KWALIFIKACJA BUD25 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 6.
Podaj rodzaj gruntu, który jest najtrudniejszy do wykopu i najmniej stabilny, co sprawia, że jest najbardziej narażony na osunięcia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Torf to grunt organiczny o bardzo dużej zawartości wody i wysokiej ściśliwości, przez co ma niską nośność i słabą stateczność. W wykopach łatwo dochodzi w nim do rozluźnienia i utraty spójności, a skarpy są bardziej podatne na osuwanie, zwłaszcza przy nawodnieniu i drganiach od sprzętu.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "Torf" jest właściwa, ponieważ torf należy do gruntów organicznych, które z reguły charakteryzują się:

  • wysoką wilgotnością i zdolnością do zatrzymywania wody,
  • dużą ściśliwością i małą nośnością,
  • zmienną strukturą (włóknista/rozłożona), co sprzyja niejednorodnemu zachowaniu,
  • niską statecznością ścian wykopu, szczególnie gdy pojawia się dopływ wody.

W praktyce oznacza to, że w torfach ściany wykopu mogą szybko tracić stabilność, a grunt może "płynąć" lub osiadać. Trudność robót ziemnych nie musi wynikać z dużego oporu urabiania, lecz z problemów organizacyjnych i bezpieczeństwa: konieczności odwodnienia, zabezpieczenia skarp oraz ograniczania obciążeń i drgań przy krawędzi wykopu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne?

  • "Piasek" to grunt niespoisty; może się osypywać, ale przy właściwym nachyleniu skarp i kontroli nawodnienia często daje się przewidywalnie zabezpieczać. Nie jest typowym przykładem gruntu organicznego o bardzo niskiej nośności.
  • "Glinę" (grunt spoisty) zwykle cechuje pewna kohezja, dzięki czemu ściany wykopu mogą chwilowo utrzymywać pion. Problemy pojawiają się przy silnym nawodnieniu i rozmakaniu, ale to inny mechanizm niż w torfie.
  • "Żwir" jest gruntem niespoistym o dużej przepuszczalności; może się obsypywać, jednak często jest bardziej "stabilny" pod względem nośności niż torf i nie ma tak dużej ściśliwości jak grunty organiczne.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się motyw najmniejszej stabilności i wysokiego ryzyka osunięć przy jednocześnie słabym podłożu, warto w pierwszej kolejności rozważyć grunty organiczne (np. torfy), bo ich parametry geotechniczne są zwykle najsłabsze spośród typowych gruntów budowlanych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Torf to grunt organiczny powstały ze szczątków roślinnych, zwykle silnie nawodniony i bardzo ściśliwy. W wykopach jest problematyczny, bo ma niską nośność i łatwo traci stateczność, a skarpy mogą szybko się rozluźniać i osuwać, szczególnie przy dopływie wody.
Grunty organiczne (np. torfy) mają inną strukturę niż grunty mineralne: są bardziej porowate, często mają dużo wody i mniejszą wytrzymałość na ścinanie. Skutkiem jest większa podatność na odkształcenia, osiadanie i utratę stateczności ścian wykopu w porównaniu z typowymi piaskami czy żwirami.
Niepokojące sygnały to szybkie osypywanie się ścian, pojawianie się spękań i rys przy krawędzi, wycieki wody, "puchnięcie" dna wykopu oraz nagłe osiadanie gruntu obok wykopu. W torfach proces może postępować szybko, więc trzeba reagować od razu zabezpieczeniem i odwodnieniem.
Odwodnienie może poprawić warunki pracy, ale w torfach bywa trudne: woda jest silnie związana w strukturze organicznej. Zbyt intensywne obniżanie zwierciadła wody może też powodować dodatkowe osiadania terenu. Dlatego odwodnienie należy planować ostrożnie i łączyć z właściwym zabezpieczeniem ścian wykopu.
Nie zawsze. Piasek (grunt niespoisty) łatwo się osypuje, ale zachowuje się dość przewidywalnie i często wymaga skarpowania. Glina (grunt spoisty) może stać pionowo przez pewien czas dzięki kohezji, lecz po nawodnieniu może rozmiękać i tracić wytrzymałość. O stabilności decydują też woda, zagęszczenie i warunki na budowie.
W praktyce stosuje się m.in. skarpowanie o bezpiecznym nachyleniu, obudowy wykopów (systemowe lub tradycyjne), rozparcia i ścianki. W gruntach słabonośnych kluczowe jest też ograniczenie obciążeń przy krawędzi (sprzęt, urobek) oraz kontrola dopływu wody, bo to szybko pogarsza stateczność.
Wymianę gruntu rozważa się, gdy torf zalega w strefie posadowienia i jego parametry nośności/ściśliwości uniemożliwiają bezpieczne przeniesienie obciążeń. Dla robót betoniarskich oznacza to ryzyko nierównomiernych osiadań i rys. Decyzję podejmuje się na podstawie rozpoznania geotechnicznego i projektu.
Częsty błąd to wybór gruntu "najbardziej sypkiego" bez analizy, czy pytanie dotyczy stateczności, nośności czy trudności odwodnienia. Inny błąd to sugerowanie się jednym słowem (np. "osunięcia") i pomijanie cech gruntów organicznych. Warto kojarzyć: torf = słaba nośność i duża podatność na osiadanie.
Stateczność skarpy to zdolność ściany wykopu do utrzymania kształtu bez osuwania się. Zależy od wytrzymałości gruntu, zawartości wody, obciążenia przy krawędzi i geometrii (nachylenia). Dla betoniarza-zbrojarza ma to znaczenie, bo prace przy wykopie muszą być bezpieczne przed zbrojeniem i betonowaniem.
Torf bywa ciemny (brunatny/czarny), lekki, często ma zapach organiczny i widoczne resztki roślin. Po ugnieceniu może oddawać wodę, a po wyschnięciu silnie zmienia objętość. To sygnał, że grunt może mieć słabe parametry i wymaga szczególnej ostrożności przy wykopach oraz posadowieniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Torf to grunt organiczny o bardzo dużej zawartości wody i wysokiej ściśliwości, przez co ma niską nośność i słabą stateczność."

Źródła:

  • PN-EN ISO 14688-1:2018-05, Geotechnika — Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 1: Oznaczanie i opis
  • PN-EN ISO 14688-2:2018-05, Geotechnika — Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 2: Zasady klasyfikowania
  • Z. Wiłun, "Zarys geotechniki" (podręcznik akademicki), rozdziały dotyczące gruntów organicznych i stateczności skarp

Materiały:

  • Podręcznik z geotechniki (podstawy klasyfikacji gruntów i stateczność skarp)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące robót ziemnych i zabezpieczania wykopów
  • Normy i przewodniki klasyfikacji gruntów (oznaczanie i opis makroskopowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego