KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 16.
Planszę podstawową projektu parku osiedlowego należy wykonać w skali
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:500 jest typowa dla planszy podstawowej planu zagospodarowania terenu, bo pozwala objąć cały park osiedlowy i zachować czytelność układu alejek, zieleni i elementów małej architektury.
Skale 1:10 i 1:50 są właściwe dla detali, a 1:10 000 jest zbyt ogólna.

Pełne wyjaśnienie:

Plansza podstawowa projektu parku osiedlowego ma pokazywać całościowy układ zagospodarowania: strefy funkcjonalne, ciągi piesze, rozmieszczenie zieleni, placów, elementów małej architektury i podstawowe relacje przestrzenne. Do tego potrzebna jest skala pośrednia, która z jednej strony obejmie cały obiekt na arkuszu, a z drugiej nie "zgubi" ważnych elementów kompozycji.

Odpowiedź "1 : 500" spełnia ten cel: jest wystarczająco szczegółowa, aby rozróżnić przebieg alejek czy lokalizacje urządzeń, a jednocześnie na tyle "mała", by przedstawić cały park osiedlowy bez dzielenia go na wiele arkuszy.

Dlaczego pozostałe skale są nieodpowiednie?

  • "1 : 50" to skala typowa dla rysunków wykonawczych (np. fragmentów nawierzchni, obrzeży, małych fragmentów układu). Dla całego parku zwykle byłaby zbyt szczegółowa, a rysunek stałby się niepraktyczny objętościowo (wiele arkuszy) i trudniejszy w odbiorze.
  • "1 : 10" jest skalą detali konstrukcyjnych i materiałowych (np. przekroje, detale małej architektury). Nie nadaje się do planu całościowego obiektu terenowego.
  • "1 : 10 000" to skala map przeglądowych i koncepcji w dużym ujęciu (np. fragment miasta). Dla parku osiedlowego byłaby zbyt ogólna: elementy wyposażenia i układ ścieżek stałyby się nieczytelne.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy planszy podstawowej, myśl o skali "planowej" (układ całości). Jeśli dotyczy detalu lub rysunku wykonawczego, wtedy wchodzą w grę większe skale, takie jak 1:50 lub 1:10.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:500 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 500 takich samych jednostek w terenie (np. 1 cm na planszy = 5 m w rzeczywistości). To skala planu, która zwykle pozwala pokazać układ całości parku i zachować czytelność elementów.
Plansza podstawowa dotyczy układu całego obiektu (strefy, ciągi komunikacyjne, rozmieszczenie zieleni i wyposażenia). Detal dotyczy fragmentu lub elementu wykonawczego (np. obrzeże, ławka, nawierzchnia). Gdy mowa o całości, wybiera się mniejsze skale (np. 1:500), a dla detali większe (np. 1:50, 1:10).
Skala 1:10 jest bardzo "duża" i służy do rysunków detali, gdzie trzeba pokazać dokładny kształt i wymiary elementu (np. fragment konstrukcji, połączenie materiałów). Dla planu całego parku wymagałaby ogromnej liczby arkuszy i utrudniłaby odbiór układu przestrzennego.
Nie. Skala 1:50 bywa właściwa dla rysunków wykonawczych i detali (np. małe fragmenty nawierzchni, obrzeża, fragmenty schodów terenowych). W pytaniu o planszę podstawową parku jest jednak zbyt szczegółowa, bo plansza ma przedstawiać całość, a nie wykonawcze szczegóły.
Skale typu 1:10 000 stosuje się do opracowań przeglądowych i lokalizacyjnych, gdy trzeba pokazać obszar w szerszym kontekście (np. część miasta lub gminy). Dla parku osiedlowego taka skala jest zwykle zbyt ogólna, bo nie pozwala czytelnie przedstawić układu ścieżek i wyposażenia.
Najczęstsze błędy to: wybór skali detalu zamiast planu (np. 1:10), wybór skali "z przyzwyczajenia" (np. 1:50) bez analizy celu rysunku oraz wybór skali zbyt ogólnej (np. 1:10 000), bo "zmieści się na kartce". Zawsze dopasuj skalę do zakresu: całość vs detal.
Najpierw określ, czy rysunek ma pokazać całość obiektu czy detal. Następnie oszacuj, czy w danej skali obiekt zmieści się na formacie arkusza z marginesami i opisami. Skala musi umożliwić odczyt układu (ścieżki, strefy) bez "zlewania się" elementów, ale nie może wymuszać wielu arkuszy dla jednej planszy podstawowej.
Na planszy podstawowej zwykle pokazuje się: układ komunikacji, podział na strefy, rozmieszczenie zieleni (np. grupy drzew, krzewy, trawniki), lokalizację małej architektury (ławki, kosze), oświetlenie oraz podstawowe oznaczenia i legendę. To rysunek "całościowy", a nie detal wykonawczy.
Skala 1:500 pozwala orientacyjnie odczytywać odległości i układ, ale szczegółowe wymiarowanie wykonawcze często wymaga dodatkowych rysunków w większych skalach (np. 1:50 lub 1:20). Na planszy podstawowej częściej podaje się kluczowe wymiary i relacje, a nie wszystkie detale konstrukcyjne.
Skala planu jest "mniejsza" (większy mianownik), bo ma objąć duży obszar i pokazać układ całości. Skala detalu jest "większa" (mniejszy mianownik), bo pokazuje mały fragment z dużą dokładnością. W praktyce plan zagospodarowania parku będzie w skali pośredniej (np. 1:500), a detale elementów w 1:50 lub 1:10.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • PN-EN ISO 5455:1998, Rysunek techniczny — Skale (zasady doboru i zapisu skali)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego i zapisu skali
  • Przykładowe projekty zagospodarowania terenów zieleni (plansza planu w skali pośredniej oraz detale w większych skalach)
  • Ćwiczenia: dobór skali do formatu arkusza i wielkości obiektu (plan vs detal)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego