Określenie "penicylina krystaliczna" jest historycznie używane w odniesieniu do penicyliny G (benzylopenicyliny) w postaciach przeznaczonych do podania pozajelitowego. Kluczową cechą tej substancji jest brak trwałości w środowisku kwaśnym, czyli w soku żołądkowym.
Dlatego odpowiedź "dożylnie." jest właściwa: podanie dożylne (wstrzyknięcie lub infuzja) omija przewód pokarmowy i pozwala uzyskać przewidywalne stężenie leku we krwi. W cięższych zakażeniach to szczególnie ważne, bo liczy się szybkie osiągnięcie skutecznych stężeń i możliwość precyzyjnego dawkowania.
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- "dotętniczo i per os." – człon "per os" czyni tę odpowiedź błędną, bo penicylina G nie jest standardowo stosowana doustnie ze względu na rozkład w kwaśnym środowisku. Dodatkowo droga dotętnicza nie jest typową drogą rutynowego podania tego antybiotyku.
- "wyłącznie per os." – to błąd wynikający z uogólnienia, że antybiotyki zwykle przyjmuje się doustnie. Doustnie stosuje się inne penicyliny (kwasoodporne lub odpowiednio zmodyfikowane), natomiast klasyczna penicylina G wymaga podania pozajelitowego.
- "dostawowo i per os." – ponownie "per os" jest niezgodne z właściwościami substancji. Ponadto podanie dostawowe ma charakter szczególny i nie jest typową, podstawową drogą podania w tym ujęciu egzaminacyjnym.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz w odpowiedziach "per os" przy leku znanym z nietrwałości w kwasie (lub gdy pytanie dotyczy penicyliny G), sprawdź, czy nie jest to klasyczna pułapka. Najczęściej prawidłowa będzie droga pozajelitowa, w tym dożylna.
