KWALIFIKACJA MED1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Po usunięciu wypełnienia amalgamatowego przez lekarza asystentka powinna je umieścić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Amalgamat dentystyczny zawiera rtęć, dlatego jest odpadem niebezpiecznym, ale innym niż zakaźny.
Zgodnie z zasadami segregacji odpadów medycznych takie odpady gromadzi się w opakowaniach jednorazowych koloru żółtego, a nie w czerwonych (zakaźnych), komunalnych ani w spluwaczce.

Pełne wyjaśnienie:

Usunięte wypełnienie amalgamatowe traktuje się jako odpad medyczny niebezpieczny ze względu na zawartość rtęci. To właśnie zagrożenie chemiczne (metal ciężki) decyduje o sposobie postępowania z takim odpadem, a nie sam fakt kontaktu z pacjentem.

W polskim systemie segregacji odpadów medycznych obowiązuje rozróżnienie na:

  • odpady zakaźne – gromadzone w opakowaniach czerwonych,
  • odpady niebezpieczne inne niż zakaźne – gromadzone w opakowaniach żółtych,
  • odpady inne niż niebezpieczne – w innych, właściwych strumieniach.

Amalgamat (kod 18 01 10*) należy do grupy "niebezpieczne inne niż zakaźne", dlatego poprawne jest umieszczenie go w jednorazowym worku żółtym (lub właściwym pojemniku przeznaczonym dla tej frakcji, jeśli gabinet stosuje rozwiązania zbiorcze/separatory zgodnie z procedurą).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "w koszu na odpady komunalne" – odpady komunalne nie są przeznaczone na materiały zawierające rtęć; grozi to skażeniem środowiska i naruszeniem zasad gospodarowania odpadami.
  • "w spluwaczce" – spluwaczka nie służy do unieszkodliwiania odpadów stałych; wprowadzenie amalgamatu do instalacji wodno-kanalizacyjnej zwiększa ryzyko zanieczyszczeń.
  • "w worku jednorazowym czerwonym" – czerwony kolor dotyczy odpadów zakaźnych; amalgamat nie jest klasyfikowany jako zakaźny, mimo możliwych śladów materiału biologicznego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się amalgamat, skojarz go z rtęcią i kategorią "niebezpieczne" → w praktyce oznacza to żółty strumień segregacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Żółty worek/pojemnik służy do gromadzenia odpadów niebezpiecznych innych niż zakaźne, czyli takich, które stanowią zagrożenie np. chemiczne, ale nie są kwalifikowane jako zakaźne. W stomatologii typowym przykładem jest odpad zawierający rtęć, np. amalgamat.
Czerwony worek jest przeznaczony dla odpadów zakaźnych. Amalgamat jest przede wszystkim odpadem chemicznie niebezpiecznym (zawiera rtęć), a nie zakaźnym. Mylenie tych kategorii prowadzi do błędnej segregacji i nieprawidłowego dalszego postępowania z odpadem.
Kod 18 01 10* odnosi się do odpadu medycznego zawierającego substancje niebezpieczne, w praktyce gabinetu stomatologicznego najczęściej do amalgamatu dentystycznego. Gwiazdka (*) oznacza, że jest to odpad niebezpieczny, wymagający właściwego opakowania i przekazania do uprawnionego odbiorcy.
Nie. Nawet niewielka ilość amalgamatu jest odpadem niebezpiecznym ze względu na rtęć. Wrzucenie do odpadów komunalnych zwiększa ryzyko skażenia środowiska i jest niezgodne z zasadami gospodarowania odpadami w placówkach medycznych.
Spluwaczka nie jest przeznaczona do usuwania stałych odpadów zawierających substancje niebezpieczne. Amalgamat może trafić do kanalizacji i przyczyniać się do zanieczyszczenia środowiska rtęcią. Prawidłowo należy go zebrać i umieścić w odpowiednim worku/pojemniku dla odpadów niebezpiecznych.
Najczęściej myli się amalgamat z odpadami zakaźnymi i wybiera czerwony worek, albo błędnie uznaje go za "zwykły śmieć" i wskazuje odpady komunalne. Zdarza się też mylenie miejsca pracy (spluwaczka) z miejscem zbiórki odpadów. Klucz: rtęć → odpad niebezpieczny → żółty.
Po przekazaniu materiału przez lekarza asystentka powinna niezwłocznie zebrać odpad i umieścić go w jednorazowym opakowaniu koloru żółtego przeznaczonym dla odpadów niebezpiecznych innych niż zakaźne. Dalsze postępowanie odbywa się według procedur gabinetu i odbioru odpadów.
Czerwony worek stosuje się, gdy odpad jest sklasyfikowany jako zakaźny, czyli stwarza ryzyko przeniesienia zakażenia. To inna kategoria niż odpady chemicznie niebezpieczne. W pytaniach egzaminacyjnych warto najpierw rozpoznać, czy dominuje ryzyko biologiczne (zakaźne), czy chemiczne (niebezpieczne inne).
Separator amalgamatu wyłapuje cząstki amalgamatu z mieszaniny wody i resztek materiałów, ograniczając ich przedostanie się do kanalizacji. Nie zmienia to faktu, że zebrany materiał pozostaje odpadem niebezpiecznym i powinien być gromadzony oraz przekazywany do utylizacji zgodnie z procedurą gabinetu i wymaganiami dla tej kategorii odpadów.
Ucz się według schematu: rodzaj ryzyka → kategoria odpadu → kolor worka/pojemnika. Dla stomatologii zapamiętaj szczególnie: amalgamat/rtęć → niebezpieczne inne niż zakaźne → żółty; odpady zakaźne → czerwony. Rozwiązuj testy i porównuj je z procedurami w gabinecie.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001975/O/D20171975.pdf
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi, § 2 ust. 2, Dz.U. 2017 poz. 1975

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia MZ z 5.10.2017 (postępowanie z odpadami medycznymi), w szczególności zapisy o kolorach worków i grupach odpadów
  • Procedury wewnętrzne gabinetu: instrukcja segregacji odpadów oraz instrukcje BHP
  • Materiały dydaktyczne dla kierunku asystentka stomatologiczna dotyczące gospodarki odpadami i ochrony środowiska

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego