KWALIFIKACJA MED8 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 39.
Parametr spirometryczny czynnościowa pojemność zalegająca oznaczany jest skrótem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czynnościowa pojemność zalegająca to pojemność płuc pozostająca po spokojnym wydechu i w terminologii badań czynnościowych jest oznaczana skrótem FRC (functional residual capacity). Pozostałe skróty dotyczą innych wielkości: TLC to pojemność całkowita, RV objętość zalegająca, TV objętość oddechowa.

Pełne wyjaśnienie:

W badaniach czynnościowych układu oddechowego stosuje się zestandaryzowane nazwy oraz skróty dla objętości i pojemności płuc. Czynnościowa pojemność zalegająca jest klasycznie opisywana skrótem FRC (z ang. functional residual capacity). Oznacza ilość powietrza, która pozostaje w płucach po zakończeniu spokojnego wydechu.

Dlaczego właśnie to jest poprawne? Skrót FRC jest przypisany do pojemności, a nie do pojedynczej objętości. Jest to pojęcie używane do opisu "poziomu równowagi" układu oddechowego w spoczynku i bywa punktem odniesienia do rozumienia zjawisk takich jak zmiany sprężystości płuc i klatki piersiowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • TLC (total lung capacity) oznacza całkowitą pojemność płuc, czyli maksymalną objętość powietrza w płucach po maksymalnym wdechu. To inna pojemność niż FRC.
  • RV (residual volume) to objętość zalegająca po maksymalnym wydechu. Choć nazwa "zalegająca" może mylić, dotyczy objętości, nie czynnościowej pojemności zalegającej.
  • TV (tidal volume) to objętość oddechowa, czyli ilość powietrza wdychanego i wydychanego w jednym spokojnym cyklu oddechowym.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na różnicę między słowami "objętość" i "pojemność". W nomenklaturze skrótów zwykle odpowiadają im różne symbole (np. RV i TV to objętości, a TLC i FRC to pojemności).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
FRC to skrót od functional residual capacity, czyli czynnościowej pojemności zalegającej. Oznacza ilość powietrza pozostającą w płucach po spokojnym wydechu. Jest to pojemność (nie pojedyncza objętość), ważna w opisie mechaniki oddychania w spoczynku.
Najprościej: FRC to pojemność po spokojnym wydechu, a RV to objętość po maksymalnym wydechu. RV jest "resztką" po wydechu maksymalnym, natomiast FRC dotyczy warunków spoczynkowych i obejmuje większą ilość powietrza niż RV.
TLC oznacza total lung capacity, czyli całkowitą pojemność płuc po maksymalnym wdechu. To inna wielkość niż FRC, która odnosi się do objętości powietrza pozostającej po spokojnym wydechu. Obie są "pojemnościami", ale opisują różne punkty cyklu oddechowego.
TV to tidal volume, czyli objętość oddechowa. Opisuje ilość powietrza wdychaną i wydychaną podczas pojedynczego, spokojnego oddechu. Nie jest to pojemność zalegająca, dlatego TV nie może być prawidłową odpowiedzią, gdy pytanie dotyczy FRC.
Najczęściej myli się: RV z FRC (bo oba mają związek z "zaleganiem") oraz TLC z FRC (bo oba są pojemnościami). Pomaga sprawdzanie dwóch rzeczy: czy pytanie dotyczy objętości czy pojemności oraz czy chodzi o spokojny czy maksymalny oddech.
W praktyce klinicznej skrót FRC jest powszechnie używany w badaniach czynnościowych płuc. Klasyczna spirometria mierzy głównie przepływy i objętości dynamiczne, a FRC bywa wyznaczane metodami oceny objętości płuc (np. pletyzmografia). Na egzaminie zwykle liczy się rozpoznanie skrótu.
Znajomość FRC przydaje się przy interpretacji opisów badań czynnościowych oraz komunikacji z personelem wykonującym testy oddechowe. FRC jest punktem odniesienia do rozumienia, ile powietrza pozostaje w płucach w spoczynku, co bywa istotne w opisie hiperinflacji i zaburzeń mechaniki oddychania.
Pomaga skojarzenie: F jak functional (czynnościowa, czyli "spoczynkowa"), R jak residual (pozostała), C jak capacity (pojemność). Dodatkowo pamiętaj, że końcówka C często wskazuje na pojemność, a nie objętość.
W typowych zestawieniach: pojemności to m.in. FRC i TLC, a objętości to m.in. TV i RV. Na egzaminie warto zawsze odczytać w pytaniu słowo "pojemność" lub "objętość", bo to często natychmiast zawęża poprawną odpowiedź.
Można spotkać polskie odpowiedniki nazw (np. "czynnościowa pojemność zalegająca"), ale w wynikach badań i opisach parametrów bardzo często używa się skrótów anglojęzycznych. Dlatego na egzaminach sprawdza się rozpoznawanie takich oznaczeń jak FRC, TLC, RV czy TV.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Czynnościowa pojemność zalegająca to pojemność płuc pozostająca po spokojnym wydechu i w terminologii badań czynnościowych jest oznaczana skrótem FRC (functional residual capacity)."

Źródła:

  • European Respiratory Journal: "Standardisation of the measurement of lung volumes" (ATS/ERS Task Force), Eur Respir J 2005;26:511–522. https://erj.ersjournals.com/content/26/3/511 (dostęp 2026-02-27)
  • PubMed: "Standardisation of the measurement of lung volumes" Eur Respir J. 2005. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16135736/ (dostęp 2026-02-27)
  • MedlinePlus Medical Encyclopedia: "Pulmonary function tests" (terminologia i skróty spotykane w opisach PFT). https://medlineplus.gov/lab-tests/pulmonary-function-tests/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki fizjologii człowieka (dział: mechanika oddychania, objętości i pojemności płuc)
  • Materiały dydaktyczne z badań czynnościowych układu oddechowego (spirometria, objętości statyczne)
  • Standardy/wytyczne ATS/ERS dotyczące nomenklatury i pomiarów czynności płuc

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego