KWALIFIKACJA SPC7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 4.
Planując produkcję konfitury, należy uwzględnić zamówienie owoców oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W planowaniu produkcji konfitury uwzględnia się zamówienie głównych surowców recepturowych. Oprócz owoców kluczowy jest cukier, który współtworzy smak, konsystencję i trwałość wyrobu. Karagen, kwas octowy i glutaminian sodu nie są typowymi podstawowymi surowcami dla konfitury.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji konfitury (przetworu owocowego) podstawą planowania jest zapewnienie ciągłości dostaw surowców głównych. Do tej grupy należą przede wszystkim owoce oraz cukier. Cukier jest kluczowym składnikiem, bo wpływa na smak, teksturę (m.in. poprzez oddziaływanie z naturalnymi składnikami owoców) oraz na trwałość wyrobu przez obniżanie aktywności wody i wspieranie utrwalania.

Odpowiedź "cukru." jest poprawna, ponieważ w praktyce technologicznej to właśnie cukier jest standardowym, planowanym ilościowo surowcem obok owoców w wyrobach typu konfitura/dżem/marmolada.

Pozostałe propozycje nie pasują do roli podstawowego surowca w konfiturze:

  • "karagenu." – karagen jest dodatkiem zagęszczającym/stabilizującym stosowanym w wybranych produktach, ale nie jest typowym, koniecznym surowcem bazowym konfitury; w dodatku nie jest elementem podstawowego zaopatrzenia w klasycznej recepturze owocowej.
  • "kwasu octowego." – kwas octowy kojarzy się z marynatami i przetworami warzywnymi, a nie z konfiturami; regulacja kwasowości w wyrobach owocowych dotyczy zwykle innych rozwiązań niż dodatek octu jako surowca.
  • "glutaminianu sodu." – jest to wzmacniacz smaku typowy dla produktów wytrawnych; w konfiturach nie pełni standardowej funkcji technologicznej ani sensorycznej zgodnej z charakterem produktu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "planując produkcję… należy uwzględnić zamówienie…", zwykle chodzi o surowce bazowe (te, bez których nie powstanie produkt), a nie o dodatki specjalistyczne lub składniki nietypowe dla danej grupy wyrobów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konfitura to przetwór owocowy wytwarzany z owoców i cukru, o charakterystycznej słodkiej barwie i smaku oraz odpowiedniej konsystencji. W praktyce technologicznej zalicza się ją do wyrobów utrwalanych m.in. dzięki wysokiej zawartości substancji rozpuszczonych (cukrów) i obróbce cieplnej.
Podstawowe surowce to owoce oraz cukier. To one stanowią trzon receptury i są planowane w pierwszej kolejności w zaopatrzeniu. Pozostałe składniki, jeśli występują, mają zwykle rolę pomocniczą (np. regulacja kwasowości) i zależą od konkretnej receptury.
Cukier jest kluczowy, bo odpowiada za słodycz i równowagę smaku, wpływa na konsystencję oraz wspiera trwałość produktu poprzez obniżanie aktywności wody. Z tego powodu w planowaniu produkcji cukier traktuje się jako surowiec podstawowy, podobnie jak owoce.
Karagen jest dodatkiem zagęszczającym/stabilizującym wykorzystywanym w różnych produktach, ale w typowej konfiturze nie jest surowcem podstawowym. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle odróżnia się składniki bazowe (owoce, cukier) od dodatków funkcjonalnych, stosowanych tylko w wybranych recepturach.
To zaplanowanie ilości, terminów dostaw i jakości surowców niezbędnych do wykonania partii produkcyjnej. Obejmuje określenie zapotrzebowania wynikającego z receptury, sprawdzenie stanów magazynowych oraz zapewnienie ciągłości produkcji (bez przestojów z powodu braków materiałowych).
Surowiec podstawowy tworzy istotę produktu (bez niego produkt nie spełnia definicji i nie powstanie w oczekiwanej postaci), a dodatek pełni funkcję pomocniczą, np. stabilizuje, zagęszcza lub wzmacnia smak. W konfiturze surowcami podstawowymi są owoce i cukier, a dodatki – jeśli w ogóle – są zależne od receptury.
Kwas octowy jest typowy dla marynat i przetworów wytrawnych, gdzie pełni rolę zakwaszającą i konserwującą. Konfitury są produktami słodkimi i owocowymi, a regulacja kwasowości (jeśli potrzebna) nie polega na traktowaniu octu jako standardowego surowca bazowego w tej grupie wyrobów.
Glutaminian sodu to wzmacniacz smaku kojarzony głównie z produktami wytrawnymi. W przetworach owocowych, takich jak konfitury, nie jest typowym składnikiem technologicznie uzasadnionym ani standardowo planowanym w zaopatrzeniu. Na egzaminie to częsty dystraktor "z innej półki" produktowej.
Najczęstsze są: mylenie dodatków technologicznych z surowcami bazowymi, wybieranie odpowiedzi "bardziej chemicznej" z powodu brzmienia oraz przenoszenie skojarzeń z innymi przetworami (np. octem z marynat). Pomaga odtworzenie prostego schematu: owoc + cukier jako fundament receptury.
Warto stworzyć listę grup produktów (konfitury, dżemy, marmolady) i dla każdej wypisać surowce bazowe oraz typowe składniki pomocnicze. Następnie ćwiczyć rozpoznawanie dystraktorów: wzmacniaczy smaku, substancji z przetworów warzywnych i dodatków funkcjonalnych, które nie są "pierwszym wyborem" w recepturze.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w planowaniu produkcji konfitury uwzględnia się zamówienie głównych surowców recepturowych.

Źródła:

  • Dyrektywa Rady 2001/113/WE z dnia 20 grudnia 2001 r. odnosząca się do dżemów owocowych, galaretek i marmolad oraz przecieru z kasztanów jadalnych przeznaczonych do spożycia przez ludzi (2001/113/EC) – definicje i skład wyrobów, EUR-Lex
  • CODEX STAN 296-2009: Codex Standard for Jams, Jellies and Marmalades (including Fruit Butter) – sekcje dotyczące składu i podstawowych składników
  • Rozporządzenie (WE) nr 1333/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności – ramy klasyfikacji dodatków takich jak substancje zagęszczające czy wzmacniacze smaku (EUR-Lex)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii przetwórstwa owoców (działy: dżemy/konfitury/marmolady)
  • Dokumenty jakościowe zakładu: receptury, specyfikacje surowców, instrukcje planowania produkcji
  • Standardy i akty dotyczące przetworów owocowych oraz dodatków do żywności (do rozróżniania surowców i dodatków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego