KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 36.
Po pobraniu przedstawionego na ilustracji wykrywacza gazów WG-2M należy
Ilustracja przedstawia wykrywacz gazów WG-2M, który jest używany w kontekście górnictwa podziemnego, co jest związane z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawdzenie szczelności pompki harmonijkowej jest kluczowe, bo nieszczelny układ zasysania zafałszowuje skład pobieranej próbki (zasysa "lewe" powietrze), a więc może zaniżać lub zaburzać wskazania stężeń gazów. Pozostałe czynności nie potwierdzają, że tor poboru próbki działa poprawnie.

Pełne wyjaśnienie:

Wykrywacz gazów z układem zasysania musi pobierać próbkę atmosfery wyrobiska w sposób szczelny. Dlatego po pobraniu przyrządu właściwą czynnością jest sprawdzenie szczelności pompki harmonijkowej. Jeżeli pompka lub połączenia są nieszczelne, do próbki dostaje się dodatkowe powietrze z otoczenia (lub przez nieszczelności), co powoduje, że wynik pomiaru nie odpowiada warunkom w miejscu, z którego rzekomo pobrano próbkę. W praktyce może to prowadzić do błędnego poczucia bezpieczeństwa albo do nieprawidłowych decyzji dotyczących prowadzenia robót i wentylacji.

Odpowiedź "przedmuchać przyrząd świeżym powietrzem" brzmi sensownie jako ogólna czynność porządkowa, ale nie weryfikuje kluczowego parametru: czy próbka jest pobierana przez szczelny tor. Przedmuch nie jest też równoważny z kontrolą szczelności i może zostać wykonany nawet przy nieszczelnej pompce.

Odpowiedź "wykonać próbny pomiar stężenia gazu" dotyczy już etapu pomiarowego. Bez uprzedniego sprawdzenia szczelności nadal nie mamy pewności, że wynik (nawet "próbny") jest wiarygodny. Najpierw należy potwierdzić sprawność elementu zasysającego, a dopiero potem interpretować wskazania.

Odpowiedź "podłączyć ekran wyświetlający wyniki pomiarów" jest nieadekwatna jako czynność podstawowa po pobraniu WG-2M: nawet jeśli urządzenie ma elementy wskazań, to nie rozwiązuje to problemu poprawności poboru próbki. W tego typu przyrządach sprawność układu zasysania jest warunkiem koniecznym wiarygodnego pomiaru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "szczelność" toru poboru (pompki, przewodu, złączek), zwykle jest to odpowiedź związana z zapewnieniem poprawności pomiaru, a nie z samym uruchomieniem czy "sprawdzeniem na szybko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompka harmonijkowa to ręczny element zasysający, który wymusza przepływ próbki powietrza przez tor pomiarowy wykrywacza. Jej stan (szczelność i sprawność) decyduje o tym, czy próbka pochodzi z właściwego miejsca i czy wynik pomiaru można uznać za wiarygodny.
Nieszczelność powoduje domieszanie "lewego" powietrza do próbki, co zafałszowuje stężenia gazów. W praktyce można uzyskać zaniżone wskazania i błędnie ocenić zagrożenie w wyrobisku. Kontrola szczelności to szybki test warunkujący poprawność dalszych pomiarów.
Nieszczelna pompka może zasysać powietrze z otoczenia zamiast z punktu poboru, przez co wyniki stają się niewiarygodne. To grozi złą oceną zagrożenia metanowego lub tlenkowego i podjęciem niewłaściwych decyzji organizacyjnych (np. dopuszczenie pracy w niebezpiecznych warunkach).
Nie. Przedmuchiwanie może oczyścić tor lub zbliżyć wskazania do tła, ale nie potwierdza, że układ zasysania jest szczelny. Nawet po przedmuchu nieszczelności nadal będą fałszowały próbkę. Szczelność weryfikuje się osobno, zgodnie z procedurą dla danego przyrządu.
Próbny pomiar ma sens dopiero wtedy, gdy urządzenie jest przygotowane do pracy: ma sprawny tor poboru próbki, działa poprawnie i jest gotowe do odczytu. W przeciwnym razie "próbny" wynik może wprowadzać w błąd, bo nie odróżnisz błędu przyrządu od rzeczywistego składu atmosfery.
Częste błędy to pomijanie kontroli szczelności, wykonywanie pomiaru "od razu", kierowanie się rutyną z innych urządzeń oraz mylenie czynności czyszczących z kontrolnymi. Na egzaminie warto pamiętać: najpierw warunki poprawności pomiaru (szczelność, sprawność), potem sam pomiar.
Niewiarygodny pomiar to taki, którego wynik nie odzwierciedla rzeczywistego stężenia w miejscu poboru. Może to wynikać m.in. z nieszczelności toru zasysania, błędnej techniki poboru, uszkodzenia elementów lub nieprawidłowej obsługi. W górnictwie to ryzyko bezpieczeństwa pracy.
Czynności kontrolne odpowiadają na pytanie "czy przyrząd działa poprawnie i da wiarygodny wynik?" (np. szczelność, sprawność). Czynności pomiarowe to "jak zmierzyć i odczytać stężenie?". Gdy w odpowiedziach jest kontrola szczelności, zwykle dotyczy etapu przed pomiarem.
Nie. Rozwiązania konstrukcyjne różnią się między modelami (mogą być różne metody wskazań i osprzęt). Dlatego w pytaniach zawodowych nie należy zakładać, że "podłączenie ekranu" jest zawsze konieczne. Zwykle ważniejsze są uniwersalne zasady: poprawny pobór próbki i sprawność układu.
Ucz się procedur krok po kroku: przygotowanie przyrządu, kontrola sprawności (w tym szczelności), zasady pobierania próbki i interpretacja wyników. Dobrze działa tworzenie list kontrolnych i ćwiczenie na przykładach. Warto też kojarzyć, które czynności wpływają na wiarygodność pomiaru.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe czynności nie potwierdzają, że tor poboru próbki działa poprawnie."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i zakładowe dotyczące wykonywania pomiarów gazów w wyrobiskach
  • Materiały szkoleniowe z metanometrii i kontroli atmosfery kopalnianej
  • Dokumentacja techniczno-ruchowa oraz instrukcja obsługi używanego w zakładzie wykrywacza (jeśli dostępna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego