KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 4.
Podaj, który z poniższych parametrów charakteryzuje elementy reaktywne w obwodach prądu przemiennego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Susceptancja to część urojona admitancji (Y = G + jB) i opisuje wyłącznie właściwości reaktywne elementów takich jak cewka i kondensator. Impedancja jest wielkością złożoną (Z = R + jX), a rezystancja i konduktancja dotyczą składowej czynnej.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodach prądu przemiennego elementy dzieli się na rezystancyjne (powodujące straty mocy czynnej) oraz reaktywne (magazynujące energię w polu magnetycznym lub elektrycznym: cewki i kondensatory). Kluczowe jest, aby wskazany parametr opisywał wyłącznie własności reaktywne.

"Susceptancja" jest poprawna, ponieważ jest częścią urojoną admitancji: Y = G + jB. Składowa B (susceptancja) odpowiada za zachowanie bierne elementu, czyli to, co wynika z indukcyjności lub pojemności. Dla elementu czysto reaktywnego składowa rzeczywista (G) jest równa zero, a pozostaje właśnie część urojona związana z B.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Impedancja" nie jest parametrem wyłącznie reaktywnym, bo ma postać Z = R + jX. Zawiera więc jednocześnie część rzeczywistą (rezystancja R – straty) i urojoną (reaktancja X – zjawiska bierne). Impedancja opisuje łączne "przeciwstawianie się" przepływowi prądu, a nie tylko reakcję elementów L i C.
  • "Rezystancja" dotyczy składowej czynnej i elementów rezystancyjnych. Wskazuje na straty mocy czynnej, a nie na magazynowanie energii, więc nie charakteryzuje elementów reaktywnych.
  • "Konduktancja" to część rzeczywista admitancji (G w zapisie Y = G + jB) i jest związana z przewodzeniem/stratami, czyli z odpowiednikiem rezystancji w dziedzinie admitancji. Również nie opisuje wyłącznie elementów reaktywnych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "wyłącznie elementy reaktywne", szukaj wielkości odpowiadającej części urojonej (X lub B), a nie wielkości złożonej (Z lub Y).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Susceptancja to składowa urojona admitancji: Y = G + jB. Opisuje "bierną" część zachowania elementu (cewki lub kondensatora), czyli zjawiska związane z magazynowaniem energii, a nie ze stratami mocy czynnej.
Impedancja ma postać Z = R + jX, więc zawiera jednocześnie część rezystancyjną (R) i reaktywną (X). Przez to opisuje całościowy "opór" dla AC, także wtedy, gdy w układzie występują straty czynne.
To zapis admitancji w postaci zespolonej. G (konduktancja) jest częścią rzeczywistą i wiąże się ze stratami/rezystancją, a B (susceptancja) jest częścią urojoną i odpowiada za własności reaktywne elementów L i C.
Za elementy reaktywne uznaje się cewki (indukcyjność) i kondensatory (pojemność). Nie "zużywają" one energii jak rezystor, tylko okresowo ją magazynują i oddają, powodując przesunięcie fazowe.
Reaktancja X to część urojona impedancji (Z = R + jX), a susceptancja B to część urojona admitancji (Y = G + jB). Są to wielkości powiązane, ale występują w różnych "dziedzinach" opisu obwodu.
Nie. Konduktancja G jest częścią rzeczywistą admitancji i odpowiada za przewodzenie/straty (odpowiednik rezystancji, tylko w ujęciu odwrotnym). Elementy czysto reaktywne opisuje składowa urojona, czyli susceptancja B.
Admitancja bywa wygodniejsza przy analizie połączeń równoległych, bo wtedy wielkości sumują się prościej. W praktyce spotkasz oba opisy: impedancję (Z) i admitancję (Y), a wybór zależy od typu obwodu i metody obliczeń.
W zapisie zespolonym część rzeczywista to składnik bez "j" (np. R lub G), a część urojona stoi przy "j" (np. X lub B). Jeśli pytanie dotyczy wyłącznie reaktywności, zwykle chodzi o składową urojoną.
Symbol j oznacza jednostkę urojoną i pozwala wygodnie opisywać przesunięcie fazowe między napięciem i prądem. Dzięki temu rezystancję, reaktancję i ich "sumę" można zapisywać jako liczby zespolone i łatwiej wykonywać obliczenia.
Najczęściej wybiera się "impedancję", bo kojarzy się z AC, ale jest to wielkość złożona (zawiera też część strat). Drugi błąd to mylenie par odwrotnych: rezystancja–konduktancja oraz reaktancja–susceptancja i brak rozróżnienia części rzeczywistej/urojonej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Susceptancja to część urojona admitancji (Y = G + jB) i opisuje wyłącznie właściwości reaktywne elementów takich jak cewka i kondensator."

Źródła:

  • Wikipedia: "Impedancja" (definicja Z = R + jX) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Impedancja — dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "Admitancja" (definicja Y = G + jB oraz interpretacja G i B) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Admitancja — dostęp 2026-02-27
  • All About Circuits (AC impedance/admittance, rozbicie na część rzeczywistą i urojoną): https://www.allaboutcircuits.com/textbook/alternating-current/chpt-5/impedance-and-admittance/ — dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw elektrotechniki: obwody prądu przemiennego i zapis zespolony
  • Skrypty szkolne/techniczne: impedancja, admitancja, reaktancja i susceptancja w elementach RLC
  • Karty katalogowe elementów i aparatów (cewki, kondensatory) – interpretacja parametrów w AC

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego