KWALIFIKACJA GIW2 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 1.
Podaj prawidłowe twierdzenie dotyczące doboru materiałów eksploatacyjnych w górnictwie podziemnym:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawne jest stwierdzenie o doborze materiałów do warunków w miejscu ich użycia.
W górnictwie podziemnym temperatura, wilgotność i inne czynniki mogą się silnie różnić między wyrobiskami, więc przepisy wymagają "odpowiedniego doboru" do warunków geologiczno‑górniczych i środowiskowych, a nie jednej, uniwersalnej odporności na wszystkie temperatury.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym nie istnieje jeden, uniwersalny zestaw cech, który każdy materiał eksploatacyjny musi spełniać w każdych warunkach. Kluczową zasadą jest to, aby materiały były odpowiednio dobrane do warunków geologiczno‑górniczych i środowiskowych w miejscu zastosowania. Oznacza to praktycznie dopasowanie materiału do realnych zagrożeń i parametrów konkretnego rejonu: temperatury, wilgotności, agresywności środowiska, zapylenia, a także warunków wynikających z organizacji pracy i występujących zagrożeń.

Dlatego odpowiedź "Materiały eksploatacyjne muszą być dobrane odpowiednio do warunków geologiczno-górniczych i środowiskowych w miejscu ich zastosowania." jest prawidłowa: odwołuje się do zasady doboru "pod miejsce", a nie do jednego, z góry narzuconego parametru dla wszystkich sytuacji. W praktyce w jednych wyrobiskach krytyczna bywa podwyższona temperatura (np. w głębszych partiach), w innych większe znaczenie ma wilgoć lub niska temperatura w rejonach o innym mikroklimacie. Nie każdy materiał musi być jednocześnie przystosowany do wszystkich skrajności, jeśli nie będzie w takich skrajnościach pracował.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo zawężają wymagania wyłącznie do jednego kierunku odporności temperaturowej albo negują potrzebę doboru:

  • Stwierdzenie o konieczności odporności tylko na wysokie temperatury pomija miejsca, gdzie istotniejsze są inne parametry (np. niska temperatura, wilgoć) oraz ignoruje zasadę doboru wielokryterialnego.
  • Stwierdzenie o konieczności odporności tylko na niskie temperatury ma analogiczny błąd: wybiera jedno kryterium jako rzekomo wystarczające, mimo że warunki pod ziemią mogą wymagać innych właściwości.
  • Teza, że materiały nie wymagają specjalnego doboru pod kątem warunków środowiskowych, jest sprzeczna z ideą bezpiecznego prowadzenia ruchu: środowisko dołowe wpływa na trwałość, niezawodność i bezpieczeństwo stosowanych materiałów, więc dobór jest elementem zapobiegania awariom i zagrożeniom.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się sformułowanie "dobrane do warunków w miejscu zastosowania", zwykle odpowiada ono ogólnej zasadzie przepisów i jest bezpieczniejszym wyborem niż kategoryczne "zawsze muszą być odporne na…".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zasada, że materiał wybiera się pod realne warunki konkretnego wyrobiska, a nie "uniwersalnie". Bierze się pod uwagę m.in. temperaturę, wilgotność, agresywność środowiska, zapylenie i występujące zagrożenia. Ten sam typ materiału może mieć różne wymagania w różnych rejonach kopalni.
Bo warunki w górnictwie podziemnym są zróżnicowane i nie każdy materiał pracuje w skrajnościach. Przepisy i praktyka skupiają się na dopasowaniu do konkretnego miejsca pracy. Wymóg "odporności na wszystko" byłby często nieuzasadniony technicznie i ekonomicznie oraz nie wynika z zasady doboru do warunków.
Najczęściej są to: temperatura, wilgotność, obecność wody, zapylenie, możliwa agresywność chemiczna, a także oddziaływania mechaniczne wynikające z ruchu maszyn i transportu. Do tego dochodzą zagrożenia specyficzne dla rejonu, które mogą wymuszać stosowanie określonych rozwiązań materiałowych.
Gdy materiał ma pracować w rejonach o podwyższonej temperaturze, np. w głębszych partiach kopalni lub w miejscach o niekorzystnym mikroklimacie. Wtedy dobór może wymagać materiałów, które zachowują parametry (wytrzymałość, izolacyjność) w danym zakresie temperatur, ale nie oznacza to obowiązku dla wszystkich materiałów w całej kopalni.
Może być ważna tam, gdzie lokalnie występują niższe temperatury (np. przy intensywnym dopływie chłodnego powietrza lub w specyficznych warunkach klimatycznych). Wtedy dobór materiału powinien uwzględniać ryzyko kruchości, zmian lepkości czy pogorszenia parametrów. Zawsze decyduje konkretne miejsce zastosowania.
Często sprawdza się zasadę ogólną: materiały i urządzenia muszą być dobrane do warunków geologiczno‑górniczych i środowiskowych. Szczegółowe parametry bywają zależne od dokumentacji i zastosowania, więc w testach częściej pojawia się poprawne rozumienie reguły doboru i unikanie zbyt kategorycznych uogólnień.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi "brzmiącej technicznie" (np. "odporne na wszystko"), mimo że przepisy mówią o doborze do warunków. Drugi błąd to skupienie się tylko na temperaturze i pomijanie innych czynników środowiskowych. Pomaga szukanie w odpowiedziach sformułowania "w miejscu zastosowania".
Wymaganie prawne zwykle ma formę zasady (np. "dobiera się odpowiednio do warunków"), a dobra praktyka bywa opisem "co warto zrobić" w wielu przypadkach. Jeśli odpowiedź jest skrajnie kategoryczna i dotyczy jednego parametru w każdej sytuacji, często jest to uogólnienie, a nie reguła doboru wynikająca z przepisów.
To nie tylko "skała" – chodzi o cechy górotworu i warunki prowadzenia robót, które wpływają na obciążenia, drgania, naciski, zagrożenia i organizację pracy. Materiał dobrany do warunków geologiczno‑górniczych ma działać bezpiecznie i niezawodnie w konkretnym rejonie i przy danym sposobie eksploatacji.
Ucz się "zasad przewodnich": dobór do warunków, bezpieczeństwo, miejsce zastosowania, zgodność z dokumentacją i organizacją ruchu. Ćwicz rozpoznawanie odpowiedzi zbyt kategorycznych (zwykle błędnych) i tych, które odwołują się do dopasowania do warunków. Pomaga też przerabianie pytań testowych z krótkim uzasadnieniem.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, Dz.U. 2017 poz. 1118, § 247 ust. 1–2

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dotyczącego prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych (część o doborze maszyn, urządzeń i materiałów)
  • Materiały szkoleniowe OUG/WUG dotyczące obowiązków kierownictwa i doboru wyposażenia do warunków dołowych
  • Podręczniki z zakresu bezpieczeństwa pracy i organizacji ruchu w kopalniach podziemnych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego