KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 39.
Po załączeniu oświetlenia klatki schodowej poprzez automat schodowy, żarówka na pierwszym piętrze nie zaświeciła się, podczas gdy na pozostałych piętrach żarówki działały prawidłowo. Jaka może być przyczyna takiej usterki?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro po załączeniu automatu schodowego świecą lampy na innych piętrach, to zasilanie oraz sam automat działają poprawnie.
Usterka dotyczy więc jednego punktu świetlnego. Typową przyczyną jest przerwa lub zły styk w miejscu podłączenia oprawy na pierwszym piętrze (np. niedokręcony przewód).

Pełne wyjaśnienie:

W układzie oświetlenia klatki schodowej z automatem schodowym ten sam element sterujący podaje napięcie na obwód oświetlenia na określony czas. Jeżeli po zadziałaniu automatu większość punktów świetlnych świeci prawidłowo, oznacza to, że:

  • zasilanie obwodu jest obecne,
  • automat schodowy przełącza i podaje napięcie na obciążenie,
  • nie występuje usterka wspólna dla całej instalacji (bo wtedy nie świeciłoby nic albo świeciłyby losowo różne punkty).

Skoro nie świeci tylko jedna żarówka na pierwszym piętrze, najbardziej prawdopodobna jest usterka lokalna w tym konkretnym punkcie: poluzowane połączenie, przerwany przewód w odcinku do tej oprawy albo problem w samym osprzęcie oprawy. Odpowiedź "Niedokręcony przewód do oprawy na pierwszym piętrze." pasuje bezpośrednio do objawu: brak styku w zacisku oprawy powoduje przerwę w obwodzie tej jednej lampy, podczas gdy pozostałe punkty świecą.

Pozostałe propozycje są mniej trafne w kontekście podanego objawu:

  • "Niedokręcony przewód do łącznika na pierwszym piętrze." – w typowym rozwiązaniu z automatem schodowym przyciski/łączniki sterujące działają równolegle i wyzwalają automat, ale nie zasilają pojedynczej oprawy. Luźny przewód przy łączniku częściej skutkuje problemem z załączaniem czasowym, a nie brakiem świecenia jednej, konkretnej lampy przy działaniu pozostałych.
  • "Uszkodzony łącznik na pierwszym piętrze." – uszkodzenie elementu wyzwalającego powodowałoby brak możliwości włączenia oświetlenia z danego miejsca, jednak w treści podano, że oświetlenie zostało załączone i inne żarówki świecą. To nie tłumaczy braku świecenia jednej oprawy.
  • "Uszkodzony automat schodowy." – usterka automatu zwykle wpływa na cały obwód (brak świecenia wszystkich lamp, migotanie wielu punktów, brak podtrzymania czasu). Skoro działają żarówki na pozostałych piętrach, automat nie jest najbardziej prawdopodobną przyczyną.

W praktyce diagnostykę zaczyna się od najprostszych czynności: odłączenie zasilania, sprawdzenie zacisków w oprawie, oględziny przewodów i ewentualny pomiar ciągłości. Taka kolejność skraca czas naprawy i ogranicza ryzyko niepotrzebnej wymiany sprawnych elementów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Automat schodowy to aparat sterujący oświetleniem, który po zadziałaniu (np. z przycisku) załącza lampy na ustawiony czas, a potem je wyłącza. Stosuje się go na klatkach schodowych i korytarzach, aby ograniczyć zużycie energii i uprościć sterowanie z wielu miejsc.
Jeśli po załączeniu oświetlenia większość lamp świeci, to automat schodowy i zasilanie obwodu działają. Usterka dotyczy wtedy jednego punktu świetlnego, więc najczęściej jest lokalna: luźny zacisk, przerwany przewód w odcinku do oprawy albo problem w samej oprawie.
Najczęściej spotyka się: poluzowany przewód w zacisku oprawy, uszkodzone źródło światła, przerwę w przewodzie między puszką a oprawą, uszkodzone złącze/łączówkę lub utlenione styki. To są usterki punktowe, które nie wpływają na działanie pozostałych lamp.
W typowym układzie z automatem schodowym przyciski/łączniki służą do wyzwolenia automatu, a nie do bezpośredniego zasilania konkretnej oprawy. Dlatego uszkodzony łącznik zwykle objawia się brakiem możliwości włączenia oświetlenia z danego miejsca, a nie brakiem świecenia jednej lampy.
Najpierw wyłącz zasilanie odpowiednim zabezpieczeniem i upewnij się, że nie ma napięcia (sprawdzenie wskaźnikiem/pomiarem). Następnie zdejmij osłonę oprawy, skontroluj zaciski i dokręcenie przewodów zgodnie z instrukcją oprawy. Po złożeniu wykonaj próbę działania.
Usterka lokalna dotyczy pojedynczej oprawy (reszta działa prawidłowo) i zwykle wynika z połączeń lub elementów w tym punkcie. Usterka obwodu wspólnego (zasilanie, automat, zabezpieczenie) najczęściej powoduje brak świecenia wielu lamp jednocześnie albo nieprawidłowe działanie całej klatki schodowej.
To sytuacja, gdy przewód w zacisku (np. w oprawie) nie jest poprawnie unieruchomiony: śruba/zacisk nie dociska żyły, przewód jest wsunięty zbyt płytko albo linka nie ma tulejki. Skutkiem bywa przerwa obwodu, nagrzewanie złącza, a nawet iskrzenie.
Pomocne są: sprawdzenie obecności napięcia na zaciskach oprawy (po zapewnieniu bezpiecznych warunków), pomiar ciągłości przewodu od puszki do oprawy oraz oględziny połączeń. Jeśli napięcie dochodzi, a lampa nie świeci, podejrzewa się źródło światła lub samą oprawę.
Automat schodowy podejrzewa się, gdy nie świeci żaden punkt świetlny po wyzwoleniu, gdy czas świecenia jest niestabilny, gdy automat nie wyłącza oświetlenia albo gdy występują objawy dotyczące całego obwodu (np. brak reakcji na przyciski z wielu miejsc).
Częsty błąd to wybór elementu "centralnego" (automat) bez analizy objawów, czyli pominięcie informacji, że inne lampy działają. Inny błąd to utożsamianie miejsca usterki z osprzętem sterującym na tym piętrze. Warto zawsze rozdzielić tor sterowania od toru zasilania opraw.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Skoro po załączeniu automatu schodowego świecą lampy na innych piętrach, to zasilanie oraz sam automat działają poprawnie.Usterka dotyczy więc jednego punktu świetlnego."

Źródła:

  • PN-HD 60364 (seria): Instalacje elektryczne niskiego napięcia (wymagania dotyczące wykonania i sprawdzania instalacji; dokument normalizacyjny PKN)
  • PN-EN 60669-1 (seria): Łączniki do instalacji elektrycznych domowych i podobnych stałych (wymagania ogólne; dokument normalizacyjny PKN)

Materiały:

  • Dokumentacja techniczno-ruchowa (instrukcja) automatu schodowego używanego w ćwiczeniach
  • Materiały dydaktyczne z pracowni instalacji elektrycznych (schematy oświetlenia schodowego)
  • Normy/opracowania dotyczące instalacji niskiego napięcia (w zakresie połączeń i kontroli)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego