Panewka łożyska ślizgowego pracuje w bezpośrednim kontakcie z czopem wału, a jej zadaniem jest zapewnienie możliwie małego tarcia, odporności na zużycie oraz ograniczenie ryzyka zatarcia, szczególnie gdy temperatura rośnie i warunki smarowania mogą się pogarszać. W takich węzłach tarcia dobiera się materiały, które:
- dobrze współpracują w parze trącej (mniejsza skłonność do sczepiania i zatarcia),
- mają korzystne własności cieplne (łatwiejsze odprowadzanie ciepła z węzła),
- pozwalają na "bezpieczne" zużywanie się panewki zamiast wału,
- wykazują odpowiednią odporność na korozję i zmiany własności w temperaturze.
Odpowiedź "z mosiądzu" jest zgodna z tradycyjną zasadą doboru materiału: stopy miedzi (w tym mosiądze) mogą zapewniać dobre własności ślizgowe i względnie stabilną pracę w podwyższonej temperaturze, dlatego są spotykane w rozwiązaniach panewek.
Odpowiedź "z żeliwa" bywa myląca: żeliwo jest szeroko stosowane w budowie maszyn (korpusy, prowadnice), ale jako materiał typowej panewki do pracy w podwyższonej temperaturze nie jest pierwszym wyborem; w łożyskach ślizgowych częściej szuka się materiałów o lepszej "łożyskowości" i mniejszej skłonności do zatarcia w kontakcie z wałem.
Odpowiedź "ze stali" jest niekorzystna, bo stal częściej jest materiałem wału/czopa niż panewki. Para stal–stal w tarciu ślizgowym ma większą skłonność do sczepiania i zatarcia, zwłaszcza gdy smarowanie jest niewystarczające lub temperatura rośnie.
Odpowiedź "z aluminium" kusi skojarzeniem z dobrą przewodnością cieplną i niską masą, jednak w praktyce dobór aluminium na panewki do pracy w podwyższonej temperaturze wymaga bardzo ostrożnego podejścia (odpowiednich stopów i warunków smarowania). W ujęciu egzaminacyjnym jako materiał "typowy" dla takich panewek wskazuje się raczej stopy miedzi, stąd wybór mosiądzu.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o panewki łożysk ślizgowych szukaj materiałów "łożyskowych" (stopy miedzi, stopy łożyskowe), a stal traktuj częściej jako materiał wału.
