KWALIFIKACJA MED12 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 16.
Po zmieszaniu 250 ml koncentratu środka dezynfekcyjnego oraz 4,75 l wody otrzymany roztwór roboczy będzie miał stężenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie procentowe obliczamy jako udział objętości koncentratu w objętości całkowitej roztworu. Mamy 0,25 l koncentratu i 4,75 l wody, czyli razem 5,00 l roztworu. Udział koncentratu: 0,25/5,00 = 0,05, czyli 5,0%.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z przygotowania roztworu roboczego kluczowe jest policzenie, jaką część objętości całkowitej stanowi koncentrat. Tutaj koncentrat ma objętość 250 ml, a woda 4,75 l.

Krok 1: ujednolicenie jednostek
Można liczyć w litrach: 250 ml = 0,25 l. Wtedy: 0,25 l + 4,75 l = 5,00 l roztworu.

Krok 2: obliczenie ułamka stężenia
Ułamek objętościowy koncentratu w roztworze to: 0,25 / 5,00 = 0,05.

Krok 3: zamiana na procent
0,05 × 100% = 5,0%. Dlatego poprawne jest stężenie 5,0%.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartość 2,5% może wynikać z pominięcia części objętości całkowitej albo z błędnego "połowienia" wyniku bez uzasadnienia rachunkowego.
  • Wartość 0,5% często jest skutkiem pomylenia zapisu dziesiętnego: 0,05 to 5%, a nie 0,5% (to byłoby 0,005).
  • Wartość 5,5% sugeruje błąd w dodawaniu objętości (np. przyjęcie innej objętości końcowej niż 5,00 l) albo nieprawidłowe zaokrąglenie.

W praktyce technika sterylizacji medycznej takie obliczenia wspierają przygotowanie roztworów zgodnie z zaleceniami producenta, co wpływa zarówno na skuteczność dekontaminacji, jak i bezpieczeństwo materiałów oraz personelu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz objętość całkowitą roztworu (koncentrat + woda), a potem podziel objętość koncentratu przez objętość całkowitą i pomnóż przez 100%. To podstawowy schemat dla stężenia objętościowego (% v/v) w zadaniach z rozcieńczania.
Bo stężenie opisuje udział składnika w całym roztworze. Po dodaniu koncentratu roztwór ma większą objętość niż sama woda, więc mianownik musi uwzględniać sumę objętości. Dzielenie tylko przez wodę zawyża wynik.
Oznacza, że w 100 częściach objętości roztworu jest 5 części koncentratu (przy założeniu stężenia objętościowego). W praktyce przygotowania dezynfekcji to informacja, ile koncentratu przypada na określoną objętość gotowego roztworu.
Wystarczy pamiętać, że 1000 ml = 1 l. Zatem 250 ml = 250/1000 l = 0,25 l. Ujednolicenie jednostek na początku minimalizuje ryzyko błędu rachunkowego i przyspiesza liczenie.
Tak. Zamień 4,75 l na 4750 ml, dodaj 250 ml, otrzymasz 5000 ml roztworu. Następnie 250/5000 = 0,05, czyli 5%. Wybór jednostek nie zmienia wyniku, jeśli wszędzie stosujesz te same.
Najczęstsze to: brak zamiany jednostek (ml i l), dzielenie przez objętość wody zamiast całkowitą, pomylenie 0,05 z 0,5%, oraz błędne zaokrąglenia. Pomaga zapisanie trzech kroków: suma objętości → ułamek → procent.
Gdy przygotowujesz roztwory robocze do dezynfekcji manualnej lub w procesach wspomaganych (np. w pojemnikach, wanienkach). Umiejętność przeliczeń pomaga sprawdzić, czy roztwór nie jest za słaby (ryzyko nieskuteczności) lub za mocny (ryzyko dla materiałów).
Nie, przy 250 ml koncentratu i łącznie 5,00 l roztworu wynik wynosi 5,0%. Wynik 2,5% oznaczałby, że koncentratu jest dwa razy mniej (np. 125 ml) przy tej samej objętości końcowej, albo że objętość końcowa jest inna.
To efekt pomylenia miejsca przecinka w zamianie ułamka na procent. 0,05 to 5%, bo mnożysz przez 100. Natomiast 0,5% odpowiadałoby ułamkowi 0,005. Warto zawsze dopisać "×100%" w ostatnim kroku.
Oceń proporcję: 0,25 l w 5 l to 1/20. A 1/20 = 0,05 = 5%. Takie myślenie "na ułamkach" jest szybkie i pozwala wykryć błędy typu 0,5% (za mało) lub 50% (za dużo) bez liczenia na kalkulatorze.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Stężenie procentowe obliczamy jako udział objętości koncentratu w objętości całkowitej roztworu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stężenie procentowe" – opis pojęcia i sposób obliczeń, https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe - dostęp 2026-03-01
  • Khan Academy: "Percent concentration" (podstawowa idea przeliczania ułamka na procent), https://www.khanacademy.org/science/chemistry/chem-chemical-reactions-stoichiome/percent-composition/a/percent-composition - dostęp 2026-03-01
  • OpenStax Chemistry 2e: "Solutions and Concentrations" (definicje stężeń i przeliczenia), https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/3-1-solution-concentrations - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii dezynfekcji i sterylizacji (dział: przygotowanie roztworów roboczych)
  • Materiały producentów środków dezynfekcyjnych (instrukcje przygotowania roztworów i tabele rozcieńczeń)
  • Ćwiczenia rachunkowe: zadania z rozcieńczeń i stężeń procentowych (chemia/biologia na poziomie szkoły średniej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego