W analizie potencjometrycznej mierzy się różnicę potencjałów między elektrodą wskaźnikową (czułą na aktywność oznaczanego jonu, np. jonów H+) a elektrodą odniesienia. W praktyce laboratoryjnej w szkołach i wielu laboratoriach kontrolnych najczęściej spotykanym przykładem potencjometrii jest pomiar pH.
Dlatego właściwy zestaw sprzętu obejmuje:
- elektrodę potencjometryczną (np. elektrodę do pomiaru pH lub inną elektrodę jonoselektywną),
- pH-metr / miernik potencjometryczny (urządzenie odczytujące potencjał i przeliczające go na pH lub prezentujące wynik w mV),
- statyw (ułatwia ustawienie i unieruchomienie elektrody, co ogranicza błędy wynikające z poruszania elektrodą i poprawia powtarzalność).
Dlaczego pozostałe zestawy są nieprawidłowe?
- Pipeta, biureta, spektrofotometr – pipeta i biureta pasują do miareczkowania klasycznego, a spektrofotometr do metod optycznych (pomiar absorbancji). To inny sposób detekcji niż pomiar potencjału elektrodowego.
- Chromatograf, kolba miarowa, probówki – chromatograf jest aparatem do rozdzielania mieszanin (np. GC/HPLC), a nie do bezpośredniego pomiaru potencjału. Kolba i probówki są pomocnicze, ale bez miernika i elektrod nie wykonają analizy potencjometrycznej.
- Refraktometr, kolba miarowa, pipeta – refraktometr służy do wyznaczania współczynnika załamania światła (np. stężenia cukrów), czyli jest metodą optyczną, niezwiązaną z potencjometrią.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści widzisz "potencjometryczna", szukaj elementów typowych dla metod elektrochemicznych: elektroda + miernik potencjału. Szkło miarowe może się pojawiać pomocniczo, ale nie zastąpi aparatury pomiarowej.