KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 12.
Pacjentowi czasowo unieruchomionemu z powodu złamań kończyn dolnych, terapeuta dobrał literaturę przyrodniczą i przygodową w celu zastępczego zaspokojenia potrzeby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór literatury (przyrodniczej i przygodowej) dla pacjenta czasowo unieruchomionego ma charakter aktywności zastępczej.
Ma on podtrzymać zaangażowanie, zająć czas, stymulować poznawczo i zmniejszać poczucie bezczynności wynikające z ograniczeń ruchowych, więc odnosi się do potrzeby aktywności, a nie afiliacji, uznania czy bezpieczeństwa.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej dobór zajęć powinien odpowiadać na realne potrzeby pacjenta i kompensować ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia. U osoby czasowo unieruchomionej (np. z powodu złamań kończyn dolnych) typowe formy aktywności ruchowej są ograniczone, co często prowadzi do nudy, spadku nastroju i poczucia bezczynności.

Propozycja czytania literatury przyrodniczej i przygodowej jest przykładem aktywności zastępczej: pacjent podejmuje działanie możliwe w aktualnych warunkach (zajęcie umysłu, przeżywanie przygody, poszerzanie wiedzy), dzięki czemu utrzymuje rytm dnia i poczucie sprawczości. Z tego powodu poprawna jest odpowiedź "aktywności."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "afiliacji." dotyczy potrzeby przynależności i kontaktu z innymi. Sam dobór książek nie jest nastawiony na relacje społeczne (to raczej aktywność indywidualna), chyba że w zadaniu pojawiłby się wyraźny element wspólnego czytania, dyskusji w grupie lub spotkań klubu książki.
  • "uznania." odnosi się do prestiżu, szacunku, sukcesu i docenienia przez innych. Czytanie może wspierać samoocenę pośrednio, ale w opisie kluczowy jest cel zastąpienia ograniczonej aktywności, a nie zdobywanie pochwał czy statusu.
  • "bezpieczeństwa." wiąże się z redukcją zagrożenia, stabilnością i ochroną. Przy złamaniach kończyn dolnych potrzeba bezpieczeństwa może być ważna, jednak literatura przygodowa/przyrodnicza nie jest typową interwencją służącą zapewnieniu bezpieczeństwa (tu bardziej pasowałyby działania informacyjne, organizacja otoczenia, asekuracja, instruktaż).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij funkcję zaproponowanej aktywności (co ma kompensować: ruch, kontakt społeczny, stres, brak informacji), a dopiero potem dopasuj ją do kategorii potrzeb.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrzeba bycia zajętym i podejmowania działań mimo ograniczeń ruchowych. U pacjenta leżącego realizuje się ją przez aktywności możliwe w łóżku, np. czytanie, gry umysłowe czy proste prace manualne, aby zmniejszyć bezczynność i podtrzymać zaangażowanie.
Stosuje się aktywności zastępcze, które dają poczucie działania: zadania poznawcze, planowanie dnia, trening pamięci, prace ręczne w bezpiecznej pozycji. Cel to utrzymanie rutyny i sensownego wypełnienia czasu, bez przeciążania uszkodzonych kończyn.
Czytanie stymuluje procesy poznawcze, poprawia koncentrację i daje pacjentowi zajęcie, co jest ważne przy unieruchomieniu. Może też działać relaksująco i poprawiać nastrój. W opiece terapeutycznej liczy się funkcja aktywności, a nie tylko jej "rozrywkowy" charakter.
Afiliacja dotyczy kontaktu z ludźmi: rozmowy, grupa wsparcia, wspólne zajęcia. Aktywność dotyczy samego działania i zaangażowania (także indywidualnego), np. czytania, układania, rysowania. W opisie szukaj, czy jest element relacji społecznych.
Gdy działanie zmniejsza ryzyko i niepewność, np. edukacja o bezpiecznym transferze z łóżka, organizacja otoczenia, instruktaż użycia kul/balkonika, trening asekuracji. Aktywność "bezpieczeństwa" zwykle ma charakter ochronny i instruktażowy, a nie przygodowy.
Tak, pośrednio może poprawiać nastrój, dawać poczucie sprawczości lub chwilowo odciążać emocjonalnie. Jednak w pytaniach egzaminacyjnych liczy się najbardziej bezpośredni cel opisany w treści. Jeśli wskazano "zastępcze zaspokojenie", zwykle chodzi o kompensację bezczynności.
Typowe są: czytanie, łamigłówki, gry planszowe w wersji stolikowej, trening pamięci, proste zadania manualne (np. składanie, nawlekanie), techniki relaksacji oraz ćwiczenia oddechowe. Dobór zależy od stanu zdrowia, bólu i tolerancji wysiłku.
Bo "terapia" kojarzy się z poprawą samooceny i sukcesem, więc intuicyjnie wybierają uznanie. W zadaniu trzeba jednak przeanalizować mechanizm: co konkretnie kompensuje dana czynność. Czytanie jest głównie działaniem zastępczym, nie sposobem zdobywania prestiżu.
Sygnały afiliacji to np. "w grupie", "wspólne", "spotkanie", "rozmowa", "integracja", "kontakt z innymi". Jeśli aktywność jest wyraźnie indywidualna (np. dobór książek do czytania), zwykle nie testuje potrzeby przynależności, tylko potrzebę działania lub poznawczą.
Ćwicz analizę krótkich opisów przypadków: rozpoznaj ograniczenie (np. unieruchomienie), dobieraną aktywność i jej funkcję. Następnie dopasuj to do kategorii potrzeb. Pomaga też robienie własnych przykładów: po 2–3 aktywności dla aktywności, afiliacji, uznania i bezpieczeństwa.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • A. H. Maslow, "Motivation and Personality", Harper & Row (wydania klasyczne; rozdziały o potrzebach i motywacji) – wiedza teoretyczna o kategoriach potrzeb
  • M. E. Cole (red.), "Occupational Therapy in Rehabilitation" (rozdziały o doborze aktywności w rehabilitacji) – ogólne zasady doboru zajęć terapeutycznych

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii motywacji i potrzeb (rozdziały o potrzebach i motywacji)
  • Materiały dydaktyczne z terapii zajęciowej dotyczące planowania aktywności dla osób z ograniczeniami ruchowymi
  • Przykładowe scenariusze zajęć terapeutycznych dla pacjentów unieruchomionych (case studies)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego