KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 3.
Pochylona sylwetka ciała, ogólne spowolnienie ruchowe, sztywność mięśniowa, drżenie spoczynkowe kończyn górnych, chód drobnymi kroczkami, to cechy charakterystyczne
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw objawów: pochylona postawa, bradykinezja (spowolnienie), sztywność mięśni, drżenie spoczynkowe oraz chód drobnymi krokami jest typowy dla choroby Parkinsona.
W Alzheimerze dominują zaburzenia pamięci i funkcji poznawczych, w SM częste są objawy rzutowe i czuciowe, a udar zwykle daje nagłe ogniskowe deficyty.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane cechy (pochylona sylwetka, spowolnienie ruchowe, sztywność mięśniowa, drżenie spoczynkowe kończyn górnych oraz chód drobnymi kroczkami) tworzą klasyczny obraz parkinsonizmu, najczęściej kojarzonego z chorobą Parkinsona. Kluczowe są tu tzw. objawy osiowe i ruchowe: bradykinezja (spowolnienie i zubożenie ruchów), sztywność oraz drżenie spoczynkowe. Charakterystyczny jest też "chód drobnymi krokami" (szuranie, trudność z rozpoczęciem i płynnością chodu) oraz postawa pochylona.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "choroby Alzheimera" – w tej chorobie typowe są przede wszystkim postępujące zaburzenia pamięci, orientacji, myślenia i funkcji wykonawczych. Objawy ruchowe mogą pojawiać się w późniejszych etapach, ale nie tworzą tak charakterystycznego zestawu jak w parkinsonizmie, a drżenie spoczynkowe i chód drobnymi kroczkami nie są objawami wiodącymi.
  • "stwardnienia rozsianego" – SM częściej przebiega z objawami wynikającymi z rozsianych uszkodzeń w ośrodkowym układzie nerwowym, często w postaci rzutów: zaburzenia czucia, osłabienie siły, spastyczność, zaburzenia widzenia (np. zapalenie nerwu wzrokowego), problemy z koordynacją. "Parkinsonowski" zestaw: drżenie spoczynkowe + bradykinezja + sztywność + chód drobnymi krokami jest dla SM nietypowy.
  • "udaru mózgu" – udar zwykle daje nagły początek objawów i deficyty ogniskowe (np. niedowład połowiczy, zaburzenia mowy, asymetria twarzy, zaburzenia widzenia). Opisywane objawy są raczej przewlekłe i postępujące, a nie nagłe; dodatkowo "drżenie spoczynkowe" i typowy chód drobnymi krokami nie są wzorcem udaru.

W praktyce opiekunki środowiskowej rozpoznanie takiego profilu objawów jest ważne dla bezpieczeństwa: wzrasta ryzyko upadków, potrzebna bywa asekuracja chodu, usuwanie przeszkód w mieszkaniu oraz planowanie czynności z zapasem czasu (bradykinezja). Równie istotna jest systematyczna obserwacja zmian (np. nasilenie sztywności lub zaburzeń chodu) i przekazywanie ich rodzinie oraz personelowi medycznemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Drżenie spoczynkowe to mimowolne drżenie występujące, gdy kończyna jest rozluźniona i nie wykonuje ruchu celowego. Klasycznie kojarzy się z chorobą Parkinsona i innymi postaciami parkinsonizmu. W opiece ważne jest obserwowanie, czy drżenie zmniejsza się podczas wykonywania czynności.
Najbardziej typowe są: bradykinezja (spowolnienie i zubożenie ruchów), sztywność mięśni oraz drżenie spoczynkowe. Często dochodzą zaburzenia postawy i chodu, w tym chód drobnymi krokami. Dla opiekuna ważne jest ocenianie wpływu tych objawów na jedzenie, ubieranie i higienę.
Chód drobnymi krokami sprzyja potknięciom, utracie równowagi i "zamrożeniom" podczas ruszania lub zawracania. Osoba może mieć trudność z omijaniem przeszkód i z utrzymaniem stabilnej postawy. Opiekun powinien zadbać o porządek na podłodze, dobre oświetlenie i bezpieczne obuwie.
W chorobie Parkinsona na pierwszy plan wysuwają się problemy ruchowe (sztywność, spowolnienie, drżenie spoczynkowe, zaburzenia chodu). W chorobie Alzheimera dominują objawy poznawcze: narastające kłopoty z pamięcią, orientacją i planowaniem. Opiekun ocenia, czy trudność wynika z ruchu, czy z rozumienia zadania.
Udar częściej zaczyna się nagle: pojawia się asymetria twarzy, niedowład jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia, silne zawroty głowy. W Parkinsonie objawy zwykle narastają stopniowo. Jeśli opiekun zauważy nagłe, ostre objawy, powinien traktować to jako stan pilny i wzywać pomoc.
Częsty błąd to kojarzenie każdej choroby mózgu z utratą pamięci i automatyczny wybór Alzheimera. Drugi to wybór udaru, bo jest popularny w przekazie medialnym. W testach warto szukać zestawu: drżenie spoczynkowe + bradykinezja + sztywność + chód drobnymi krokami.
Pomoc obejmuje przede wszystkim bezpieczeństwo i organizację: usunięcie progów i dywaników, poręcze, krzesło pod prysznic, plan czynności z większym zapasem czasu. Warto zachęcać do spokojnych, rytmicznych ruchów i robić przerwy. Kluczowa jest też obserwacja zmian i komunikacja z rodziną oraz personelem medycznym.
Sztywność ogranicza zakres ruchu i zwiększa opór przy poruszaniu kończynami, przez co ubieranie, mycie czy wstawanie z krzesła trwa dłużej i wymaga więcej siły. Osoba może szybciej się męczyć i odczuwać ból. Opiekun powinien planować czynności etapami i dbać o ergonomię pomocy, aby nie przeciążać kręgosłupa.
Nie. Drżenie może mieć różne przyczyny (np. drżenie samoistne, działania niepożądane leków, zaburzenia metaboliczne, stres). W chorobie Parkinsona typowe jest drżenie spoczynkowe i współwystępowanie spowolnienia oraz sztywności. Opiekun nie diagnozuje, ale może opisać okoliczności drżenia i przekazać je lekarzowi.
Ucz się "pakietami objawów", a nie pojedynczymi hasłami. Dla Parkinsona zapamiętaj triadę: spowolnienie, sztywność, drżenie spoczynkowe, oraz charakterystyczny chód. Dla Alzheimera – dominację zaburzeń poznawczych. Ćwicz też odróżnianie nagłych stanów (udar) od chorób przewlekłych.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • NHS (UK) – Parkinson's disease: Symptoms, https://www.nhs.uk/conditions/parkinsons-disease/symptoms/ (dostęp: 2026-03-01)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – Parkinson's disease, https://medlineplus.gov/parkinsonsdisease.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Mayo Clinic – Parkinson's disease: Symptoms and causes, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/parkinsons-disease/symptoms-causes/syc-20376055 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw geriatrii i opieki długoterminowej (rozdziały o chorobach neurodegeneracyjnych)
  • Materiały edukacyjne organizacji neurologicznych dotyczące choroby Parkinsona (opis objawów i funkcjonowania pacjenta)
  • Poradniki BHP i ergonomii pracy opiekuna: techniki asekuracji chodu i transferu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego