Planowy odpis amortyzacyjny od środka trwałego jest kosztem działalności danego okresu sprawozdawczego. Z tego powodu księguje się go po stronie Dt/Wn na koncie kosztowym "Amortyzacja" (lub odpowiednim koncie kosztów rodzajowych/funkcyjnych, zależnie od przyjętego układu ewidencji kosztów).
Druga strona zapisu nie polega na bezpośrednim zmniejszeniu konta "Środki trwałe". W praktyce rachunkowości wartość początkowa środka trwałego pozostaje na koncie aktywów, a zmniejszenie wartości bilansowej ujmuje się poprzez konto umorzenia, czyli konto korygujące aktywa. Dlatego zapis równoległy wykonuje się po stronie Ct/Ma na koncie "Umorzenie środków trwałych".
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- Dt "Środki trwałe" i Ct "Umorzenie środków trwałych" – byłby to zapis zwiększający wartość początkową środka trwałego (Dt aktywa) bez rzeczywistego nabycia/ulepszenia, a amortyzacja nie działa w ten sposób.
- Dt "Środki trwałe" i Ct "Amortyzacja" – odwraca sens ekonomiczny amortyzacji: amortyzacja jest kosztem (zwykle po Dt/Wn), a nie kontem, które kredytuje się jako "przychód" czy zmniejszenie kosztu.
- Dt "Amortyzacja" i Ct "Środki trwałe" – myli konto umorzenia z kontem środka trwałego. W typowej ewidencji nie pomniejsza się konta "Środki trwałe" o amortyzację; wartość netto wykazuje się przez zestawienie wartości początkowej i umorzenia.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj parę "koszt amortyzacji" (Dt/Wn) + "umorzenie" (Ct/Ma). Jeśli w odpowiedzi pojawia się bezpośrednie księgowanie amortyzacji na koncie "Środki trwałe", najczęściej oznacza to błąd.
