Pochylenie odcinka (często nazywane też spadkiem) jest wielkością opisującą zmianę wysokości wzdłuż obiektu liniowego. W ujęciu geodezyjnym i inżynierskim przyjmuje się definicję opartą o stosunek:
pochylenie = różnica wysokości końców odcinka / odległość pozioma między nimi.
Kluczowe są tu dwa elementy:
- różnica wysokości – ile metrów "w górę" lub "w dół" jest między końcami odcinka,
- odległość pozioma – rzut odcinka na poziom (nie długość po stoku/po terenie).
Dlatego poprawne jest ujęcie: "stosunek różnicy wysokości między końcami tego odcinka do poziomej odległości między nimi."
Odpowiedź "kąt pochylenia tego odcinka do poziomu" jest myląca, bo w praktyce projektowej spadek najczęściej podaje się jako wartość stosunku (np. w promilach lub procentach), a nie jako kąt. Kąt można z tym powiązać, ale to inna definicja i inna jednostka.
Odpowiedź "stosunek długości tego odcinka do różnicy wysokości jego punktów końcowych" opisuje w istocie odwrotność właściwej relacji oraz dodatkowo miesza pojęcie długości odcinka (w terenie) z odległością poziomą, co prowadzi do błędu.
Odpowiedź "różnica wysokości dwóch toków szyn" dotyczy przechyłki (różnicy wysokości szyn w przekroju poprzecznym), a nie pochylenia w profilu podłużnym.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w definicji widzisz słowo "pochylenie/spadek" w kontekście profilu, szukaj relacji "ΔH do odległości poziomej", a nie kąta ani różnicy wysokości w przekroju poprzecznym.
