KWALIFIKACJA MOT2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 37.
Po naprawie obwodu zasilania zawór filtra z węglem aktywnym należy wysterować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zawór EVAP (purge) jest elektrozaworem sterowanym przez ECU sygnałem PWM.
Stopień otwarcia zaworu reguluje się zmianą współczynnika wypełnienia (duty cycle) tego sygnału. Nadciśnienie/podciśnienie oraz samo napięcie instalacji to warunki pracy układu, a nie parametr sterowania zaworem.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie EVAP pary paliwa są magazynowane w filtrze z węglem aktywnym (kanistrze), a następnie okresowo kierowane do silnika, aby zostały spalone zamiast trafić do atmosfery. Elementem dozującym ten przepływ jest elektrozawór EVAP (purge valve), którym steruje sterownik silnika (ECU).

W praktyce ECU nie "ustawia" zaworu stałym napięciem ani ciśnieniem, tylko steruje nim impulsowo. Stosuje się sygnał PWM (modulacja szerokości impulsu), gdzie kluczowym parametrem jest współczynnik wypełnienia (duty cycle) – czyli procentowy udział czasu stanu "załączonego" w całym okresie. Zwiększanie wypełnienia zwykle powoduje większe otwarcie (lub dłuższy czas otwarcia) i większy przepływ par paliwa.

Dlatego po naprawie obwodu zasilania/sterowania zaworu poprawnym sprawdzeniem jest jego wysterowanie testowym sygnałem PWM (np. z testera diagnostycznego) o zadanym wypełnieniu i obserwacja reakcji: pracy zaworu, zmian w parametrach pracy silnika oraz ewentualnych objawów nieszczelności.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Nadciśnieniem par paliwa" – ciśnienie par jest zjawiskiem w zbiorniku i przewodach; nie jest sygnałem sterującym elektrozaworem. Zawór może pracować przy różnych ciśnieniach, ale nimi się go nie steruje.
  • "Podciśnieniem w kolektorze dolotowym" – podciśnienie jest "siłą napędową" przepływu do dolotu, lecz decyzję o otwarciu i dawkowaniu podejmuje ECU przez PWM. Podciśnienie nie zastępuje sterowania elektrycznego.
  • "Napięciem instalacji elektrycznej pojazdu" – napięcie zasilania jest potrzebne do działania cewki, ale samo w sobie nie opisuje sposobu sterowania. W nowoczesnych układach zawór jest dozowany właśnie przez zmianę wypełnienia PWM, a nie przez dobieranie wartości napięcia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "wysterowanie" elementu wykonawczego przez ECU, bardzo często chodzi o sygnał sterujący (PWM, częstotliwość, wypełnienie), a nie o warunki fizyczne panujące w układzie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
EVAP to układ ograniczania emisji par paliwa. Pary ze zbiornika są pochłaniane w kanistrze z węglem aktywnym, a następnie kontrolowanie kierowane do dolotu, żeby zostały spalone w silniku zamiast ulatniać się do atmosfery.
Zawór EVAP (purge) dozuje przepływ par paliwa z kanistra do kolektora dolotowego. ECU otwiera go w odpowiednich warunkach pracy silnika, aby spalanie par było stabilne i nie powodowało zubożenia/wzbogacenia mieszanki.
Najczęściej przez sygnał PWM. W teście aktywacyjnym ustawia się określony współczynnik wypełnienia (np. 50%), aby sprawdzić, czy zawór reaguje, czy obwód elektryczny jest sprawny i czy przepływ jest kontrolowany.
Współczynnik wypełnienia to procent czasu, w którym sygnał sterujący jest "załączony", w stosunku do całego okresu. Zmieniając wypełnienie, ECU reguluje skuteczne wysterowanie cewki i tym samym stopień otwarcia zaworu.
Podciśnienie pomaga w przepływie par do dolotu, ale nie jest sygnałem sterującym. O tym, kiedy i jak mocno zawór ma się otworzyć, decyduje ECU sterowaniem elektrycznym (zwykle PWM). Bez tego dawka par byłaby niekontrolowana.
Samo napięcie zasilania nie opisuje sterowania. Zawór potrzebuje zasilania, ale jego praca jest dozowana sygnałem sterującym z ECU (np. PWM). W diagnostyce ocenia się też spadki napięcia i sygnał sterujący, nie tylko "czy jest 12 V".
Typowe objawy to nierówna praca na biegu jałowym, problemy z rozruchem po tankowaniu, zapach paliwa, a także błędy układu EVAP w diagnostyce OBD. Zawór zablokowany lub nieszczelny może dopuszczać pary w nieodpowiednim momencie.
Wybiera się test elementów wykonawczych/aktywację EVAP i ustawia wysterowanie (zwykle procent wypełnienia PWM). Następnie obserwuje się reakcję zaworu (dźwięk/praca), parametry bieżące oraz wpływ na pracę silnika i ewentualne podciśnienia.
Zależy od strategii sterownika, ale typowo po rozgrzaniu silnika i w warunkach umożliwiających stabilne spalanie par (określone obroty/obciążenie). ECU dawkuje pary tak, aby nie zaburzyć składu mieszanki i pracy sondy lambda.
Najczęstsze to mylenie "wypełnienia" z poziomem paliwa w zbiorniku, traktowanie podciśnienia jako metody sterowania oraz utożsamianie sterowania z samym napięciem 12 V. Warto zapamiętać: ECU często steruje elementami wykonawczymi impulsowo (PWM).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zawór EVAP (purge) jest elektrozaworem sterowanym przez ECU sygnałem PWM.Stopień otwarcia zaworu reguluje się zmianą współczynnika wypełnienia (duty cycle) tego sygnału."

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektroniki samochodowej: sygnały sterujące, PWM, elementy wykonawcze
  • Materiały szkoleniowe producentów testerów diagnostycznych: testy aktywacyjne EVAP
  • Instrukcje serwisowe (serwisówki) wybranych marek: opis strategii sterowania EVAP i warunków testu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego