KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 10.
Pacjentka w pierwszych tygodniach po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego powinna siadać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po wszczepieniu endoprotezy biodra w pierwszych tygodniach kluczowe jest ograniczenie zgięcia w stawie biodrowym (zwykle nie przekraczać 90°) i zapewnienie stabilnego podparcia.
Krzesło z oparciem i odpowiednią wysokością ułatwia bezpieczne siedzenie, w przeciwieństwie do głębokiego fotela czy niestabilnego taboretu.

Pełne wyjaśnienie:

W pierwszych tygodniach po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego pacjent powinien przestrzegać zasad profilaktyki zwichnięcia protezy. W praktyce oznacza to m.in. unikanie sytuacji, w których dochodzi do nadmiernego zgięcia w biodrze (często przyjmuje się granicę około 90°), a także dbanie o stabilność pozycji i ograniczenie ryzyka upadku.

Odpowiedź "na krześle." jest właściwa, ponieważ typowe krzesło z oparciem i dość twardym, odpowiednio wysokim siedziskiem:

  • ułatwia utrzymanie tułowia w bezpiecznym ustawieniu dzięki oparciu pleców,
  • pozwala dobrać wysokość tak, aby kolana były poniżej poziomu bioder, co zmniejsza zgięcie w stawie biodrowym,
  • zapewnia stabilną pozycję podczas siadania i wstawania.

Odpowiedź "na fotelu." nie jest zalecana, bo fotel bywa niski, miękki i głęboki. To sprzyja "zapadaniu się" miednicy, zwiększa zgięcie biodra i utrudnia bezpieczne wstawanie.

Odpowiedź "na taborecie." jest niewłaściwa, ponieważ brak oparcia i częsta niestabilność wymuszają większy wysiłek mięśniowy oraz pogarszają bezpieczeństwo (łatwiej o utratę równowagi).

Odpowiedź "na wózku inwalidzkim." również nie jest najlepszym wyborem jako miejsce do siedzenia w domu: wózek może służyć do transportu, ale nie zastępuje właściwego krzesła, jeśli chodzi o ergonomię i utrzymanie zalecanej pozycji w rehabilitacji.

Dla opiekuna medycznego praktyczna wskazówka to ocena wysokości siedziska i nauka pacjenta techniki siadania/wstawania zgodnie z zaleceniami zespołu terapeutycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Krzesło zwykle ma twardsze i wyższe siedzisko oraz oparcie, co pomaga utrzymać stabilną pozycję i ograniczać zgięcie w biodrze.

Fotel bywa miękki i głęboki, przez co pacjent "zapada się", a zgięcie w stawie biodrowym może wzrosnąć, co zwiększa ryzyko powikłań.

To praktyczna reguła bezpieczeństwa, aby nie doprowadzać do pozycji, w której udo jest mocno podciągnięte do tułowia.

Najczęściej dotyczy niskich siedzisk, schylania się w siadzie oraz nieprawidłowego wstawania. Celem jest zmniejszenie ryzyka zwichnięcia endoprotezy.

Najbezpieczniejsze jest krzesło stabilne, z oparciem i odpowiednio wysokim siedziskiem.

Wysokość powinna umożliwiać siad, w którym kolana są poniżej poziomu bioder. Dobrze, gdy siedzisko jest raczej twarde, co ułatwia wstawanie i ogranicza "zapadanie się".

Zwykle nie jest to zalecane w pierwszych tygodniach, bo taboret często nie ma oparcia i może być mniej stabilny.

Brak podparcia pleców i konieczność utrzymania równowagi zwiększają napięcie mięśni oraz ryzyko utraty stabilności, co jest niekorzystne w okresie pooperacyjnym.

Wózek może być potrzebny do transportu, ale nie jest domyślnie najlepszym "meblem" do siedzenia.

Kluczowe jest utrzymanie bezpiecznego kąta w biodrze i stabilnej pozycji; jeśli wózek nie zapewnia odpowiedniej wysokości i ustawienia, lepsze bywa krzesło dostosowane do zaleceń rehabilitacyjnych.

Opiekun może zadbać o dobór stabilnego krzesła z oparciem, właściwą wysokość siedziska oraz usunięcie przeszkód wokół.

Ważne jest też przypominanie o unikaniu niskich, miękkich siedzisk oraz obserwacja, czy pacjent nie schyla się nadmiernie w siadzie.

Największa ostrożność jest potrzebna w pierwszych tygodniach rehabilitacji, gdy pacjent uczy się na nowo siadania, wstawania i poruszania.

Ryzyko rośnie przy niekorzystnych pozycjach (nadmierne zgięcie biodra) i przy upadkach. Dokładny czas ograniczeń zależy od zaleceń zespołu leczącego.

Częstym błędem jest wybór niskiego, miękkiego fotela, bo wydaje się wygodny.

Inne pomyłki to zbyt głębokie siadanie, schylanie się do przodu w siadzie oraz brak przygotowania miejsca (śliska podłoga, przeszkody). Te sytuacje mogą zwiększać zgięcie biodra i ryzyko utraty równowagi.

Praktycznym kryterium jest obserwacja ułożenia kończyn: kolana powinny być poniżej poziomu bioder podczas siedzenia.

Jeśli pacjent "zapada się" i musi mocno pochylać tułów, aby wstać, siedzisko może być zbyt niskie lub zbyt miękkie. W razie wątpliwości warto skonsultować się z fizjoterapeutą.

Warto ustawić stabilne krzesło z oparciem w miejscu z dobrym dostępem i przestrzenią na bezpieczne wstawanie.

Należy ograniczyć ryzyko potknięcia: usunąć luźne dywaniki, przewody i zbędne przedmioty. Dobrze jest też zapewnić odpowiednie oświetlenie i stałe miejsce na przybory pacjenta.

info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo), "Total Hip Replacement Exercise Guide" (sekcje dotyczące środków ostrożności/rehabilitacji), https://orthoinfo.aaos.org/en/recovery/total-hip-replacement-exercise-guide/ - dostęp 2026-02-28
  • NHS (UK), "Hip replacement - Recovery" (zalecenia pooperacyjne i funkcjonowanie), https://www.nhs.uk/conditions/hip-replacement/recovery/ - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rehabilitacji po endoprotezoplastyce biodra (instruktaże szpitalne/rehabilitacyjne)
  • Poradniki edukacyjne dla pacjentów po całkowitej alloplastyce biodra (ćwiczenia i środki ostrożności)
  • Konsultacja z fizjoterapeutą/zespołem rehabilitacji w zakresie aktualnych zaleceń dla konkretnego pacjenta

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego