KWALIFIKACJA DRM7 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 34.
Papier przeznaczony do zadruku techniką rotograwiurową powinien odznaczać się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Papier do rotograwiury powinien mieć bardzo gładką powierzchnię, aby zapewnić równomierny kontakt z cylindrem i dobre odwzorowanie detali.
Jednocześnie wymagana jest duża ściśliwość, bo pod naciskiem papier ma dopasować się do mikrogeometrii formy, co poprawia przeniesienie farby i ogranicza ubytki druku.

Pełne wyjaśnienie:

W rotograwiurze (wklęsłodruku) farba znajduje się w mikrozagłębieniach cylindra/graweru, a następnie jest przenoszona na podłoże pod naciskiem w strefie kontaktu. Z tego powodu papier musi spełniać dwa praktyczne wymagania.

Duża gładkość jest potrzebna, ponieważ nierówna (chropowata) powierzchnia papieru powoduje niepełny kontakt z formą: część powierzchni "nie dojdzie" do cylindra, co skutkuje ubytkami, gorszym kryciem, spadkiem ostrości i większą zmiennością tonalną. Gładka powierzchnia stabilizuje proces przenoszenia farby i poprawia jakość odwzorowania.

Duża ściśliwość (podatność na odkształcenie pod naciskiem) pomaga w tym, aby papier w strefie docisku mógł dopasować się do drobnych nierówności oraz mikrogeometrii formy. Dzięki temu kontakt jest bardziej równomierny, a farba z zagłębień jest skuteczniej przenoszona na papier. W praktyce przekłada się to na mniejszą liczbę "pustych" miejsc, lepsze krycie i bardziej powtarzalny obraz.

Dlatego odpowiedź "dużą gładkością i dużą ściśliwością" opisuje zestaw cech najbardziej korzystny dla rotograwiury.

Pozostałe kombinacje są niekorzystne:

  • Wariant z małą ściśliwością zwiększa ryzyko niepełnego kontaktu w docisku, nawet przy gładkiej powierzchni.
  • Warianty z małą gładkością wprowadzają problem chropowatości, który bezpośrednio pogarsza przeniesienie farby i jakość obrazu.
  • Sama ściśliwość nie "naprawi" chropowatej powierzchni – wciąż pozostaje większa zmienność kontaktu i gorsza jakość nadruku.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o dobór papieru do techniki druku najpierw pomyśl o mechanizmie przenoszenia farby (kontakt, docisk, mikrostruktura podłoża), a dopiero potem dobieraj parametry (gładkość, chłonność, porowatość, sztywność).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rotograwiura to odmiana druku wklęsłego, w której farba znajduje się w zagłębieniach cylindra drukowego. Podczas docisku farba jest przenoszona na papier. W odróżnieniu od druku wypukłego i części odmian druku płaskiego, kluczowy jest bardzo dobry kontakt powierzchni papieru z mikrozagłębieniami formy.
Gładkość zmniejsza ryzyko "mostkowania" nierówności i niepełnego kontaktu z cylindrem. Im mniej chropowatości, tym bardziej równomierne przenoszenie farby, lepsze krycie i ostrzejsze odwzorowanie szczegółów. Chropowaty papier częściej daje ubytki i nierówną gęstość optyczną nadruku.
Ściśliwość to zdolność papieru do sprężystego/odkształcalnego "poddania się" pod naciskiem w strefie druku. W praktyce pomaga papierowi dopasować się do mikrogeometrii formy i wyrównać kontakt na całej powierzchni. Zbyt mała ściśliwość utrudnia równomierne przeniesienie farby.
W rotograwiurze farba jest przenoszona z drobnych zagłębień. Papier o większej ściśliwości lepiej dopasowuje się do strefy kontaktu podczas docisku, dzięki czemu zwiększa się efektywna powierzchnia styku. To zwykle poprawia ciągłość nadruku, ogranicza "dziury" i stabilizuje jakość obrazu.
Zwykle jest to mniej korzystne, bo chropowatość utrudnia równy kontakt z cylindrem i pogarsza przenoszenie farby. W praktyce może to skutkować większym zużyciem farby, spadkiem jakości detali i większą zmiennością barwy. Jeśli papier ma być użyty, często wymaga odpowiedniego wykończenia powierzchni.
Najczęstsze jest przenoszenie skojarzeń z innej techniki druku (np. skupienie się tylko na chłonności, a pominięcie kontaktu i docisku). Drugi błąd to wybór odpowiedzi "na logikę" bez analizy mechanizmu przeniesienia farby. Warto zawsze łączyć cechy papieru z tym, jak działa dana technika.
Dużą gładkość uzyskuje się m.in. przez dobór surowców i wypełniaczy, odpowiednie zaklejanie/powlekanie oraz procesy wykańczania powierzchni (np. kalandrowanie). Celem jest zmniejszenie chropowatości i ujednolicenie powierzchni arkusza lub wstęgi, co poprawia drukowność w technikach wymagających dobrego kontaktu.
W zakładach stosuje się badania laboratoryjne chropowatości/gładkości (metody normowe) oraz próby drukowe. Sama ocena dotykowa bywa myląca, bo nie pokazuje mikrogeometrii. W praktyce liczy się powtarzalny parametr w specyfikacji oraz zgodność partii papieru z wymaganiami drukarni.
Gdy ściśliwość jest nadmierna, papier może zbyt łatwo się odkształcać, co przy niektórych nastawach może pogorszyć stabilność procesu (np. zwiększyć podatność na uszkodzenia powierzchni lub deformacje). W praktyce zawsze szuka się kompromisu: wystarczająca ściśliwość dla kontaktu, ale bez utraty wymaganej stabilności i wytrzymałości.
Ucz się parametrami: gładkość/chropowatość, ściśliwość, porowatość, chłonność, gramatura i sztywność. Dla każdej techniki druku dopisz mechanizm przeniesienia farby i wynikające z niego wymagania. Dobrą metodą jest tabela: technika druku → kluczowe cechy papieru → typowe wady przy złym doborze.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • ISO 8791-2:2013, Paper and board — Determination of roughness/smoothness (Bendtsen method), zakres: pomiar chropowatości/gładkości powierzchni papieru

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii druku (wklęsłodruk/rotograwiura) dla szkół branżowych
  • Podręczniki/publikacje o właściwościach papieru i drukowności (rozdziały o gładkości i podatności na docisk)
  • Normy i instrukcje pomiaru chropowatości/gładkości papieru (dla zrozumienia parametru)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego