W zadaniu trzeba obliczyć stężenie procentowe roztworu powstałego po zmieszaniu wody i koncentratu. Najważniejszy krok to prawidłowe zrozumienie, że procent odnosi się do całości roztworu końcowego, a nie tylko do ilości wody.
Krok 1: oblicz objętość roztworu końcowego.
Dodajemy objętości składników: 1960 ml wody + 40 ml koncentratu = 2000 ml roztworu.
Krok 2: wyznacz ułamek objętościowy koncentratu w roztworze.
Udział koncentratu = 40 ml / 2000 ml = 0,02.
Krok 3: zamień ułamek na procent.
0,02 × 100% = 2,0%.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Wartość 1,0% pojawia się, gdy ktoś "intuicyjnie" założy, że 40 ml to 1% od 4000 ml albo gdy popełni błąd w przeliczeniu ułamka na procent (np. 0,01 zamiast 0,02). Odpowiedź 1,5% może wynikać z niepoprawnego dobrania mianownika (np. przyjęcia, że roztworu jest ok. 2666 ml) lub z błędu rachunkowego. Z kolei 0,5% często powstaje przez podzielenie jeszcze raz przez 4 albo przez błędne skojarzenie z typowymi stężeniami roboczymi niektórych preparatów.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, co jest "całością" (tu: 2000 ml roztworu), dopiero potem licz procent. Kontrola sensu wyniku: 40 ml na 2000 ml to 2 ml na 100 ml, czyli 2% — wynik jest spójny.