KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 15.
Piktogram przedstawiony na rysunku stosuje się na opakowaniach 96% kwasu siarkowego(VI). Ostrzega on przed substancją
Ilustracja przedstawia piktogram ostrzegawczy, który jest stosowany na opakowaniach zawierających substancje żrące, takie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piktogram stosowany na opakowaniach stężonego kwasu siarkowego(VI) informuje o działaniu niszczącym na tkanki i materiały.
Dlatego poprawne jest wskazanie zagrożenia "żrącą". Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych klas: toksyczności ostrej, utleniania lub palności.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznawania zagrożeń chemicznych na podstawie piktogramu. Stężony kwas siarkowy(VI) (np. 96%) jest substancją, która może powodować ciężkie oparzenia skóry i uszkodzenia oczu oraz działa destrukcyjnie na niektóre materiały. W praktyce laboratoryjnej i przemysłowej takie działanie jest klasyfikowane jako zagrożenie żrące, dlatego odpowiedź "żrącą" jest właściwa.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do ostrzeżenia z piktogramu:

  • "toksyczną" dotyczy przede wszystkim zagrożeń związanych z ostrą toksycznością (np. ryzyko zatrucia po połknięciu, wdychaniu lub kontakcie ze skórą). Kwas siarkowy może być bardzo niebezpieczny, ale piktogram w pytaniu ma wskazywać konkretnie działanie żrące, a nie toksyczność ostrą.
  • "utleniającą" odnosi się do substancji, które mogą intensyfikować pożar lub podtrzymywać spalanie innych materiałów. Sam kwas siarkowy(VI) w typowym ujęciu zagrożeń etykietowych nie jest identyfikowany przede wszystkim jako "utleniacz" w sensie piktogramu zagrożenia związanego z utlenianiem.
  • "łatwopalną" dotyczy substancji, które łatwo się zapalają. Stężony kwas siarkowy(VI) nie jest cieczą łatwopalną; ryzyko polega raczej na reaktywności i wydzielaniu ciepła przy rozcieńczaniu oraz na działaniu żrącym.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z piktogramami najpierw rozpoznaj klasę zagrożenia (żrące, toksyczne, utleniające, łatwopalne), a dopiero potem skojarz ją z daną substancją. To zmniejsza ryzyko wyboru "na skróty" na podstawie samej nazwy chemicznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Piktogram żrący informuje, że substancja może powodować poważne oparzenia skóry i uszkodzenia oczu oraz bywa korozyjna dla metali lub materiałów. W praktyce oznacza konieczność stosowania ochrony oczu, skóry i bezpiecznych procedur pracy.
Dla stężonego kwasu siarkowego(VI) typowe jest zagrożenie żrące: substancja powoduje oparzenia chemiczne i ciężkie uszkodzenia oczu. Dodatkowo przy rozcieńczaniu wydziela dużo ciepła, co zwiększa ryzyko rozprysków.
Łatwopalność dotyczy substancji, które łatwo się zapalają i podtrzymują płomień. Kwas siarkowy(VI) nie jest paliwem. Główne ryzyko to żrącość i gwałtowne reakcje (np. z wodą przy złej kolejności mieszania), a nie zapłon.
Piktogram toksyczny kojarzy się z ryzykiem zatrucia (ostra toksyczność), a żrący z niszczeniem tkanek i uszkodzeniami oczu. Najlepiej uczyć się ich jako par: "zatrucie" vs "oparzenie", zamiast zapamiętywać sam wygląd.
Należy zastosować środki ochrony indywidualnej: rękawice odporne chemicznie, okulary lub gogle, fartuch oraz pracować w wentylowanym miejscu. Trzeba też mieć dostęp do wody do płukania i znać procedurę pierwszej pomocy z karty charakterystyki.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "na skojarzenie" z nazwą substancji zamiast z piktogramem. Inny błąd to mylenie klas zagrożeń: utleniające vs łatwopalne oraz toksyczne vs żrące. Pomaga nauka w zestawach i szybkie powtórki z fiszek.
Tak. Rozcieńczanie stężonego kwasu siarkowego(VI) jest silnie egzotermiczne, co może prowadzić do wrzenia i rozprysków. W praktyce stosuje się zasadę: kwas do wody, powoli, mieszając i z chłodzeniem, aby ograniczyć ryzyko poparzeń.
Na etykiecie szukaj piktogramów, haseł ostrzegawczych i zaleceń bezpieczeństwa. W karcie charakterystyki (SDS) kluczowe są sekcje o identyfikacji zagrożeń, środkach pierwszej pomocy i postępowaniu w razie awarii. To podstawa do oceny ryzyka.
Piktogram utleniający pojawia się, gdy substancja może podtrzymywać lub intensyfikować spalanie innych materiałów (np. niektóre nadtlenki, azotany). Nie należy go mylić z "silnym kwasem" ani z substancją reagującą egzotermicznie z wodą.
Ucz się piktogramów jako zestawu: nazwa zagrożenia, przykład substancji i typowe skutki. Ćwicz na kartach charakterystyki (SDS) oraz etykietach laboratoryjnych. Na egzaminie najpierw rozpoznaj klasę zagrożenia, potem dopasuj odpowiedź.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Piktogram stosowany na opakowaniach stężonego kwasu siarkowego(VI) informuje o działaniu niszczącym na tkanki i materiały.Dlatego poprawne jest wskazanie zagrożenia "żrącą"."

Źródła:

  • European Chemicals Agency (ECHA) – CLP: Hazard pictograms (GHS) – opis piktogramu "Corrosive" (GHS05), https://echa.europa.eu/pictograms - dostęp 2026-03-01
  • PubChem (NIH) – Sulfuric acid, informacje o zagrożeniach i bezpieczeństwie, https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Sulfuric-acid - dostęp 2026-03-01
  • Sigma-Aldrich/Merck – Safety Data Sheet (SDS) dla Sulfuric acid (stężony roztwór), sekcja "Hazards identification" (piktogramy/klasyfikacja), https://www.sigmaaldrich.com/PL/pl/sds - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Karty charakterystyki (SDS) dla kwasu siarkowego(VI) 95–98%
  • Materiały szkoleniowe o oznakowaniu chemikaliów i piktogramach zagrożeń
  • Instrukcje BHP dla pracy z substancjami żrącymi w laboratorium

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego