W zadaniach kadrowo-płacowych kluczowe jest rozróżnienie, że roczne ograniczenie podstawy dotyczy tylko składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Mechanizm działa narastająco w roku: w każdym miesiącu sprawdza się, ile podstawy zostało już "zużyte" od stycznia.
Tu podano, że od stycznia do września (czyli bez października) łączna podstawa wyniosła 150 000 zł. Jednocześnie w treści zadania przyjęto limit roczny 155 000 zł. Oznacza to, że do osiągnięcia limitu brakuje:
155 000 zł − 150 000 zł = 5 000 zł
W październiku wynagrodzenie wynosi 15 000 zł, ale składki emerytalna i rentowa mogą być naliczone tylko od tej części, która mieści się jeszcze w limicie, czyli od 5 000 zł. Pozostałe 10 000 zł z października nie stanowi już podstawy dla tych dwóch składek (choć inne składki mogą być naliczane według własnych zasad).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "0,00 zł" byłoby poprawne dopiero wtedy, gdy limit zostałby osiągnięty przed październikiem (np. narastająco 155 000 zł już po wrześniu). Tutaj limit nie został jeszcze osiągnięty.
- "15 000,00 zł" ignoruje limit roczny i zakłada pełne oskładkowanie miesiąca, co jest błędem, gdy pracownik wchodzi w miesiąc "dobijający" do limitu.
- "10 000,00 zł" wynika z odwrócenia różnicy (150 000 − 155 000) albo z mylnego założenia, że do limitu brakuje 10 000 zł. Poprawna różnica to 5 000 zł.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal kwotę narastającą przed bieżącym miesiącem, potem policz pozostałą część limitu. Jeżeli pozostałość jest mniejsza niż bieżące wynagrodzenie, oskładkowaniu emerytalno-rentowemu podlega tylko ta pozostałość.
