KWALIFIKACJA TKO6 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 35.
Po ustawieniu sterownika hamulca w pozycji jazdy (odhamowania) ciśnienie w przewodzie głównym po osiągnięciu pożądanych nominalnych 5 bar wciąż wzrasta, aż do ustabilizowania się na poziomie 6 bar.
Przyczyną tego zjawiska może być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeśli po ustawieniu na jazdę ciśnienie w przewodzie głównym po osiągnięciu 5 bar nadal rośnie do ok. 6 bar, wskazuje to na problem z utrzymaniem wartości zadanej.
Typową przyczyną jest niesprawny regulator ciśnienia, który "przepuszcza" i dopuszcza do przeładowania. Nieszczelność powodowałaby raczej spadek ciśnienia, a nie wzrost.

Pełne wyjaśnienie:

Opis objawu jest charakterystyczny dla sytuacji, w której układ doprowadzania sprężonego powietrza działa, ale nie ogranicza ciśnienia do wartości nominalnej. Skoro po uzyskaniu wymaganych 5 bar ciśnienie w przewodzie głównym nadal rośnie i stabilizuje się dopiero na 6 bar, oznacza to, że element odpowiedzialny za regulację/odcięcie dopływu powietrza nie utrzymuje nastawy.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "uszkodzenie regulatora ciśnienia PG." Regulator ma za zadanie utrzymać zadany poziom ciśnienia; jego rozregulowanie, zacięcie lub nieszczelność wewnętrzna może skutkować przeładowaniem (nadmiernym wzrostem ciśnienia ponad nominalne) aż do osiągnięcia innego punktu równowagi układu.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do kierunku zmiany ciśnienia:

  • "nieszczelność przewodu głównego." Ubytek powietrza zwykle objawia się trudnością w osiągnięciu wartości zadanej albo spadkiem/"pływaniem" ciśnienia, a nie jego stabilnym wzrostem powyżej nominalnego.
  • "uszkodzenie głównej sprężarki powietrza." Awaria sprężarki częściej powoduje zbyt wolne narastanie ciśnienia, brak dobijania do wartości nominalnej lub spadki przy poborze, a nie przekroczenie nastawy po jej osiągnięciu.
  • "uszkodzenie pomocniczej sprężarki powietrza." Analogicznie, problem ze sprężarką pomocniczą wiąże się raczej z niedoborem powietrza w określonych obwodach niż z systematycznym przeładowaniem przewodu głównego ponad wartość nominalną.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o ciśnienie zawsze rozdzielaj w myśleniu dwa etapy: osiąganie wartości (źródło sprężonego powietrza, wydajność, szczelność) oraz utrzymanie/ograniczenie wartości (regulacja, odcięcie, nastawa). Tu kluczowe jest właśnie utrzymanie wartości zadanej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza to przeładowanie układu, czyli brak prawidłowego ograniczenia dopływu powietrza po osiągnięciu nastawy. W praktyce podejrzewa się elementy regulacji (np. regulator), bo źródło powietrza "pompuje", a układ nie zatrzymuje wzrostu na wartości zadanej.
Nieszczelność to ubytek medium, więc typowym skutkiem jest spadek ciśnienia albo trudność w jego osiągnięciu. Układ może próbować kompensować ubytek, ale bez uszkodzenia regulacji rzadko daje to stabilny wzrost ponad nastawę; częściej pojawia się "niedobijanie" lub wahania.
Regulator utrzymuje zadaną wartość, sterując dopływem sprężonego powietrza. Gdy ciśnienie osiągnie nastawę, powinien ograniczyć lub odciąć dalszy dopływ. Uszkodzenie (zacięcie, rozregulowanie) może powodować dopompowanie do wyższego poziomu niż nominalny.
Sprężarkę podejrzewa się, gdy ciśnienie narasta zbyt wolno, nie osiąga wymaganej wartości lub spada pod obciążeniem. Regulator podejrzewa się, gdy układ osiąga nastawę, ale jej nie utrzymuje i pojawia się przeładowanie albo "przestrzelenie" wartości zadanej.
Typowy objaw to wzrost wskazania powyżej wartości nominalnej po krótkiej stabilizacji oraz ustalenie na wyższym poziomie. Często towarzyszy temu nietypowa praca układu sterowania dopływem powietrza. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowy jest sam fakt przekroczenia nastawy.
Nie zawsze, ale bardzo często wskazuje na problem w torze regulacji (nastawa, zacięcie, nieszczelność wewnętrzna zaworu/regulatora). W praktyce diagnostyka wymaga sprawdzenia kilku elementów, jednak w pytaniach testowych przekroczenie nominalnego poziomu po jego osiągnięciu najtrafniej wiąże się z regulatorem.
Najczęstszy błąd to automatyczne wskazanie "nieszczelności", bo kojarzy się z pneumatycznymi usterkami. Drugi błąd to wybór "sprężarki", bo ciśnienie rośnie, więc "sprężarka pompuje". Trzeba rozróżnić: rośnięcie po osiągnięciu nastawy to zwykle problem z ograniczeniem, nie z wytwarzaniem.
Spadek to informacja, że po osiągnięciu wartości ciśnienie maleje lub nie daje się utrzymać. Przeładowanie to sytuacja odwrotna: po osiągnięciu wartości zadanej ciśnienie dalej rośnie ponad nominalne. Ta różnica kierunku zmiany jest kluczowa przy doborze przyczyny usterki.
Najpierw w elementach odpowiedzialnych za regulację i ograniczanie ciśnienia: regulatorach, zaworach, nastawach, elementach sterowania dopływem. Dopiero później rozważa się kwestie wydajności źródła powietrza. W testach egzaminacyjnych "zbyt wysokie po osiągnięciu nominalnego" kieruje na regulator.
Ułóż sobie schemat myślowy: źródło (sprężarka), magazyn (zbiorniki), przesył (przewody), regulacja (regulatory/zawory) i objaw (rośnie, spada, faluje). Ćwicz dopasowanie objawu do grupy elementów, zamiast zapamiętywać pojedyncze hasła.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Nieszczelność powodowałaby raczej spadek ciśnienia, a nie wzrost."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki i hamulców pojazdów szynowych używane w kształceniu zawodowym
  • Instrukcje szkoleniowe przewoźnika/UTR dla prób i oceny działania hamulca pneumatycznego (jeśli dostępne w pracowni)
  • Notatki z zajęć: schematy blokowe układu sprężarkowego i regulacji ciśnienia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego