U pacjenta leżącego z paraplegią ryzyko odleżyn jest podwyższone, ponieważ długotrwały ucisk i ograniczona zmiana pozycji upośledzają ukrwienie tkanek. Profilaktyka obejmuje m.in. eliminowanie ucisku (pozycjonowanie, odciążanie), ale także prawidłową pielęgnację skóry, bo uszkodzona, przesuszona lub podrażniona skóra łatwiej ulega uszkodzeniom.
Poprawna praktyka higieniczna w tym kontekście to mycie ciepłą wodą oraz zastosowanie łagodnego środka myjącego o pH możliwie zbliżonym do fizjologicznego kwaśnego płaszcza skóry. Kluczowa jest technika: mycie i wycieranie powinny minimalizować tarcie i mikrourazy. Dlatego po myciu zaleca się delikatne osuszanie (przykładanie ręcznika zamiast energicznego pocierania).
Zastosowanie preparatu natłuszczającego, takiego jak oliwka, może wspierać barierę lipidową i ograniczać przesuszenie. W profilaktyce odleżyn istotne jest też utrzymanie skóry w dobrym stanie: czystej, suchej (bez zalegania wilgoci), ale jednocześnie nieprzesuszonej.
- Odpowiedź z energicznym osuszaniem jest niekorzystna, bo zwiększa tarcie i ryzyko podrażnień.
- Warianty z talkiem mogą sprzyjać zbrylaniu i dodatkowym otarciom oraz nie rozwiązują problemu tarcia; w praktyce profilaktycznej większy nacisk kładzie się na kontrolę wilgoci i ochronę bariery skórnej.
- Warianty z pH mniej zbliżonym do fizjologicznego oraz z dodatkowymi czynnościami drażniącymi (pocieranie, zasypywanie) są mniej zgodne z ideą ochrony skóry pacjenta z wysokim ryzykiem odleżyn.
Na egzaminie zwracaj uwagę, że prawidłowe postępowanie przeciwodleżynowe łączy: odciążanie, redukcję tarcia, właściwą higienę, kontrolę wilgoci oraz ochronę skóry preparatem pielęgnacyjnym.
