KWALIFIKACJA AUD2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 23.
Które parametry ekspozycji należy zastosować po założeniu na obiektyw filtru o krotności 4, jeżeli bez filtru poprawne wartości parametrów wynoszą: liczba przesłony 11, czas naświetlania 1/500 s?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr o krotności 4 przepuszcza 4× mniej światła, więc trzeba zwiększyć ekspozycję o 2 stopnie (EV).
Z f/11 do f/8 to +1 stopień, a z 1/500 s do 1/250 s to kolejny +1 stopień. Razem daje to wymagane +2 EV, czyli zachowanie tej samej jasności zdjęcia.

Pełne wyjaśnienie:

Krotność filtra 4 oznacza, że do matrycy/filmu dociera czterokrotnie mniej światła niż bez filtra. Aby uzyskać taką samą ekspozycję (czyli podobną jasność obrazu), trzeba skompensować ten ubytek światła.

W praktyce fotografowie często przeliczają to na działki ekspozycji (EV). Ponieważ zmiana o 1 EV to podwojenie lub połowienie ilości światła, a filtr "zabiera" 4× światła, to potrzebna kompensacja wynosi 2 EV (bo 2×2 = 4).

Punkt wyjścia bez filtra to: f/11 oraz 1/500 s. Aby dodać łącznie +2 EV, można rozłożyć korektę na przysłonę i czas:

  • Przysłona: przejście z f/11 na f/8 zwiększa ilość światła o 1 EV (otwór jest większy).
  • Czas: przejście z 1/500 s na 1/250 s wydłuża naświetlanie 2×, czyli daje +1 EV.

Suma tych dwóch zmian to +2 EV, co kompensuje filtr o krotności 4.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo zmieniają parametry w kierunku zmniejszania ekspozycji (np. f/16 to mniejszy otwór), albo dają niewłaściwą liczbę stopni. Na przykład połączenie f/16 z krótszym czasem nie tylko nie kompensuje filtra, ale jeszcze bardziej ogranicza światło, co skutkuje niedoświetleniem. Z kolei ustawienia typu f/8 i 1/125 s dają zbyt dużą kompensację w jedną stronę lub niezgodny bilans EV w porównaniu z wymaganym +2 EV.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zamień krotność na EV (4× → 2 EV), a potem dobierz dwie zmiany po 1 EV każda, korzystając ze standardowej "drabinki" czasów i przysłon.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Filtr o krotności 4 (filter factor 4) oznacza, że do aparatu dociera 4 razy mniej światła niż bez filtra.

Żeby zachować tę samą ekspozycję, trzeba zwiększyć naświetlenie o 2 EV, czyli np. wydłużyć czas 4× albo połączyć zmianę czasu i przysłony.

Każdy 1 EV to podwojenie/połowienie ilości światła. Dlatego krotność 2 odpowiada 1 EV, krotność 4 odpowiada 2 EV, krotność 8 odpowiada 3 EV itd.

W zadaniach egzaminacyjnych najpierw ustal EV, a potem dopasuj skoki na drabince czasów lub przysłon.

Zmiana przysłony o 1 stopień (1 EV) to przejście o jeden krok na standardowej skali, np. f/8 → f/11 (mniej światła) albo f/11 → f/8 (więcej światła).

Warto znać typowe ciągi: f/5.6, f/8, f/11, f/16, f/22. Każdy krok to 1 EV.

Czasy migawki różniące się o 1 EV to takie, które są 2× dłuższe lub 2× krótsze, np. 1/500 s ↔ 1/250 s ↔ 1/125 s.

Zmiana z 1/500 na 1/250 zwiększa ilość światła o 1 EV (podwaja czas naświetlania), a odwrotnie ją zmniejsza.

Ekspozycja zależy od kombinacji parametrów. Jeśli potrzebujesz +2 EV, możesz uzyskać to na wiele równoważnych sposobów: np. +2 EV na czasie, +2 EV na przysłonie albo podzielić na +1 EV i +1 EV.

W praktyce wybór zależy od efektu: ostrości (przysłona) i rozmycia ruchu (czas).

Nie zawsze. "Krotność 4" opisuje przede wszystkim ile światła filtr zabiera, a nie jego typ. Najczęściej taką krotność spotyka się przy filtrach szarych (ND), ale podobną redukcję mogą dawać też inne filtry.

W zadaniu egzaminacyjnym liczy się przeliczenie krotności na EV i korekta ekspozycji.

Najpierw wyznacz wymaganą kompensację z krotności (np. 4× → +2 EV). Następnie zdecyduj, czy zmieniasz czas, przysłonę, czy oba parametry. Na końcu wykonaj skoki o 1 EV na standardowej drabince.

Dobrą kontrolą jest sprawdzenie, czy łączna zmiana daje dokładnie tyle EV, ile wymaga filtr.

Liczba f jest odwrotnie związana z wielkością otworu przysłony: im większa liczba f, tym mniejszy otwór i mniej światła.

Dlatego przejście f/11 → f/16 to krok w stronę niedoświetlenia (minus 1 EV). W zadaniach z filtrami zwykle potrzebujesz iść w stronę mniejszej liczby f lub dłuższego czasu.

Najczęstsze pomyłki to: mylenie kierunku zmian (np. wybór f/16 zamiast f/8), błędne przeliczenie krotności na EV (traktowanie 4× jako 4 EV), oraz pomylenie sąsiednich czasów 1/125, 1/250, 1/500.

Pomaga zapis: 4× mniej światła = potrzeba 4× więcej naświetlenia = +2 EV.

Warto opanować na pamięć podstawową drabinkę przysłon i czasów oraz zrozumieć, że każdy krok to 1 EV. Ćwicz szybkie przeliczanie: 2× = 1 EV, 4× = 2 EV, 8× = 3 EV.

Rozwiązuj zadania, w których kompensację realizujesz raz czasem, raz przysłoną, aby utrwalić równoważność ustawień.

info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Filtr o krotności 4 przepuszcza 4× mniej światła, więc trzeba zwiększyć ekspozycję o 2 stopnie (EV).Z f/11 do f/8 to +1 stopień, a z 1/500 s do 1/250 s to kolejny +1 stopień."

Źródła:

  • Wikipedia: "Filter factor" — https://en.wikipedia.org/wiki/Filter_factor (dostęp: 2026-03-02)
  • Cambridge in Colour: "Camera Exposure (Aperture, Shutter Speed and ISO)" — https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/camera-exposure.htm (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Exposure value" — https://en.wikipedia.org/wiki/Exposure_value (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Kalkulatory ekspozycji i tabele krotności filtrów (materiały edukacyjne online)
  • Ćwiczenia z drabinki przysłon i czasów (zadania rachunkowe z EV)
  • Poradniki fotografii o ekspozycji (rozdziały: przysłona, czas, EV, kompensacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego