Zadanie wymaga rozdzielenia łącznych kosztów na dwa wyroby według klucza wagowego (proporcjonalnie do masy). Skoro koszty są liczone proporcjonalnie do wagi, najwygodniej policzyć koszt w przeliczeniu na 1 kg, a potem przeliczyć na koszt bochenka.
Krok 1: oblicz łączną masę całej produkcji.
Chleb 500 g ma masę 0,5 kg, a chleb 1000 g ma masę 1 kg.
Łącznie: 2000×0,5 kg + 1000×1 kg = 1000 kg + 1000 kg = 2000 kg.
Krok 2: wyznacz koszt na 1 kg produktu.
Skoro 2000 kg kosztuje łącznie 8000 zł, to:
koszt 1 kg = 8000 zł / 2000 kg = 4 zł/kg.
Krok 3: policz koszt jednostkowy każdego bochenka.
- Dla 500 g (0,5 kg): 0,5 kg × 4 zł/kg = 2,00 zł
- Dla 1000 g (1 kg): 1 kg × 4 zł/kg = 4,00 zł
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- Odpowiedzi z kosztem 1,00 zł dla 500 g wynikają zwykle z błędnego założenia, że 8000 zł dzieli się przez 3000 sztuk bez uwzględnienia masy albo z pomyłki w obliczeniu kosztu na 1 kg.
- Wariant "500 g – 2,00 zł; 1000 g – 3,00 zł" łamie założenie proporcjonalności: jeśli 1000 g waży dokładnie dwa razy więcej niż 500 g, to przy kosztach proporcjonalnych koszt bochenka 1000 g też musi być dokładnie dwa razy większy (czyli 4,00 zł, a nie 3,00 zł).
- Wariant "500 g – 1,00 zł; 1000 g – 2,00 zł" odpowiadałby kosztowi 2 zł/kg, co nie pasuje do danych, bo przy 2000 kg całkowite koszty wyniosłyby wtedy 4000 zł, a nie 8000 zł.
Wskazówka egzaminacyjna: przy podziale kosztów "proporcjonalnie do wagi" zawsze sprawdzaj, czy relacja kosztów jednostkowych odzwierciedla relację mas (tu 1 kg jest 2× cięższy od 0,5 kg, więc koszt powinien być 2× większy).