KWALIFIKACJA EKA5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 31.
Państwo Alina i Ryszard Kowalscy składają wspólne zeznanie podatkowe. Za 2025 r. ich wspólny dochód po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów i składek na ubezpieczenia społeczne wyniósł 100 002,80 zł. Ile wynosi podstawa opodatkowania wykazana w formularzu PIT?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy wspólnym rozliczeniu małżonków podstawę opodatkowania ustala się od połowy łącznego dochodu: 100 002,80 zł ÷ 2 = 50 001,40 zł.
Następnie zaokrągla się do pełnych złotych: 0,40 zł < 0,50 zł, więc wynik obniża się do 50 001,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Wspólne rozliczenie małżonków polega na tym, że ich dochody (po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów i składek na ubezpieczenia społeczne) traktuje się łącznie, a następnie do obliczeń przyjmuje się połowę tej sumy. Kluczowa jest poprawna kolejność: najpierw dzielenie przez 2, dopiero potem zaokrąglenie do pełnych złotych.

W zadaniu łączny dochód wynosi 100 002,80 zł, więc połowa to:
100 002,80 zł ÷ 2 = 50 001,40 zł.

Podstawa opodatkowania w PIT wykazywana jest w pełnych złotych, dlatego stosuje się regułę zaokrąglenia końcówek groszowych: końcówki poniżej 50 gr pomija się, a końcówki 50 gr i wyższe podwyższa się do pełnych złotych. Ponieważ mamy 50 001,40 zł, a końcówka to 0,40 zł (czyli mniej niż 0,50 zł), zaokrąglamy w dół do:

50 001,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedź "10 000,00 zł" nie wynika z żadnego etapu obliczeń w tym zadaniu i jest oderwana od podanej kwoty dochodu.
  • Odpowiedź "50 001,40 zł" to poprawny wynik dzielenia przez 2, ale jeszcze przed wymaganym zaokrągleniem do pełnych złotych, więc nie jest wartością wykazywaną jako podstawa opodatkowania.
  • Odpowiedź "100 002,80 zł" ignoruje mechanizm wspólnego opodatkowania (połowa łącznego dochodu) i byłaby właściwa co najwyżej jako kwota wyjściowa przed podziałem, a nie jako podstawa przy wspólnym rozliczeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach pojawia się jednocześnie kwota "po podziale" i jej wersja "bez groszy", najczęściej poprawna jest wersja po zaokrągleniu, o ile pytanie dotyczy pola w PIT.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sumuje się dochody małżonków (po odliczeniach), potem dzieli przez 2 i dopiero wtedy zaokrągla do pełnych złotych. Od tak ustalonej połowy liczy się podatek według skali, a wynik podatku mnoży się razy 2.
Bo podstawą do obliczeń jest "połowa wspólnego dochodu" i to ta wartość ma być wykazana w pełnych złotych. Zaokrąglenie wcześniejsze mogłoby zmienić wynik o 1 zł, co daje błędną podstawę i w konsekwencji błędny podatek.
Oznacza to pomijanie końcówek poniżej 0,50 zł (zaokrąglenie w dół) oraz podwyższanie końcówek 0,50 zł i wyższych do pełnego złotego (zaokrąglenie w górę). W praktyce w polach PIT nie wpisuje się groszy.
Dzielisz dochód przez 2: 100 002,80 ÷ 2 = 50 001,40. Następnie zaokrąglasz do pełnych złotych: 0,40 < 0,50, więc w dół do 50 001,00. To jest podstawa opodatkowania wykazywana w PIT.
W dół zaokrąglasz, gdy końcówka groszowa jest mniejsza niż 0,50 zł (np. 0,40). W górę zaokrąglasz, gdy końcówka wynosi co najmniej 0,50 zł (np. 0,50 lub 0,80). Ta zasada dotyczy kwot wykazywanych w pełnych złotych.
Nie. Przy wspólnym opodatkowaniu w obliczeniach i w odpowiednim polu podstawy opodatkowania przyjmuje się połowę łącznego dochodu małżonków, a dopiero wynik podatku jest "podwajany". To kluczowa cecha tej preferencji.
Najczęstszy błąd to zaokrąglenie kwoty łącznej przed podziałem przez 2. Drugi błąd to pozostawienie groszy w wyniku (np. 50 001,40) mimo że podstawa w PIT jest wykazywana w pełnych złotych. Częsty jest też wybór kwoty wejściowej bez przeliczeń.
Bo pola dotyczące podstawy opodatkowania w deklaracjach PIT są co do zasady w pełnych złotych. Kwota z groszami może być poprawnym wynikiem pośrednim (np. po podzieleniu przez 2), ale przed wpisaniem do PIT trzeba ją zaokrąglić zgodnie z regułą 0,50 zł.
W treści pojawia się informacja o "wspólnym zeznaniu podatkowym" albo o opodatkowaniu małżonków łącznie. Wtedy standardowo wykonuje się schemat: suma dochodów → podział przez 2 → zaokrąglenie → podatek od połowy → mnożenie podatku razy 2.
Ćwicz zadania z dochodem, kosztami, składkami i zaokrągleniami. Zwracaj uwagę na słowa-klucze: "wspólne rozliczenie", "podstawa opodatkowania", "pełne złote". Pomaga też nawyk zapisywania etapów: podział przez 2, potem dopiero zaokrąglenie.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 1991 Nr 80 poz. 350 (w kontekście: zasady wspólnego rozliczenia małżonków).
  • Ordynacja podatkowa z 1997 r., art. 63 (w kontekście: zasady zaokrąglania końcówek kwot).

Materiały:

  • Instrukcje wypełniania formularzy PIT (sekcje dotyczące podstawy opodatkowania i zaokrągleń)
  • Podręcznik/kompendium z rachunkowości podatkowej dla technika ekonomisty
  • Zadania rachunkowe z zakresu PIT: wspólne rozliczenie małżonków i skala podatkowa

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego