KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 25.
Piekarnia wytwarza jeden rodzaj chleba i jeden rodzaj bułek. W ciągu dnia wypieka 600 chlebów i 1 200 bułek. Koszt produkcji jednego chleba w stosunku do kosztu produkcji jednej bułki wynosi 2:1. Dzienny koszt produkcji piekarni wynosi 600 zł. Jaki jest koszt wytworzenia jednego chleba i jednej bułki?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznacz koszt bułki jako x, wtedy koszt chleba to 2x (stosunek 2:1). Koszt dzienny to: 600·2x + 1200·x = 600 zł, czyli 2400x = 600, stąd x = 0,25 zł. Zatem chleb kosztuje 2x = 0,50 zł, a bułka 0,25 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Najwygodniej przeliczyć problem na jedno równanie. Stosunek kosztu chleba do kosztu bułki wynosi 2:1, czyli koszt jednego chleba jest dwa razy większy niż koszt jednej bułki.

Przyjmijmy:

  • koszt jednej bułki = x zł,
  • koszt jednego chleba = 2x zł.

Dzienny koszt produkcji to suma kosztów dla obu wyrobów:

  • 600 chlebów po 2x zł daje 600 · 2x,
  • 1200 bułek po x zł daje 1200 · x.

Z treści wynika, że łącznie to 600 zł, więc:

600 · 2x + 1200 · x = 600

Upraszczenie:

  • 600 · 2x = 1200x
  • 1200x + 1200x = 2400x
  • 2400x = 600
  • x = 600 / 2400 = 0,25

Zatem:

  • bułka: 0,25 zł,
  • chleb: 2x = 0,50 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Warianty z jednakowymi kosztami dla chleba i bułki ignorują podany stosunek 2:1. Propozycja 1,00 zł i 0,50 zł spełnia co prawda proporcję 2:1, ale po przemnożeniu przez ilości daje koszt dzienny 600·1,00 + 1200·0,50 = 1200 zł, czyli nie zgadza się z 600 zł. Odpowiedź 0,50 zł i 0,50 zł także nie spełnia proporcji oraz prowadzi do zbyt wysokiego kosztu całkowitego.

Na egzaminie warto zawsze zrobić szybki test kontrolny: policzyć koszt dzienny z wyliczonych kosztów jednostkowych i sprawdzić, czy wychodzi 600 zł.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 2:1 oznacza relację mnożnikową: koszt jednego chleba jest dwa razy większy niż koszt jednej bułki. Jeśli bułka kosztuje x zł, to chleb kosztuje 2x zł. To nie jest informacja o różnicy cen, tylko o proporcji.
Najpierw oznacz koszt bułki jako x. Koszt chleba wynosi wtedy 2x. Następnie pomnóż koszty jednostkowe przez ilości i zsumuj: 600·2x + 1200·x. Tę sumę przyrównaj do kosztu dziennego 600 zł i rozwiąż równanie.
Bo 600·2x to 1200x, a do tego dochodzi 1200·x, czyli kolejne 1200x. Razem daje to 1200x + 1200x = 2400x. Ten współczynnik pokazuje, ile "porcji kosztu x" składa się na cały dzienny koszt produkcji.
Koszt jednostkowy to koszt wytworzenia jednej sztuki produktu (np. jednej bułki lub jednego chleba). Pomaga ocenić opłacalność, ustalić minimalną cenę sprzedaży oraz porównywać produkty o różnej pracochłonności i zużyciu surowców.
Tak. Możesz potraktować bułkę jako 1 "część kosztu", a chleb jako 2 "części kosztu". Łącznie części kosztu w dniu to 1200·1 + 600·2 = 2400 części. Skoro 2400 części to 600 zł, to 1 część to 0,25 zł.
Podstaw wyliczone koszty do sumy dziennej: 600·0,50 + 1200·0,25. Jeśli wynik daje 600 zł, to jest spójny z treścią. Dodatkowo sprawdź proporcję: 0,50 do 0,25 to 2:1, więc warunek relacji kosztów też jest spełniony.
Bo w zadaniu są dwa warunki: proporcja 2:1 oraz koszt dzienny 600 zł. Dla 1,00 zł i 0,50 zł koszt dzienny wynosi 600·1,00 + 1200·0,50 = 1200 zł, czyli jest dwa razy większy niż podano w treści.
Najczęstsze są: mylenie proporcji z różnicą, pomijanie mnożenia przez ilości, błędne dodawanie składników (np. 600·2x liczone jako 600x), oraz brak kontroli wyniku przez ponowne policzenie kosztu całkowitego. Pomaga zapis w postaci tabeli: ilość–koszt–suma.
W kalkulacji kosztów wytwarzania w małych przetwórniach (piekarnie, mleczarnie, przetwórstwo owoców), przy planowaniu cen i marż, w porównywaniu wariantów produkcji oraz w analizie, jak zmiana wolumenu wpływa na koszty i wynik finansowy przedsiębiorstwa.
Ćwicz schemat: oznacz niewiadomą (x), zapisz relacje (np. 2x), ułóż sumę kosztów i przyrównaj do wartości całkowitej. Rób też szybkie sprawdzenie wyniku. Warto przerobić zadania z proporcji i równań liniowych oraz proste przykłady z kosztami produkcji.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Oznacz koszt bułki jako x, wtedy koszt chleba to 2x (stosunek 2:1)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Proporcja" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Równanie liniowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3wnanie_liniowe (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Koszt" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki (proporcje, równania liniowe) dla szkoły ponadpodstawowej
  • Materiały z rachunkowości zarządczej: koszt jednostkowy i koszt całkowity w prostych modelach
  • Zadania treningowe z kalkulacji kosztów w małych przedsiębiorstwach produkcyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego