KWALIFIKACJA ROL12 - STYCZEŃ 2018

Rozpoznanie ektopasożytów na ilustracji opiera się głównie na przynależności do grupy (owad vs roztocze) oraz na cechach budowy ciała typowych dla danej grupy.

• Wszoł to owad bezskrzydły, zwykle spłaszczony grzbietobrzusznie, związany z okrywą włosową lub piórami. W rozpoznaniu kluczowe jest to, że wszoły mają aparat gębowy gryzący – odżywiają się m.in. złuszczonym naskórkiem i wydzielinami skóry, a ich głowa i przednia część ciała odpowiadają temu typowi żerowania.
• Wesz (pasożyt ssący) również jest owadem bezskrzydłym, ale różni się funkcjonalnie: ma aparat kłująco-ssący przystosowany do pobierania krwi. Jeśli na obrazie widać cechy sugerujące kłucie i ssanie, właściwszym wyborem byłaby "wesz", a nie "wszoł".
• Pchła jest najczęściej rozpoznawalna po bocznym spłaszczeniu ciała i bardzo silnych tylnych odnóżach umożliwiających skakanie. Sylwetka pchły bywa "wąska z boku", co odróżnia ją od wszołów i wszy.
• Nużeniec nie jest owadem, tylko roztoczem. Ma inną budowę: jest wydłużony, "robakowaty", a jako roztocze ma cechy typowe dla pajęczaków (inna segmentacja i układ odnóży niż u owadów). Dlatego w pytaniach obrazkowych zwykle da się go odróżnić od owadów.

W praktyce egzaminacyjnej warto przyjąć schemat: najpierw ustalić, czy to owad czy roztocze, następnie ocenić spłaszczenie ciała (boczne vs grzbietobrzuszne), a na końcu poszukać cech aparatu gębowego i odnóży (np. skoczne u pcheł). To ogranicza ryzyko pomylenia "wszoła" z "wszą", co jest jedną z najczęstszych pomyłek terminologicznych.