KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 37.
Pani Janina wybiera się w przyszłym roku na urlop do Egiptu. Planowany koszt wycieczki wynosi 5 500 złotych. Postanowiła założyć lokatę w banku na okres jednego roku wiedząc, że stopa procentowa lokaty wynosi 10% w stosunku rocznym. Jaką kwotę powinna ulokować w banku, aby uzyskać na wyjazd potrzebne środki pieniężne?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby po roku uzyskać 5 500 zł przy 10% w skali roku, trzeba znaleźć kapitał początkowy (wartość bieżącą). Korzystamy ze wzoru K1 = K0 × (1 + r), więc K0 = K1 / (1 + r) = 5 500 / 1,1 = 5 000 zł. Sprawdzenie: 5 000 × 1,1 = 5 500.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu znana jest kwota docelowa po roku (5 500 zł) oraz roczna stopa procentowa (10%). Szukamy więc nie kwoty końcowej, ale kwoty, którą trzeba wpłacić dziś, czyli wartości bieżącej (kapitału początkowego).

Dla prostego oprocentowania rocznego (jednorazowy przyrost na koniec roku) zależność ma postać:

K1 = K0 × (1 + r), gdzie: K1 – kwota końcowa, K0 – kwota początkowa, r – stopa roczna w zapisie dziesiętnym (10% = 0,1).

Przekształcamy wzór, aby obliczyć K0:

K0 = K1 / (1 + r)

Podstawiamy dane:

  • K0 = 5 500 / (1 + 0,1)
  • K0 = 5 500 / 1,1
  • K0 = 5 000 zł

Kontrola wyniku jest prosta: jeśli wpłacimy 5 000 zł, to odsetki roczne wyniosą 5 000 × 0,1 = 500 zł, a suma po roku będzie równa 5 000 + 500 = 5 500 zł, czyli dokładnie tyle, ile potrzeba.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Kwoty około 6 000 zł wynikają z pomylenia kierunku obliczeń (zamiast wyliczyć kwotę startową, ktoś "dopisał" 10% do 5 500 lub wykonał inne niepoprawne działanie). Wartość 4 950 zł jest zbyt niska: po roku dałaby 4 950 × 1,1 = 5 445 zł, czyli zabrakłoby środków.

W praktyce bankowej warto pamiętać, że realny zysk mogą pomniejszać podatek od odsetek i ewentualne opłaty, ale w tym zadaniu nie ma takiego założenia, więc liczymy w modelu podstawowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się przekształcenie wzoru na kwotę końcową: K1 = K0 × (1 + r). Gdy szukasz kapitału początkowego, liczysz K0 = K1 / (1 + r). To klasyczne wyznaczanie wartości bieżącej dla lokaty rocznej.
Wartość bieżąca to kwota, którą trzeba mieć dzisiaj, aby przy danej stopie procentowej uzyskać w przyszłości określoną kwotę. W zadaniach o lokatach jest to zwykle kapitał początkowy, który po dopisaniu odsetek da kwotę docelową.
Bo znasz kwotę po roku (5 500 zł), a szukasz kwoty przed naliczeniem odsetek. Mnożenie przez 1,1 daje przejście z kwoty początkowej do końcowej, a dzielenie przez 1,1 jest operacją odwrotną, czyli "cofnięciem" naliczonych 10%.
Zastosuj kontrolę: policz odsetki i sumę końcową. Jeśli wpłacisz K0, to odsetki przy 10% to 0,1 × K0, a kwota po roku to K0 × 1,1. Wynik jest poprawny, gdy po podstawieniu wychodzi dokładnie kwota docelowa.
Tylko wtedy, gdy zadanie wprost o tym mówi. W wielu zadaniach egzaminacyjnych celowo pomija się podatek i opłaty, aby sprawdzić samą umiejętność rachunku procentowego. Jeśli podatek miałby być uwzględniony, zmniejszałby zysk i podnosił wymaganą kwotę startową.
Najczęściej myli się kwotę początkową z końcową (wpłata 5 500 zł "bo jest w treści"), wykonuje złe działanie (mnożenie zamiast dzielenia) albo gubi zapis procentów (10% jako 10 zamiast 0,1). Pomaga zapis wzoru i szybkie sprawdzenie wyniku.
Oznacza, że w skali roku kapitał zwiększa się o 10% wartości początkowej. W zapisie dziesiętnym jest to r = 0,1. Dla lokaty rocznej w prostym ujęciu kwota końcowa to K0 × (1 + 0,1), czyli K0 pomnożone przez 1,1.
Kwota końcowa to ta, którą chcesz mieć na koniec (np. "potrzebne środki na wyjazd"). Kwota początkowa to to, co wpłacasz do banku dziś. Słowa "uzyskać po roku", "na wyjazd potrzebne środki" sugerują, że 5 500 zł jest kwotą końcową.
Gdy znasz wartość przyszłą i stopę procentową, a potrzebujesz ustalić, ile trzeba zainwestować na początku. To przydatne w planowaniu oszczędności, analizie opłacalności, a także w prostych zadaniach budżetowych w firmie, gdy cel ma konkretną kwotę i termin.
Tak, bo część osób intuicyjnie "dopisuje" 10% do kwoty celu albo wykonuje działanie w złą stronę. Takie wyniki są jednak sprzeczne z logiką wartości bieżącej: jeśli masz uzyskać 5 500 zł dopiero po roku, to dziś musisz wpłacić mniej niż 5 500 zł, nie więcej.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Aby po roku uzyskać 5 500 zł przy 10% w skali roku, trzeba znaleźć kapitał początkowy (wartość bieżącą)."

Źródła:

  • Wolfram MathWorld: Simple Interest (formula and concept), https://mathworld.wolfram.com/SimpleInterest.html - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia: Procent prosty (zależność kapitału początkowego i końcowego), https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent_prosty - dostęp 2026-02-28
  • Khan Academy: Percent word problems / simple interest (omówienie rachunku procentowego), https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw matematyki finansowej (wartość bieżąca i przyszła)
  • Materiały dydaktyczne z rachunków procentowych (oprocentowanie proste i składane)
  • Zadania maturalne/kwalifikacyjne z procentów i lokat rocznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego