KWALIFIKACJA MEP1 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 36.
Pirometr służy do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury, zwykle na podstawie promieniowania cieplnego emitowanego przez obiekt. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych wielkości (ciśnienia, naprężenia, natężenia prądu), które mierzy się innymi przyrządami.

Pełne wyjaśnienie:

Pirometr jest przyrządem przeznaczonym do bezdotykowego pomiaru temperatury. W praktyce najczęściej spotyka się pirometry na podczerwień, które wyznaczają temperaturę na podstawie promieniowania cieplnego emitowanego przez powierzchnię obiektu. Taki pomiar jest szczególnie użyteczny, gdy:

  • obiekt jest bardzo gorący i dotykowy pomiar byłby niebezpieczny,
  • element jest w ruchu lub trudno dostępny,
  • potrzebny jest szybki odczyt (diagnostyka, kontrola procesu).

Odpowiedź "pomiaru ciśnienia atmosferycznego" jest błędna, ponieważ ciśnienie mierzy się barometrem (lub innymi czujnikami ciśnienia), a nie pirometrem. Odpowiedź "pomiaru naprężenia" jest błędna, bo naprężenia wyznacza się metodami tensometrycznymi (tensometry, mostki pomiarowe) albo obliczeniowo na podstawie sił i przekrojów. Odpowiedź "pomiaru natężenia prądu elektrycznego" jest błędna, ponieważ natężenie prądu mierzy się amperomierzem lub cęgami prądowymi.

W kontekście mechaniki precyzyjnej i utrzymania urządzeń, pirometr może służyć np. do wczesnego wykrywania przegrzewania łożysk, silników lub elementów układu napędowego. Trzeba jednak pamiętać o poprawnym doborze warunków pomiaru (m.in. wpływie rodzaju powierzchni i jej emisyjności), bo błędne ustawienia mogą zafałszować wynik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirometr to przyrząd służący do bezdotykowego pomiaru temperatury obiektu. Najczęściej działa na zasadzie analizy promieniowania cieplnego (np. podczerwieni) emitowanego przez powierzchnię, dzięki czemu nie trzeba przykładać czujnika do badanego elementu.
Pirometr IR "zbiera" promieniowanie cieplne z określonego pola pomiarowego i przelicza je na temperaturę. Wynik zależy m.in. od odległości, średnicy plamki pomiaru i właściwości powierzchni (np. połysk, kolor, emisyjność), więc trzeba dobrać warunki pomiaru do zadania.
Pirometr jest zbudowany i skalibrowany do pomiaru temperatury (zwykle z promieniowania cieplnego). Ciśnienie atmosferyczne mierzy się czujnikami ciśnienia/barometrem, a natężenie prądu amperomierzem lub cęgami. To inne wielkości fizyczne i inne metody pomiarowe.
Bezdotykowy pomiar jest korzystny, gdy element jest gorący, porusza się, jest trudno dostępny lub gdy nie wolno go dotykać (ryzyko uszkodzenia lub zabrudzenia). W takich sytuacjach pirometr pozwala szybko ocenić temperaturę bez przerywania pracy urządzenia.
Typowe błędy to zbyt duża odległość (za duża plamka pomiaru), mierzenie błyszczących powierzchni bez uwzględnienia wpływu odbić oraz brak dopasowania emisyjności. Skutkiem jest zaniżony lub zawyżony wynik i błędna ocena stanu elementu maszyny.
Emisyjność opisuje, jak skutecznie powierzchnia emituje promieniowanie cieplne w porównaniu do ideału. Pirometr zakłada pewien model emisji, więc zła emisyjność w ustawieniach może dać duży błąd. W praktyce inne wartości mają np. stal matowa, stal polerowana czy powierzchnie lakierowane.
Nie zawsze z tą samą dokładnością. Powierzchnie bardzo błyszczące i odbijające mogą "oszukiwać" pomiar, bo pirometr może rejestrować także promieniowanie odbite od otoczenia. W takich przypadkach pomaga zmiana miejsca pomiaru, przygotowanie powierzchni lub dobranie właściwych ustawień.
Trzeba uwzględnić stosunek odległości do średnicy plamki pomiaru (zależy od modelu). Zbyt daleko oznacza, że mierzysz temperaturę większego obszaru niż interesujący detal, co uśrednia wynik. W diagnostyce maszyn ważne jest mierzenie dokładnie tego elementu, który może się przegrzewać.
Pirometr bywa używany do szybkiej diagnostyki przegrzewania (np. łożyska, silniki, przekładnie), kontroli temperatury w procesie montażu/uruchomienia oraz do wstępnej oceny stanu urządzeń bez demontażu. To skraca przestoje i pozwala szybciej wykryć nieprawidłowości.
Pirometr kojarz z hasłem bezdotykowo i pomiarem "z odległości", często przez podczerwień. Termometr kontaktowy wymaga dotknięcia/zanurzenia czujnika (np. termopara, czujnik rezystancyjny). W pytaniach testowych pirometr prawie zawsze oznacza bezdotykowy pomiar temperatury.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pirometr to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury, zwykle na podstawie promieniowania cieplnego emitowanego przez obiekt."

Materiały:

  • Podręcznik z metrologii warsztatowej (działy o pomiarach temperatury i termometrii)
  • Instrukcje obsługi (DTR) pirometrów IR – rozdziały o emisyjności i zasadach pomiaru
  • Materiały dydaktyczne z podstaw elektrotechniki i fizyki (wielkości fizyczne i jednostki)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego