W księdze wieczystej poszczególne działy mają ściśle określone przeznaczenie, dlatego kluczowe jest rozpoznanie, jakiego rodzaju uprawnieniem jest dożywocie i czy dotyczy własności, hipoteki czy innych obciążeń.
Prawo dożywocia (powstające typowo przy przeniesieniu własności w zamian za dożywotnie utrzymanie) jest prawem, które obciąża nieruchomość i wpływa na sposób korzystania z niej przez nabywcę. Z punktu widzenia księgi wieczystej nie jest to wpis o właścicielu, lecz wpis o istniejącym prawie/ograniczeniu dotyczącym nieruchomości.
Dlatego właściwe jest ujawnienie go w dziale III, który służy do wpisywania praw, roszczeń i ograniczeń związanych z nieruchomością (czyli obciążeń innych niż hipoteka).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "II – Własność." Dział II wskazuje właściciela (lub użytkownika wieczystego) i podstawę nabycia. Dożywocie nie jest informacją o tym, kto jest właścicielem, tylko o obciążeniu prawa własności.
- "I-Sp – Spis praw związanych z własnością." Ten dział ma inną funkcję: porządkuje prawa związane z własnością, a nie wpisuje obciążenia i ograniczenia typu dożywocie. Wybranie go wynika często z mylnego założenia, że "skoro to prawo, to będzie w spisie praw".
- "IV – Hipoteka." Dział IV jest przeznaczony dla zabezpieczeń hipotecznych. Dożywocie nie jest hipoteką ani wpisem o wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, więc nie trafia do tego działu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli wpis dotyczy właściciela – myśl o dziale II; jeżeli dotyczy zabezpieczenia wierzytelności hipoteką – o dziale IV; natomiast większość pozostałych obciążeń i ograniczeń ujawnia się w dziale III.
