W geodezji inżynieryjnej oraz przy opracowaniu profilu podłużnego sieci (np. kanalizacji sanitarnej) pochylenie/spadek podłużny odcinka wyraża się najczęściej w procentach.
Metoda obliczenia jest stała:
- wyznacz różnicę wysokości ΔH między dwoma punktami (np. między rzędnymi dna kanału w studniach SK8 i SK9),
- ustal długość odcinka L między tymi punktami (z planu, profilu lub z obliczeń),
- oblicz spadek: i = (ΔH/L)·100%.
Interpretacja znaku: jeśli w przyjętym kierunku (od SK8 do SK9) wysokość maleje, spadek zapisuje się jako ujemny. W praktyce oznacza to, że przewód opada w kierunku SK9, co jest zgodne z grawitacyjnym przepływem ścieków (w zależności od założonego kierunku przepływu).
Odpowiedź "-8%" jest poprawna, bo odpowiada obliczonemu (lub odczytanemu z dokumentacji) stosunkowi spadku wysokości do długości odcinka, wyrażonemu w procentach.
Pozostałe wartości (-6%, -4%, -10%) są typowymi dystraktorami i zwykle wynikają z:
- użycia niewłaściwych rzędnych (np. terenu zamiast dna kanału),
- pomylenia długości L (np. długości po trasie z odległością prostą),
- błędu jednostek (cm vs m) lub błędnego zaokrąglenia,
- nieuwzględnienia kierunku i znaku spadku.
Na egzaminie warto zawsze dopisać jednostki i sprawdzić sens fizyczny: czy różnica wysokości jest realna względem długości oraz czy znak spadku jest zgodny z przyjętym kierunkiem odczytu.
