KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025 (test 2)

PYTANIE NR 6.
Po wykonaniu którego rodzaju połączenia może powstawać zakuwka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakuwka (zakucie) to uformowana podczas nitowania część końca nitu – w praktyce "druga główka" powstała przez rozpęcznienie/trwałe odkształcenie trzpienia nitu. Dlatego zakuwka może powstawać po wykonaniu połączenia nitowanego, a nie po lutowaniu, zgrzewaniu ani połączeniu wpustowym.

Pełne wyjaśnienie:

W technologii łączenia elementów pojęcie zakuwki odnosi się do efektu zakucia, czyli trwałego plastycznego uformowania końca elementu łączącego. Klasycznym przykładem jest nit: po włożeniu nitu w otwory łączonych części jeden jego koniec ma gotową główkę, a drugi koniec jest celowo odkształcany (rozpęczniany) narzędziem. W wyniku tego procesu powstaje druga główka, nazywana właśnie zakuwką (zakuciem nitu).

Dlatego odpowiedź "Nitowanego." jest właściwa: to nitowanie z definicji wymaga uformowania zakuwki, aby połączenie było trwałe i nierozłączne.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do terminu "zakuwka" w tym znaczeniu:

  • "Lutowanego." – lutowanie polega na łączeniu spoiwem (lutem) w temperaturze topnienia lutu, bez zakuwania końców elementu. Kluczowy jest tu zwilżalność i wypełnienie szczeliny lutem, a nie formowanie "drugiej główki".
  • "Zgrzewanego." – zgrzewanie realizuje połączenie przez nagrzanie i docisk (najczęściej punktowo/oporowo). Powstaje zgrzeina, ale nie tworzy się zakuwka typowa dla nitu.
  • "Wpustowego." – połączenie wpustowe to połączenie kształtowe wału z piastą (element rozłączny lub półrozłączny). Przenoszenie momentu odbywa się przez wpust, a nie przez zakucie materiału jak w nitowaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się słowo "zakuwka/zakucie", szukaj procesu, w którym celowo odkształca się końcówkę elementu łączącego (najczęściej nitu) w celu uzyskania trwałego zamknięcia połączenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zakuwka (zakucie) to część nitu uformowana podczas nitowania przez plastyczne rozpęcznienie jego końca. W efekcie powstaje "druga główka", która dociska łączone elementy i zapewnia trwałość połączenia.
W nitowaniu materiał nitu jest mechanicznie odkształcany, aby utworzyć zakuwkę. W lutowaniu nie formuje się końców elementów łączących – trwałość zapewnia spoiwo (lut), które wypełnia szczelinę połączenia.
Poprawna zakuwka jest równomiernie uformowana, przylega do materiału i nie ma pęknięć ani wyraźnych ubytków. W praktyce ocenia się też brak luzu między łączonymi elementami oraz powtarzalność kształtu w serii nitów.
Nie w typowym znaczeniu. Zgrzewanie tworzy zgrzeinę (obszar stopiony lub uplastyczniony pod dociskiem), a nie zakuwkę będącą "drugą główką" nitu. To inne zjawisko i inna terminologia kontroli połączenia.
Połączenie wpustowe łączy wał z piastą za pomocą wpustu przenoszącego moment. Nie ma tu elementu zakuwanego ani formowania główki jak w nitowaniu. To połączenie kształtowe, często rozłączne, o innej funkcji i budowie.
Nitowanie spotyka się m.in. w montażu obudów, szaf sterowniczych, osłon, uchwytów i elementów konstrukcyjnych, gdzie potrzebne jest trwałe połączenie blach. Wymaga doboru właściwego nitu i kontroli uformowania zakuwki.
Najczęstszy błąd to skojarzenie "zakuwki" z zaciskaniem końcówek przewodów lub z lutowaniem, bo oba tematy są częste w elektrotechnice. Warto pamiętać, że w tym pytaniu chodzi o zakucie nitu, czyli efekt procesu nitowania.
Nitowanie wybiera się, gdy zależy na łączeniu cienkich blach, ograniczeniu wpływu temperatury, prostym montażu lub gdy nie ma warunków do wykonywania połączeń cieplnych. Wadą bywa konieczność wiercenia otworów i dostęp do obu stron.
W połączeniu nitowanym widać nit i jego główki (w tym zakuwkę). W zgrzewaniu punktowym widoczne są punkty zgrzewu bez osobnego elementu łączącego. Dodatkowo zgrzew może mieć charakterystyczne odbarwienia lub ślady elektrod.
Nie. Tulejka zaciskowa (końcówka tulejkowa) dotyczy zakończeń przewodów i jest zaciskana w celu poprawy połączenia w zacisku. Zakuwka w kontekście tego pytania dotyczy zakucia nitu, czyli uformowania drugiej główki w połączeniu nitowym.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zakuwka (zakucie) to uformowana podczas nitowania część końca nitu – w praktyce "druga główka" powstała przez rozpęcznienie/trwałe odkształcenie trzpienia nitu.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii montażu i łączenia elementów (nitowanie, lutowanie, zgrzewanie)
  • Materiały dydaktyczne producentów nitów i narzędzi do nitowania (instrukcje montażu, karty techniczne)
  • Zajęcia praktyczne: wykonywanie połączeń nitowych i ocena uformowanej zakuwki na próbkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego