KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 42.
Podaj skalę liczbową dla zamieszczonego przekroju przez teren, wiedząc, że gdy 1 cm równa się 1 m w skali liniowej, to skala liczbowa wynosi 1:100.
Ilustracja przedstawia przekrój przez teren, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika architektury krajobrazu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala liczbowa 1:n oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada n takim samym jednostkom w terenie. Aby ją wyznaczyć ze skali liniowej, trzeba sprowadzić jednostki do tych samych (np. cm↔cm) i dopiero zapisać stosunek w postaci 1:n. Wskazany wynik odpowiada skali 1:500.

Pełne wyjaśnienie:

Skala liczbowa ma postać 1:n i opisuje stałą proporcję pomiędzy długością na rysunku a długością w rzeczywistości. Kluczowa zasada brzmi: porównujemy te same jednostki. Jeśli na rysunku odcinek ma 1 cm, to w terenie ma on n cm (a nie n metrów), dlatego w obliczeniach zwykle przelicza się metry na centymetry.

Gdy skala liniowa (podziałka) mówi, że 1 cm na rysunku odpowiada 5 m w terenie, to 5 m = 500 cm. Otrzymujemy więc stosunek 1 cm : 500 cm, czyli skala liczbowa 1:500. Taki wynik jest typowy dla przekrojów/profili terenu, gdzie potrzebna jest czytelność zmian wysokości i odległości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "1:50" oznaczałoby 1 cm = 0,5 m (50 cm). To skala znacznie "większa" (bardziej szczegółowa) i nie pasuje do sytuacji, gdy z podziałki wynika kilka metrów na 1 cm.
  • "1:5" jest praktycznie skalą warsztatową: 1 cm = 5 cm. Dla przekroju terenu byłaby nielogiczna, bo wymagałaby rysowania bardzo długich odcinków na papierze.
  • "1:5000" oznaczałoby 1 cm = 50 m. To skala typowa raczej dla map sytuacyjnych o większym zasięgu, a nie dla profilu, jeśli z ilustracji wynika mniejsza wartość w metrach na 1 cm.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybki test sensowności — jeśli z podziałki wychodzi kilka metrów na 1 cm, to mianownik skali powinien być rzędu kilkuset (po przeliczeniu metrów na centymetry), a nie kilkunastu czy kilku tysięcy bez uzasadnienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala liczbowa 1:n oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada n takim samym jednostkom w terenie. Np. 1:500 to 1 cm na rysunku = 500 cm w terenie, czyli 5 m. Zawsze porównuj te same jednostki (cm do cm).
1) Odczytaj z podziałki, ile metrów przypada na 1 cm. 2) Zamień metry na centymetry (1 m = 100 cm). 3) Zapisz proporcję 1 cm : (wynik w cm). 4) Otrzymujesz zapis 1:n. Ten sam schemat działa dla każdej skali.
Skala liczbowa jest stosunkiem tych samych jednostek. Jeśli zostawisz metry po jednej stronie i centymetry po drugiej, wynik będzie błędny (np. przesunięcie zera). Przeliczenie do cm upraszcza zapis do formy 1:n bez mieszania jednostek.
Skala 1:500 daje dość dobrą czytelność elementów zagospodarowania i ukształtowania terenu na przekrojach i planach o niewielkim zasięgu. Pozwala pokazać detale lepiej niż 1:5000, a jednocześnie obejmuje większy fragment terenu niż 1:50.
Nie. Większy mianownik (np. 1:5000) oznacza mniejszą skalę, czyli większe pomniejszenie i mniej szczegółów. Mniejszy mianownik (np. 1:50) oznacza większą skalę i bardziej szczegółowy rysunek. To częsta pułapka na egzaminach.
Zrób "test jednego centymetra": jeśli 1 cm na rysunku odpowiada kilku metrom w terenie, to po zamianie na cm dostaniesz kilkaset (np. 5 m → 500 cm). Jeśli wychodzi 5 lub 50, albo kilka tysięcy bez powodu, prawdopodobnie pomyliłeś jednostki.
Najczęstsze błędy to: brak zamiany metrów na centymetry, odwrócenie proporcji (zapisanie n:1 zamiast 1:n), automatyczne przepisywanie przykładu z treści bez użycia danych z ilustracji oraz mylenie skali liniowej (podziałki) ze skalą liczbową.
Przekroje i profile stosuje się, gdy trzeba pokazać zmiany wysokości, spadki, skarpy, wykopy i nasypy oraz relacje obiektów do rzędnych terenu. To praktyczne przy projektowaniu ścieżek, murków, schodów terenowych, odwodnienia i robót ziemnych.
W skali 1:500: 1 cm na rysunku = 5 m w terenie. Żeby przeliczyć, zmierz odcinek na rysunku w cm i pomnóż przez 5. Np. 3,2 cm odpowiada 16 m. Dla mm: 1 mm = 0,5 m (50 cm).
Tak, w profilach terenu czasem stosuje się przewyższenie pionowe (inna skala w pionie niż w poziomie), aby lepiej pokazać różnice wysokości. Na egzaminie trzeba wtedy uważnie sprawdzić, której skali dotyczy pytanie: poziomej czy pionowej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala liczbowa 1:n oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada n takim samym jednostkom w terenie.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw rysunku technicznego oraz dokumentacji projektowej w architekturze krajobrazu
  • Materiały dydaktyczne z geodezji/niwelacji dla kierunków ogrodniczych i budowlanych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących skali, profilu i przekroju terenu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego