W maściach najczęściej podaje się stężenie procentowe masowe (% m/m), czyli jaki odsetek masy całego leku stanowi dana substancja (tu: tanina). Metoda jest zawsze taka sama:
- Krok 1: odczytaj z recepty masę taniny (w tych samych jednostkach co pozostałe składniki).
- Krok 2: ustal masę końcową maści. Zwykle jest to suma mas wszystkich składników, ale w recepturze mogą wystąpić zapisy typu "podłoża do …" – wtedy masa końcowa jest z góry określona, a część podłoża stanowi uzupełnienie.
- Krok 3: oblicz % m/m: (masa taniny / masa końcowa) × 100%.
W przedstawionej recepcie po prawidłowym ustaleniu masy końcowej i wykonaniu dzielenia otrzymuje się wynik równy 5%. To oznacza, że na każde 100 części masy gotowej maści 5 części stanowi tanina.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Wartości 10% i 15% zwykle pojawiają się, gdy ktoś przez pomyłkę przyjmie zbyt małą masę całkowitą (np. pominie składnik podłoża albo błędnie odczyta zapis "do …"). Odpowiedź 50% jest typowym skutkiem rażącego błędu rachunkowego (np. potraktowania połowy masy jako taniny) albo mylenia udziału składnika z inną wielkością niż procent masowy.
Wskazówka egzaminacyjna: zanim policzysz procent, zawsze odpowiedz sobie na pytanie, co jest mianownikiem — suma mas czy masa "do …" wskazana w recepcie. To najczęstsze źródło pomyłek.
