KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 38.
Planując wyposażenie pracowni do realizacji treningu podstawowych czynności życia codziennego, terapeuta wskazał konieczność zakupu narzędzia przedstawionego na ilustracji, które ułatwia
Ilustracja przedstawia narzędzie wspomagające chwytanie, które jest używane przez osoby z ograniczoną ruchomością stawową.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W treningu podstawowych czynności życia codziennego dobiera się pomoc techniczną do konkretnego ograniczenia.
Prawidłowa odpowiedź wskazuje narzędzie ułatwiające chwytanie przy ograniczonej ruchomości stawów, czyli wtedy, gdy problemem jest zakres ruchu i ustawienie dłoni, a nie niedowład, wada wzroku czy drżenie zamiarowe.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej podczas planowania wyposażenia pracowni do treningu podstawowych czynności życia codziennego (ADL) kluczowe jest dopasowanie pomocy technicznej do konkretnej bariery funkcjonalnej. Jeżeli osoba ma ograniczoną ruchomość stawową (np. trudność w zgięciu/wyproście palców, nadgarstka lub w ustawieniu kończyny w dogodnej pozycji), często potrzebuje rozwiązania, które kompensuje brak zakresu ruchu i umożliwia wykonanie chwytu lub manipulacji przedmiotem.

Dlatego odpowiedź "chwytanie, osobom o ograniczonej ruchomości stawowej" jest zgodna z logiką doboru sprzętu: narzędzie z ilustracji ma wspierać wykonanie chwytu mimo ograniczeń w stawach. W praktyce takie pomoce pozwalają zwiększyć niezależność w wielu prostych zadaniach samoobsługowych, bo zmniejszają wymagania względem zakresu ruchu i precyzyjnego ustawienia dłoni.

  • "mycie włosów, osobom z niedowładem kończyn górnych" dotyczy trudności wynikających głównie z osłabienia siły i kontroli ruchu. Do takich celów dobiera się zwykle inne pomoce (np. ułatwiające utrzymanie przyborów higienicznych), a nie typowo narzędzia kompensujące ograniczenie ruchomości stawów.
  • "krojenie nożem, osobom niedowidzącym i niewidomym" odnosi się do kompensacji deficytów wzroku. Wtedy dominują pomoce zwiększające bezpieczeństwo i orientację (kontrasty, znaczniki, prowadnice), a nie narzędzia ukierunkowane na mechanikę chwytu.
  • "pisanie, osobom z zamiarowym drżeniem kończyn górnych" dotyczy kontroli motorycznej i stabilizacji ruchu. W drżeniu zamiarowym stosuje się strategie stabilizacji i odpowiednie przybory (np. o większej masie lub z uchwytami stabilizującymi), co jest inną grupą problemów niż ograniczona ruchomość stawów.

Na egzaminie warto pamiętać o prostej zasadzie: najpierw rozpoznaj, jaki deficyt ma być kompensowany (zakres ruchu, siła, koordynacja, wzrok), a dopiero potem dopasuj funkcję pomocy technicznej do tej przyczyny trudności w ADL.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trening ADL (czynności dnia codziennego) to ćwiczenie samoobsługi, np. ubierania, higieny, jedzenia i poruszania się po domu. Terapeuta dobiera zadania i pomoce tak, aby osoba mogła wykonać czynność bezpiecznie i możliwie samodzielnie, mimo ograniczeń zdrowotnych.
Najpierw ustala się, jaki ruch jest ograniczony (np. zgięcie palców, nadgarstka, zakres w barku) i w jakiej czynności to przeszkadza. Potem wybiera się pomoc, która zmniejsza wymagany zakres ruchu lub umożliwia chwyt w prostszej pozycji, oraz sprawdza bezpieczeństwo i komfort użycia.
Chwyt wymaga odpowiedniego ustawienia stawów dłoni i nadgarstka oraz domknięcia palców. Gdy zakres ruchu jest zmniejszony (sztywność, ból, przykurcze), osoba nie może ustawić dłoni tak, by stabilnie złapać przedmiot. Pomoc techniczna ma "obejść" ten brak ruchu i ułatwić manipulację.
Nie. Niedowład to głównie osłabienie siły i kontroli mięśni, a ograniczona ruchomość stawów dotyczy zakresu ruchu (sztywności, przykurczów, bólu). W praktyce mogą współwystępować, ale dobór pomocy bywa inny: raz potrzebna jest stabilizacja i wzmocnienie chwytu, a raz kompensacja braku zakresu ruchu.
Przy drżeniu zamiarowym celem jest stabilizacja i kontrola ruchu. W praktyce stosuje się przybory łatwiejsze do uchwycenia, czasem o większej masie lub z uchwytami poprawiającymi kontrolę, a także techniki podporu i stabilizacji kończyny. Dobór zależy od nasilenia drżenia i zadania.
Przy dysfunkcjach wzroku ważne są rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo i orientację: elementy o wysokim kontraście, prowadzenie ręki, osłony dłoni oraz organizacja stanowiska pracy. Same pomoce "do chwytu" nie rozwiązują problemu braku kontroli wzrokowej, dlatego dobiera się inne strategie niż przy ograniczeniu ruchomości stawów.
Warto je mieć, gdy pracownia prowadzi trening samoobsługi dla osób z chorobami reumatycznymi, po urazach, po zabiegach ortopedycznych lub z przewlekłym bólem i sztywnością. Takie narzędzia przydają się w zadaniach dnia codziennego, gdzie trzeba podnieść, przytrzymać lub przenieść przedmiot bez precyzyjnego ruchu palców.
Pomoc na chwyt jest projektowana tak, by ułatwić złapanie i utrzymanie przedmiotu (albo sięgnięcie po niego) mimo ograniczeń dłoni lub stawów. Pomoce do higieny zwykle mają kształt i funkcję związane z konkretną czynnością (gąbka, szczotka, uchwyt pod prysznic) i często nie służą do manipulacji różnymi przedmiotami.
Są trudniejsze, bo wymagają rozpoznania funkcji narzędzia na podstawie wyglądu, a dopiero potem dopasowania go do wskazania klinicznego. Typowy błąd to wybór odpowiedzi "na skojarzenie" (np. pisanie, krojenie) zamiast analizy: jaki deficyt jest kompensowany i jak działa dana pomoc w ADL.
Częste błędy to: mylenie rodzaju ograniczenia (siła vs zakres ruchu vs koordynacja vs wzrok), dobór pomocy "uniwersalnej" bez testu w realnej czynności oraz pomijanie bezpieczeństwa (ryzyko skaleczeń, poślizgu, złej pozycji ciała). Warto zawsze łączyć dobór sprzętu z instruktażem i próbą zadaniową.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • World Health Organization (WHO): International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), 2001.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z terapii zajęciowej dotyczące treningu ADL i doboru pomocy technicznych
  • Katalogi producentów/dystrybutorów pomocy dla osób z niepełnosprawnością (działy: kuchnia, higiena, ubieranie, chwyt)
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych/CKZ do kwalifikacji związanych z terapią zajęciową (dział: wyposażenie pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego