Pochylenie (spadek) odcinka oznaczone jako i1-2 opisuje, jak szybko zmienia się wysokość na jednostkę długości w kierunku od punktu 1 do punktu 2. W praktyce geodezyjnej (np. na profilu podłużnym) wyznacza się je najczęściej w procentach.
Wzór:
i = (ΔH / L) · 100%, gdzie:
- ΔH = H2 − H1 (różnica rzędnych w kierunku 1→2),
- L = odległość pozioma między punktami 1 i 2 (odczytana z rysunku lub podana liczbowo).
Interpretacja znaku:
Jeżeli H2 < H1, to ΔH jest ujemne, a więc i jest ujemne. Taki wynik oznacza spadek w kierunku od 1 do 2 (odcinek "opada"). Jeżeli H2 > H1, wtedy i jest dodatnie (odcinek "wznosi się").
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "i1-2 = -2,0%"?
Ujemny znak jest zgodny z sytuacją, w której rzędna w punkcie 2 jest mniejsza niż w punkcie 1. Wartość 2,0% oznacza zmianę wysokości o 2 jednostki na 100 jednostek długości (np. 2 cm na 1 m lub 2 m na 100 m), co odpowiada typowej interpretacji procentowego pochylenia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "i1-2 = 0,2%" i "i1-2 = -0,2%" reprezentują błąd skali rzędu wielkości: najczęściej wynika to z przeoczenia miejsca przecinka albo błędnego przeliczenia na procenty (np. pomnożenia przez 10 zamiast przez 100).
- "i1-2 = 2,0%" ma poprawną wartość bezwzględną, ale błędny znak. Taki wybór typowo wynika z policzenia ΔH jako H1 − H2 (odwrócenie kierunku) albo z ignorowania znaku i traktowania spadku jako zawsze dodatniego.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy w kierunku 1→2 jest "w górę" czy "w dół" (porównaj rzędne), dopiero potem licz wartość. Na końcu sprawdź, czy wynik w % jest realistyczny (0,2% vs 2,0% to aż 10× różnicy).
