wykonuje druga osoba (np. opiekun, fizjoterapeuta) lub urządzenie, a pacjent nie napina aktywnie mięśni. Stosuje się je m.in. przy dużym osłabieniu, bólu lub ograniczeniu możliwości samodzielnego ruchu.
Zwróć uwagę na słowa: "pacjent wykonuje", "sam unosi", "zgina", "otwiera i zamyka". Jeśli nie ma informacji o pomocy drugiej osoby ani o urządzeniu wykonującym ruch, zwykle chodzi o ćwiczenia czynne.
Bo ruch palców i dłoni jest inicjowany przez pacjenta i wymaga pracy mięśni ręki. W opisie nie ma elementu prowadzenia kończyny przez opiekuna ani wskazania na specjalne odciążenie czy dodatkowy opór.
Nie zawsze. "W odciążeniu" opisuje warunki wykonania ruchu (zmniejszenie wpływu ciężaru kończyny), a "czynne/bierne" określa, kto wykonuje ruch. Ćwiczenie może być czynne w odciążeniu albo bierne w odciążeniu.
To ćwiczenia, w których pacjent wykonuje ruch przeciwko dodatkowemu oporowi, np. ciężarkowi, gumie lub piłeczce o zwiększonym oporze. W treści zadania musiałaby się pojawić informacja o użyciu obciążenia albo oporu.
Najczęstszy błąd to pomijanie tego, kto porusza kończyną. Uczniowie czasem wybierają "bierne", bo kojarzą rehabilitację z pomocą opiekuna. Trzeba czytać uważnie: jeśli pacjent ćwiczy sam, to są ćwiczenia czynne.
Opiekun może pomagać głównie w motywowaniu, ustawieniu pozycji, asekuracji i obserwacji reakcji pacjenta (ból, obrzęk, męczliwość), zgodnie z zaleceniami personelu. Sam dobór i zakres ćwiczeń powinny wynikać z zaleceń medycznych.
Przykłady to: zginanie i prostowanie palców, odwodzenie/przywodzenie palców, zaciskanie i rozluźnianie chwytu, dotykanie kciukiem kolejnych palców. Na egzaminie liczy się to, że pacjent wykonuje je samodzielnie.
Wtedy decyduje podstawowy podział czynne vs bierne. Jeśli opis mówi, że pacjent wykonuje ruch sam, wybierz "czynne". Odpowiedzi "w odciążeniu" i "z obciążeniem" wymagają zwykle dodatkowej informacji w treści.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu usprawniania i aktywizacji pacjenta dla opiekuna medycznego
  • Podręczniki/opracowania z podstaw rehabilitacji (rozdziały: ćwiczenia czynne i bierne)
  • Instrukcje placówki dotyczące bezpiecznej aktywizacji pacjenta i dokumentowania obserwacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego