KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 5.
Płaskie chodniki pod korą, zapchane "chmurkowato" ułożonymi trocinkami wygryza larwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis "płaskich chodników pod korą" oraz trocinek ułożonych "chmurkowato" wskazuje na typowy obraz żerowania larw, który w materiałach z entomologii leśnej przypisuje się przypłaszczce granatce. Pozostałe gatunki tworzą odmienny układ chodników i inny charakter trocinek.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest rozpoznanie obrazu żeru, a nie samej obecności trocinek. Opis wskazuje na płaskie chodniki pod korą oraz trocinki, które nie tworzą równomiernego "wypełnienia", lecz są ułożone "chmurkowato". Taki zestaw cech jest traktowany jako diagnostyczny dla odpowiedzi "przypłaszczka granatka."

Dlaczego pozostałe propozycje są mylące? W praktyce terenowej wiele gatunków zasiedlających korę pozostawia trocinki, ale różnią się one:

  • kształtem i przebiegiem chodników (np. bardziej wyraźnie ryte korytarze zamiast spłaszczonych),
  • sposobem wypełnienia trocinkami (trocinki mogą być bardziej jednolicie upakowane lub tworzyć inny wzór),
  • miejscem żerowania (inne preferencje co do grubości kory lub części drzewa).

Odpowiedzi "cetyńca mniejszego." oraz "cetyńca większego." mogą kusić, bo są to znane szkodniki drzew, jednak w tym pytaniu rozstrzygają konkretne cechy chodników i układu trocinek, a nie sama ogólna informacja o żerowaniu. Z kolei "rytownika dwuzębnego." to również gatunek kojarzony z żerem pod korą, ale jego typowy obraz żeru jest opisywany inaczej niż "płaskie chodniki" z "chmurkowatym" układem trocinek.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o sprawcę uszkodzeń zawsze wyłap 2–3 cechy rozstrzygające (tu: "płaskie chodniki" + "chmurkowate trocinki" + "pod korą") i porównuj je z opisami diagnostycznymi z atlasów/kluczy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Chodniki pod korą" to korytarze wygryzane przez owady (najczęściej larwy lub postacie dorosłe) między korą a drewnem. Ich kształt, szerokość, przebieg i wypełnienie trocinkami są cechami diagnostycznymi, które pomagają rozpoznać sprawcę uszkodzeń.
Najpierw oceniasz, czy trocinki są drobne czy grubsze, suche czy zbite oraz czy wypełniają chodnik równomiernie. Potem patrzysz na wzór: jednolite upakowanie, pasma, "kępki" lub układ "chmurkowaty". Dopiero zestaw cech (chodnik + trocinki + miejsce żeru) daje wiarygodne rozpoznanie.
Określenie "płaskie" sugeruje, że korytarze nie są głęboko ryte w drewnie, tylko biegną płytko pod korą. To ogranicza liczbę możliwych sprawców, bo różne gatunki zostawiają różny "profil" żeru. Na egzaminie takie przymiotniki są zwykle cechą rozstrzygającą.
"Chmurkowato" oznacza, że trocinki nie tworzą jednolitej, równej warstwy w chodniku, tylko są zebrane w nieregularne skupienia przypominające "obłoczki". To opis jakościowy, używany w diagnostyce terenowej, aby odróżniać typy żeru pomiędzy podobnymi gatunkami.
Zwykle nie. Trocinki są ważne, ale do pewnego rozpoznania trzeba połączyć kilka informacji: miejsce żerowania (pod korą, w drewnie, na pędach), kształt chodników, obecność otworów wylotowych oraz czas występowania. Same trocinki mogą prowadzić do pomyłek między gatunkami o podobnym żerze.
Często wybiera się "najbardziej znanego" szkodnika bez analizy opisu, myli podobnie brzmiące nazwy gatunków albo ignoruje cechy rozstrzygające (np. kształt chodników), skupiając się tylko na jednym haśle jak "trocinki". Pomaga metoda: wypisz 2–3 cechy z opisu i dopiero wtedy porównaj odpowiedzi.
Oględziny wykonuje się m.in. podczas kontroli drzew osłabionych, po wiatrołomach i gradacjach, a także przy ocenie surowca drzewnego na składnicy. Wtedy szuka się objawów zasiedlenia: chodników, trocinek, wycieków żywicy, zmian barwy kory i otworów wylotowych.
Najczęściej ogląda się dolne partie pnia, miejsca spękań kory, odcinki osłabione lub uszkodzone mechanicznie oraz fragmenty z odspajającą się korą. W praktyce warto sprawdzić kilka drzew i kilka miejsc na jednym pniu, bo zasiedlenie bywa nierównomierne i punktowe.
Tak, bo oba typy uszkodzeń mogą występować pod korą i wiązać się z obecnością trocinek. Pomyłki wynikają z podobieństwa środowiska żerowania, dlatego trzeba zwracać uwagę na szczegóły: "profil" chodników (płytkie vs wyraźnie ryte), układ trocinek oraz charakter przebiegu korytarzy.
Najskuteczniejsze jest uczenie się po obrazach: atlasach, zdjęciach i schematach chodników. Rób fiszki: "objaw → sprawca" i "sprawca → typowy objaw". Ćwicz porównywanie podobnych gatunków w parach (różnice!). Na testach czytaj opis i podkreślaj cechy rozstrzygające.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Opis "płaskich chodników pod korą" oraz trocinek ułożonych "chmurkowato" wskazuje na typowy obraz żerowania larw, który w materiałach z entomologii leśnej przypisuje się przypłaszczce granatce."

Materiały:

  • Atlas/klucz do rozpoznawania szkodników leśnych po objawach żeru (chodniki, trocinki, otwory wylotowe)
  • Notatki z entomologii leśnej dotyczące żeru podkorowego i różnic między gatunkami
  • Zestawy zdjęć diagnostycznych chodników larw i układu trocinek do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego