KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 32.
Pod uprawę pszenicy rolnik postanowił zastosować sól potasową o zawartości 60% K20 w ilości 120 kg czystego składnika na 1 hektar. Ile nawozu powinien kupić na 8 - hektarowe pole?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby dostarczyć 120 kg czystego składnika na 1 ha przy nawozie 60%, trzeba obliczyć masę nawozu: 120/0,60 = 200 kg/ha. Dla 8 ha: 200×8 = 1600 kg, czyli 1,6 t. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego dzielenia lub przeliczenia kg na t.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dawkę "czystego składnika" oraz procentową zawartość tego składnika w nawozie. Aby policzyć, ile produktu handlowego trzeba kupić, wykonuje się dwa kroki: (1) przeliczenie dawki na 1 ha na masę nawozu, (2) przemnożenie przez liczbę hektarów i ewentualna zmiana jednostek.

Krok 1: masa nawozu na 1 ha
Jeśli nawóz ma 60% danego składnika, to w 100 kg nawozu jest 60 kg składnika. Żeby dostarczyć 120 kg składnika na 1 ha, masa nawozu wynosi:
120 kg / 0,60 = 200 kg nawozu na 1 ha.

Krok 2: masa nawozu na 8 ha
Na 8 ha potrzeba:
200 kg/ha × 8 ha = 1600 kg.
1600 kg to 1,6 t (bo 1000 kg = 1 t).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2,0 tony – taki wynik pojawia się, gdy ktoś policzy poprawnie 200 kg/ha, ale pomyli się w mnożeniu (np. przyjmie 10 ha zamiast 8) albo błędnie zaokrągli pośrednie kroki.
  • 1,2 tony – częsty skutek błędu "60% z 120" (0,60×120=72) zamiast dzielenia przez 0,60. To odwrócenie zależności: zawartość procentowa nie zmniejsza potrzebnej masy nawozu, tylko pozwala ją przeliczyć.
  • 1,0 tonę – zwykle wynika z pominięcia procentowej zawartości i przyjęcia, że 120 kg/ha to masa nawozu, a nie dawka składnika, albo z błędu w konwersji kg↔t.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj, co liczysz (kg składnika/ha vs kg nawozu/ha). Najpierw dziel przez ułamek (np. 0,60), a dopiero potem mnoż przez powierzchnię i zamieniaj jednostki na tony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuj schemat: masa nawozu = dawka składnika / (procent/100). Najpierw przelicz procent na ułamek (np. 60% = 0,60), potem podziel dawkę czystego składnika przez 0,60. Na końcu przemnóż przez liczbę hektarów.
To informacja, ile samego składnika pokarmowego ma trafić na 1 ha, a nie ile ma ważyć nawóz. Żeby uzyskać masę nawozu handlowego, trzeba uwzględnić zawartość procentową składnika w produkcie.
Bo 60% mówi, jaka część nawozu jest składnikiem. Jeśli chcesz dostarczyć określoną ilość składnika (np. 120 kg), musisz użyć więcej masy nawozu, więc wykonujesz działanie odwrotne: dzielenie przez 0,60.
Użyj relacji 1000 kg = 1 t. Zatem 1600 kg = 1600/1000 t = 1,6 t. Typowy błąd to przesunięcie przecinka w złą stronę, więc zawsze sprawdź rząd wielkości.
Najczęściej: (1) mylenie dawki składnika z masą nawozu, (2) dzielenie przez 60 zamiast 0,60, (3) liczenie 60% z 120 (mnożenie), (4) pomyłka w hektarach (na 1 ha vs całe pole), (5) błąd kg↔t.
Nie w tym przypadku. 8 ha i 8,0 ha to ta sama powierzchnia, więc mnożenie dawki na 1 ha przez 8 daje identyczny wynik. Zmiana byłaby dopiero przy innych wartościach, np. 8,5 ha.
Skoro nawóz ma 60% składnika, to masa nawozu musi być większa niż masa składnika. Dla 8 ha składnika jest 120×8=960 kg, więc nawozu musi być więcej niż 960 kg. Wynik 1,6 t (1600 kg) spełnia ten warunek.
Najpierw wykonaj obliczenie na 1 ha: dawka składnika / zawartość. Tu: 120/0,60=200 kg/ha. Dopiero potem mnożysz przez powierzchnię pola. To zmniejsza ryzyko pomyłki w jednostkach i ułatwia kontrolę wyniku.
Tak, gdy planuje uprawy lub współpracuje z rolnikiem przy utrzymaniu pożytków. Nawożenie wpływa na wzrost roślin i potencjał pożytkowy, a umiejętność przeliczeń pomaga ocenić koszty i organizację dostaw nawozów na pole.
Ćwicz krótkie schematy: dawka składnika → masa nawozu → masa na areał → jednostki. Zapisuj ułamki (0,60 zamiast 60%) i zawsze dopisuj jednostki przy każdym wyniku pośrednim. To ogranicza błędy mechaniczne.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby dostarczyć 120 kg czystego składnika na 1 ha przy nawozie 60%, trzeba obliczyć masę nawozu: 120/0,60 = 200 kg/ha.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" – opis obliczeń procentowych i zamiany procentu na ułamek dziesiętny, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Tona" – relacja 1 t = 1000 kg, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik/notes z podstaw obliczeń procentowych w rolnictwie (zadania: dawka składnika → masa nawozu)
  • Materiały szkolne z nawożenia roślin: pojęcia dawki składnika i zawartości w nawozie
  • Karta produktu/etykieta nawozu potasowego (ćwiczenie odczytu zawartości w %)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego