W recepturze aptecznej określenie wyciąg wodny jest pojęciem szerokim i obejmuje kilka postaci (m.in. odwar, napar, macerat). O tym, którą postać należy wykonać, decyduje zapis recepty. Skrót "dec." oznacza decoctum, czyli odwar.
Odwar sporządza się przez wytrawianie rozdrobnionego surowca roślinnego w wodzie w podwyższonej temperaturze przez dłuższy czas. W praktyce przyjmuje się, że temperatura w naczyniu podczas wytrawiania powinna wynosić powyżej 90°C przez 30 minut (często z użyciem łaźni wodnej). Po zakończeniu procesu odwar cedzi się na gorąco i uzupełnia do przepisanej objętości, aby zachować zgodność z receptą.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "Pokojowa, 30 minut." odpowiada logice maceracji (wytrawianie na zimno), stosowanej m.in. dla surowców śluzowych. To inna metoda niż odwar i daje inny profil ekstrakcji.
- "Około 100°C, 15 minut" to typowe parametry naparu (krótsze zaparzanie). W odwarze kluczowy jest dłuższy czas ogrzewania, bo dotyczy surowców wymagających intensywniejszej ekstrakcji.
- "Pokojowa, 15 minut." łączy cechy niepasujące do standardowych schematów: jest zbyt krótka jak na macerat i jednocześnie zbyt "zimna" jak na odwar czy napar.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj skrót na recepcie (np. "dec."), a dopiero potem dobieraj parametry. To ogranicza ryzyko mechanicznego mylenia czasu 15 min (napar) z 30 min (odwar).
