KWALIFIKACJA SPO1 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 38.
Podaj prawidłowy sposób obsługi kuli ortopedycznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy chodzeniu z jedną kulą standardowo trzyma się ją po stronie zdrowej nogi, czyli po stronie przeciwnej do kończyny chorej/odciążanej. Ułatwia to przeniesienie ciężaru, poprawia stabilność i pomaga odciążyć słabszą nogę w fazie podporu, zmniejszając ryzyko potknięcia i upadku.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa zasada przy poruszaniu się z jedną kulą jest następująca: kulę trzyma się w ręce po stronie zdrowej kończyny dolnej, czyli po stronie przeciwnej do nogi chorej/odciążanej. Taki układ podpór (zdrowa noga + kula po tej samej stronie ciała) pozwala lepiej utrzymać równowagę i skuteczniej przenieść część obciążenia z nogi słabszej na kończynę górną i kulę.

Dlaczego to działa? Podczas kroku, gdy noga chora ma mniejsze możliwości podporu (ból, uraz, osłabienie), dodatkowy punkt podparcia powinien "wspierać" ciało w sposób stabilny. Trzymanie kuli po stronie zdrowej ułatwia koordynację ruchu i ogranicza kołysanie tułowia, a także sprzyja bezpieczniejszemu odciążeniu kończyny wymagającej ochrony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Kula po stronie chorej nogi – to częsty błąd intuicyjny. W wielu typowych schematach nauki chodu z jedną kulą może pogarszać stabilność i nie wspierać właściwie odciążenia kończyny wymagającej ochrony.
  • Kula w obu rękach jednocześnie – pojedyncza kula jest przeznaczona do używania jedną ręką; oburęczne podparcie dotyczy raczej dwóch kul lub innych pomocy (np. balkonik). Taka odpowiedź nie opisuje prawidłowej techniki dla jednej kuli.
  • Kula w dowolnej ręce, wygodniejszej – bezpieczeństwo i biomechanika mają pierwszeństwo przed wygodą. Strona trzymania powinna wynikać z celu: odciążenia kończyny i stabilizacji chodu, a nie z przypadkowego wyboru.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu jest mowa o jednej kuli i odciążaniu chorej nogi, zapamiętaj regułę: kula po stronie zdrowej nogi. W praktyce zawsze należy też uwzględniać indywidualne zalecenia specjalisty (np. fizjoterapeuty), bo technika może zależeć od rodzaju urazu i możliwości pacjenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej zaleca się trzymanie jednej kuli w ręce po stronie zdrowej nogi (czyli przeciwnej do nogi chorej/odciążanej). Taki układ poprawia stabilność i ułatwia odciążenie kończyny, która wymaga ochrony podczas chodzenia.
Bo chodzi o skuteczne odciążenie i stabilizację chodu. Kula po stronie zdrowej nogi tworzy korzystniejszy układ podpór i ułatwia przeniesienie części ciężaru na kulę oraz kończynę górną, zmniejszając ryzyko utraty równowagi.
Może pogorszyć stabilność i utrudnić prawidłowe odciążenie kończyny wymagającej ochrony. Często wynika to z intuicji "podpieram bolącą stronę", ale w typowym schemacie chodu z jedną kulą ważniejsza jest biomechanika i bezpieczeństwo.
Ogólna zasada strony trzymania przy jednej kuli bywa podobna, ale technika chwytu i ustawienia ciała różni się (inna konstrukcja i podparcie). W praktyce należy stosować instruktaż specjalisty i zalecenia dopasowane do pacjenta.
Najczęściej: trzymanie kuli po niewłaściwej stronie, zbyt dalekie wysuwanie kuli do przodu, brak kontroli tempa, nieprawidłowa wysokość kuli oraz patrzenie pod nogi zamiast obserwacji drogi. Błędy zwiększają ryzyko potknięcia i przeciążenia.
Wysokość ustawia się tak, aby podparcie było stabilne, a kończyna górna pracowała bez nadmiernego unoszenia barku. Dokładne ustawienie zależy od typu kuli i zaleceń producenta; najlepiej wykonać regulację z fizjoterapeutą, by uniknąć bólu nadgarstka i barku.
Asystent może wspierać i przypominać zasady bezpieczeństwa oraz nadzorować wykonywanie zaleceń, ale samodzielna nauka chodu powinna wynikać z zaleceń specjalisty (np. fizjoterapeuty). Najważniejsze jest działanie w granicach kompetencji i bezpieczeństwa.
Dwie kule zwykle rozważa się, gdy potrzebne jest większe odciążenie, lepsza stabilizacja lub gdy tak zaleci specjalista po ocenie stanu pacjenta. Wybór zależy od rodzaju urazu, bólu, równowagi i siły mięśniowej, a nie tylko od subiektywnej wygody.
Asekuracja na schodach wymaga szczególnej ostrożności: zapewnij poręcz, miejsce na postawienie kuli i spokojne tempo. Zasady "zdrowa noga prowadzi w górę" i "chora schodzi pierwsza" są często używane, ale zawsze trzeba stosować indywidualne zalecenia terapeuty.
Wygoda jest ważna, ale nie może zastąpić zasad bezpieczeństwa. Strona trzymania kuli powinna wspierać cel rehabilitacyjny (odciążenie i stabilność). Jeśli pacjent ma ograniczenia w ręce "właściwej" (np. ból barku), trzeba skonsultować zmianę z fizjoterapeutą.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy chodzeniu z jedną kulą standardowo trzyma się ją po stronie zdrowej nogi, czyli po stronie przeciwnej do kończyny chorej/odciążanej."

Źródła:

  • NHS (National Health Service) – Using crutches (instrukcja używania kul), https://www.nhs.uk/conditions/using-crutches/ (dostęp: 2026-02-26)
  • Cleveland Clinic – How to Use Crutches (zasady chodzenia o kulach), https://my.clevelandclinic.org/health/articles/how-to-use-crutches (dostęp: 2026-02-26)
  • Mayo Clinic – Crutch walking (patient education – podstawy poruszania się o kulach), https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/consumer-health/in-depth/crutches/art-20047206 (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu transferów i przemieszczania w opiece długoterminowej
  • Podręczniki/poradniki fizjoterapeutyczne dotyczące nauki chodu z zaopatrzeniem ortopedycznym
  • Instrukcje producentów kul dotyczące regulacji wysokości i bezpiecznego użytkowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego