KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 28.
Po stwierdzeniu, że stężenie metanu w wyrobisku wynosi 3,1% CH4, górnik przodowy powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 3,1% CH4 oznacza stan istotnego zagrożenia gazowego i ryzyko zapłonu/wybuchu przy obecności źródeł energii. Priorytetem przodowego jest bezpieczeństwo ludzi, więc właściwym działaniem jest natychmiastowe wycofanie załogi z zagrożonego wyrobiska, a nie skracanie zmiany lub odkładanie reakcji na późniejsze powiadomienia.

Pełne wyjaśnienie:

W kopalniach podziemnych metan jest gazem palnym, a wzrost jego stężenia w wyrobisku zwiększa ryzyko zapłonu i powstania pożaru lub wybuchu, szczególnie gdy mogą występować źródła energii (iskrzenie, urządzenia elektryczne, prace mechaniczne). Dlatego przy wysokich wskazaniach metanometrii podstawową zasadą jest natychmiastowe zapewnienie bezpieczeństwa ludzi, czyli przerwanie robót i wycofanie załogi z rejonu zagrożenia.

Odpowiedź "wycofać ludzi z zagrożonego wyrobiska." jest właściwa, bo w sytuacji, gdy odczyt wskazuje 3,1% CH4, dalsze przebywanie i praca w wyrobisku zwiększa prawdopodobieństwo zdarzenia niebezpiecznego. Działanie przodowego powinno mieć charakter awaryjny: najpierw ludzie, potem organizacja dalszych czynności (zgłoszenia, analiza przyczyn, przewietrzanie, decyzje o wznowieniu).

Odpowiedzi ze "skróceniem czasu pracy do 6 godzin" lub "do 5 godzin" są błędne, ponieważ zakładają kontynuowanie robót mimo stężenia wskazującego poważne zagrożenie. Ograniczanie czasu pracy może dotyczyć innych czynników (np. obciążenia pracą), ale nie zastępuje natychmiastowej ewakuacji przy stanie zagrożenia gazowego.

Odpowiedź "powiadomić dyspozytora metanometrii." jest niewystarczająca jako jedyna reakcja: samo zgłoszenie nie usuwa ryzyka w chwili obecnej. Powiadomienia i dalsze działania służb są oczywiście ważne, ale muszą następować po zabezpieczeniu ludzi poprzez wycofanie z wyrobiska.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się konkretna wartość stężenia gazu i pytanie "co powinien zrobić", zwykle testowana jest zasada priorytetu: najpierw przerwać pracę i wycofać ludzi z zagrożenia, a dopiero potem organizować komunikację i działania techniczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sygnał poważnego zagrożenia gazowego: metan jest palny, a jego wzrost w wyrobisku zwiększa ryzyko zapłonu i zdarzenia wypadkowego. W praktyce taka informacja powinna uruchomić działania awaryjne, a priorytetem jest odsunięcie ludzi od rejonu zagrożenia.
Pierwszym działaniem jest przerwanie robót i wycofanie ludzi z zagrożonego wyrobiska. Dopiero po ewakuacji organizuje się zgłoszenia, zabezpieczenie rejonu i dalsze czynności techniczne (np. działania wentylacyjne) zgodnie z procedurami kopalni.
Samo powiadomienie nie zmniejsza ryzyka w tej chwili. Gdy stężenie metanu jest wysokie, liczą się minuty i bezpieczeństwo załogi. Najpierw trzeba wycofać ludzi, a równolegle lub zaraz potem przekazać informację do dyspozytorni, aby uruchomić dalsze procedury.
Nie, bo skrócenie zmiany nadal zakłada kontynuację przebywania w zagrożonym rejonie. Przy wysokich wskazaniach CH4 kluczowa jest reakcja awaryjna: przerwanie robót i ewakuacja. Ograniczanie czasu pracy nie zastępuje działań związanych z natychmiastowym bezpieczeństwem.
Metan jest gazem palnym, więc głównym zagrożeniem jest zapłon i wybuch (zwłaszcza przy obecności źródeł energii). Dodatkowo wzrost stężenia metanu może świadczyć o pogorszeniu przewietrzania rejonu, co wymaga szybkiej reakcji organizacyjnej i technicznej.
Gdy odczyty wskazują stan zagrożenia lub gdy procedury kopalni wymagają przerwania robót po przekroczeniu progów alarmowych. Na egzaminie warto pamiętać zasadę: przy niebezpiecznych stężeniach gazów priorytetem jest przerwanie pracy i wycofanie ludzi, a potem powiadomienia i zabezpieczenia.
Najczęściej myli się działania natychmiastowe z działaniami organizacyjnymi: wybiera się "zadzwonić/zgłosić" albo "skrócić czas pracy", zamiast ewakuacji. Drugi błąd to niedocenienie ryzyka przez skupienie na liczbie, a nie na zasadzie BHP: najpierw ludzie, potem formalności.
Ucz się schematów decyzyjnych: co robić natychmiast, co robić w drugiej kolejności, kto kogo powiadamia. Korzystaj z procedur i instrukcji obowiązujących w górnictwie oraz z materiałów o wentylacji i zagrożeniach naturalnych. Na testach trenuj rozpoznawanie "odpowiedzi awaryjnej".
Po ewakuacji zwykle następuje zabezpieczenie rejonu, przekazanie informacji do dyspozytorni oraz uruchomienie procedur: ocena sytuacji, sprawdzenie przewietrzania, pomiary kontrolne, ewentualne wyłączenia urządzeń i decyzja o wznowieniu robót dopiero po spełnieniu warunków bezpieczeństwa.
Nie zawsze; zakres wycofania zależy od miejsca i skali zagrożenia oraz procedur zakładu. Jednak przy wysokim stężeniu w konkretnym wyrobisku standardową reakcją jest wycofanie ludzi z rejonu zagrożonego. Egzamin zwykle sprawdza właśnie ten priorytet bezpieczeństwa w danym miejscu.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Stężenie 3,1% CH4 oznacza stan istotnego zagrożenia gazowego i ryzyko zapłonu/wybuchu przy obecności źródeł energii."

Materiały:

  • Instrukcje ruchu i procedury bezpieczeństwa obowiązujące w zakładach górniczych (materiały wewnętrzne)
  • Podręczniki i skrypty z zakresu wentylacji kopalń i zwalczania zagrożeń gazowych
  • Materiały szkoleniowe z metanometrii i organizacji pracy w rejonach metanowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego