KWALIFIKACJA GIW2 - TEST WIEDZY NR 4

W doborze metody eksploatacji kopalin stałych jednym z kluczowych kryteriów jest ekonomika, w tym koszt jednostkowy wydobycia (np. na tonę urobku) oraz nakłady na udostępnienie i prowadzenie robót. Dla złóż o małej głębokości zalegania najczęściej najbardziej efektywna kosztowo jest metoda odkrywkowa.

Dlaczego metoda odkrywkowa jest najtańsza przy małej głębokości?

• Mniejsze koszty udostępnienia: nie trzeba budować szybów i rozległej sieci wyrobisk podziemnych, które są kosztowne w wykonaniu i utrzymaniu.
• Mniejsze koszty utrzymania ruchu pod ziemią: w górnictwie podziemnym typowo rosną koszty wentylacji, odwadniania, obudowy wyrobisk, zabezpieczeń oraz transportu w wyrobiskach.
• Prostsza organizacja robót: w odkrywce łatwiej stosować wydajne maszyny urabiające i transportowe, a dostęp do frontu robót jest bezpośredni.

Ocena odpowiedzi błędnych:

• Metoda podziemna – dla płytkich złóż zwykle nie jest najtańsza, bo koszty udostępnienia i utrzymania infrastruktury pod ziemią mogą przewyższać korzyści. Staje się konkurencyjna, gdy złoże zalega głęboko lub gdy odkrywka wymagałaby zdejmowania zbyt dużych mas nadkładu.
• Metoda hybrydowa – sam termin może oznaczać rozwiązania łączone, ale bez doprecyzowania nie stanowi standardowej, jednoznacznej metody wyboru "najbardziej kosztowo efektywnej" dla płytkich złóż. W praktyce stosuje się ją zależnie od warunków, a nie jako domyślnie najtańszą.
• Metoda płomiennikowa – to technika urabiania/obróbki (kojarzona raczej ze skałami zwięzłymi), a nie typowa metoda eksploatacji złoża jako całości w sensie wyboru: odkrywkowa vs podziemna. Nie jest więc właściwą odpowiedzią na pytanie o ekonomicznie najlepszą metodę wydobycia dla złoża płytkiego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się informacja o małej głębokości, to w większości zadań oznacza to przewagę metody odkrywkowej (niższe koszty udostępnienia i prowadzenia robót) – chyba że podane są dodatkowe czynniki, np. ograniczenia środowiskowe lub bardzo duży nadkład.